|
|
|
|
|
 |
|||
|
|
||||||||||
|
|
|
Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen. Die aktuelle Version des Konzilsordo finden Sie hier This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de This page is no longer current. The current version of Konzilsordo can be found here Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier. Konzilsordo
V630, f. 3rb; N442, f. 5ra; I83, f. 4va; VD38, f. 5r; A367, f. 5va; Bcan4, f. 19r INCIPIT1 2 3 ORDO DE CELEBRANDO CONCILIO. <I83, f. 4vb> Hora diei prima ante solis ortum eiciantur omnes ab ecclesia, obseratisque foribus cunctis ad unam ianuam, per quam sacerdotes ingredi oportet4, ostiarii stabunt5. Et convenientes omnes episcopi pariter introibunt6 et secundum ordinationis suae tempus residebunt7. Post ingressum8 omnium episcoporum atque consessum9 vocentur10 deinde presbyteri, <Bcan4, f. 19v> quos causa probaverit introire. Nullusque11 se inter eos ingerat diaconorum. Post hos ingrediantur12 diacones13 probabiles, quos ordo poposcerit interesse. Et corona facta de sedibus episcoporum, presbyteri a tergo eorum resideant14, quos tamen sessuros secum metropolitanus elegerit, <A367, f. 5vb> qui utique et cum eo iudicare aliquid15 et definire possint. Diacones16 in conspectu episcoporum stent17. Deinde ingrediantur18 laici, qui electione concilii19 interesse meruerint20. Ingrediantur21 quoque22 notarii, quos ad recitandum vel excipiendum ordo requirit. Obseratisque23 ianuis, et24 sedentes25 in diuturno silentio sacerdotes atque26 cor totum habentes27 ad deum, <I83, f. 5ra> dicturus28 est archidiaconus29: Orate, statimque omnes in terram30 prostrabuntur31 tam episcopi quam presbyteri32 et orantes diutius tacite cum fletibus atque gemitibus, unus ex episcopis senioribus surgens orationem palam33 fundet34 ad dominum35, cunctis adhuc in terra iacentibus, dicens36 hanc orationem37: Adsumus, domine38 sancte spiritus39, adsumus40 peccati quidem immanitate detenti, sed in nomine tuo specialiter aggregati. Veni ad nos et esto41 nobis42, et dignare illabi43 cordibus nostris. Doce nos, quid agamus; quo gradiamur et44 ostende; quid efficere45 debeamus, ut te auxiliante tibi in omnibus placere valeamus. Esto salus46 et suggestor47 et effector iudiciorum nostrorum, qui solus cum deo patre et eius filio nomen possides gloriosum. Non nos patiaris perturbatores esse iustitiae, qui48 summam49 diligis aequitatem, ut in sinistrum nos non ignorantia trahat, non favor inflectat, non ac<N442, f. 5rb>ceptio muneris vel personae corrumpat; sed iunge nos tibi efficaciter solius tuae <I83, f. 5rb> gratiae dono, ut simus in te unum et in nullo50 deviemur51 a vero, qualiter in nomine tuo collecti, sic in cunctis teneamus cum moderamine pietatis iustitiam, ut et hic a te in nullo52 dissentiat sententia nostra et in futuro pro bene gestis consequamur praemia53 sempiterna. In qua54 55 oratio paterna non dicatur56 nec benedictio, <V630, f. 3va> sed ipsa solummodo oratio confirmetur57 58. Finita autem oratione et responso ab omnibus: Amen, rursum dicat59 archidiaconus60: Erigite vos. Confestim omnes surgant, et cum omni timore dei et disciplina tam episcopi quam presbyteri61 sedeant. Sicque omnibus in suis locis in silentio consedentibus, diaconus alba indutus codicem canonum62 in medio proferens capitula de conciliis agendis pronuntiet: id est de63 concilio Toletano IIII64 era65 66 XVIII, item ex concilio Toletano IIII67 era III68, item ex capitulis orien<A367, f. 6ra>talium patrum, quae Martinus episcopus de graeco in latinum vertit, era69 XVIII De synodo facienda, item ex concilio Calcidonense70 era XVIIII71 72, item ex concilio Agatense era73 XXXV74, vel aliud <I83, f. 5va> de canonibus, quod metropolitano aptius visum fuerit, ut legatur. Finitisque75 titulis metropolitanus episcopus concilium alloquatur76 exhortatione77 ita dicens78: Ecce, sanctissimi79 sacerdotes, praemissis deo precibus fraternitatem vestram cum pia exhortatione80 convenio et per divinum nomen obtestor, ut ea, quae a nobis de deo et81, de sacris ordinibus vel sanctis82 moribus vobis83 fuerint dicta, cum omni pietate84 suscipiatis et cum summa reverentia perficere intendatis. Quod si forsitan aliquis nostrum85 aliter, quam dicta fuerint86, senserit, sine aliquo scrupulo contentionis in nostrorum87 omnium copulatione88 ea ipsa, de <N442, f. 5va> quibus dubitaverit, conferenda reducat, qualiter deo auxiliante89 aut doceri possit aut doceat. Deinde simili vos obtestatione coniuro90 vel91 obsecro, ut nullus <Bcan4, f. 20r> vestrum in iudicando aut personam accipiat aut quolibet favore vel munere pulsatus a iusto92 iudicio scienter avertatur aut discedat, sed cum tota93 pietate, quicquid coetui94 nostro se iudicandum intulerit, retractate, <I83, f. 5vb> ut nec discordans contentio ad subversionem iustitiae inter nos locum inveniat nec95 idem96 in perquirenda, aequitate <VD38, f. 5r> vigor97 nostri98 ordinis vel sollicitudo tepescat. Post hanc exhortationem introibunt99 omnes, quicumque fuerint100, presbyteri101, diacones102 vel religiosi universi ad audiendam doctrinam. Sicque archidiaconus lecturus est canonem Toletani concilii undecimi103 era prima: Ne tumultu concilium agitetur. Quo104 canone perlecto concilium105 Ephesinum106 ex ordine perlegatur. Deinde collatio pariter et instructio de mysterio107 sanctae trinitatis habeatur simulque et de officiorum108 ordinibus, si in omnium sedibus eiusdem celebritatis unitas teneatur. Pro his quoque causis, prout spatium diei permiserit109, et epistolae papae Leonis ad Flavianum episcopum de erroribus Euticetis et mys<V630, f. 3vb> terio110 trinitatis legendae sunt, canones quoque111 de unitate officiorum. Nec112 ad113 aliud aliquid ante114 transeatur115, quam ista omnia explicentur, ita tamen, ut in <I83, f. 6ra> totos116 117 tres dies letaniarum118 nihil aliud agatur nec retractetur119, nisi sola collatio <A367, f. 6rb>de mysterio sanctae trinitatis et120 de ordinibus sacris vel officiorum institutis, ita, ut haec tota121 partiantur per totos122 illos tres dies, ut nihil aliud sit123, ut124 dictum est, nisi sola quaestio de his, quae praedicta sunt, habeatur, ita, ut lectio semper congruens125 causae126 ordinis, quae quaerenda est, antecedat. Post haec in quarto die reliquae per ordinem admittendae sunt. Sicque omnes, qui de religiosis in retroactis diebus pro spiritali instructione interfuerant127 in concilio, foris128 egrediantur, residentibus aliquibus presbyteris in concilio, quos metropolitanus probaverit honorandos. Per singulos tamen illos tres dies letaniarum129 episcopi vel presbyteri cum admonitore primum orationibus se130 prosternant. Sicque131 collecta a metropolitano oratione consurgant132 et de divinis tantum, ut dictum est, rebus consolationem133 habeant134. In reliquis autem135 diebus <I83, f. 6rb> cunctis adstantibus oratio colligenda est et sic consedentes causarum negotia iuste136 et religiose colligant137. Nullus tamen tumultus aut inter consedentes138 aut inter adstantes habeatur139. Eodem tamen modo eodemque ordine ad concilium omnes per singulos dies ingrediantur, quo superius iam praemissum est. <N442, f. 5vb> Nam et si presbyteri140 reliqui aut diacones141, clerici142 143 sive144 laici de his, qui foris steterint, concilium145 pro qualibet re crediderint146 appellandum, ecclesiae metropolitanae <VD38, f. 5v> archidiacono causam suam intiment147, et ille concilio denuntiet. Tunc illis et introeundi singillatim148 et149 proponendi licentia concedatur. Nullus autem episcoporum a coetu communi secedat, antequam hora generalis secessionis adveniat. Concilium quoque nullus solvere audeat, nisi150 fuerint cuncta determinata, ita151 ut, quaecumque152 deliberatione153 communi finiuntur, episcoporum154 singulorum manibus subscribantur, ita tamen, ut ante duos <I83, f. 6va> aut tres dies, quam solvatur concilium, omnes constitutiones a se editas diligenti consideratione retractent, ne in aliquo offendissent. Item in die, quo concilium absolvendum est, canones, qui in sancta synodo constituti sunt, coram ecclesia in publico relegantur155. Quibus explicitis respondeatur156 in choro: Amen. Deinde <V630, f. 4ra> ad locum <Bcan4, f. 20v> redeuntes, ubi in concilio resederunt, canones ipsos157 subscribant158. Admonendi quoque a metro<A367, f. 6va>politano sunt de pascha venturo, quo veniat die. Admonendi etiam sunt, quo tempore supervenienti anno ad faciendum concilium veniant. Eligendi etiam de episcopis, qui cum metropolitano dies festos159 natalis domini et sanctum pascha debeant celebrare. Post haec dicente archidiacono: Orate, omnes simul in terra pariter se160 prosternant, ubi diutissime orantes, hanc unus ex maioribus orationem dicat161: ORATIO162 Nulla est, domine, humanae conscientiae virtus, quae inoffense possit tuae voluntatis iudicia expedire163, et ideo, quia imperfectum nostrum viderunt oculi tui, perfectioni deputa, quaesumus, <I83, f. 6vb> quod164 perfecto165 aequitatis fine concludere praeoptamus. Te in nostris principiis occursorem166 poposcimus, te quoque in hoc fine iudiciorum nostrorum excessibus adesse167 precamur, scilicet ut ignorantiae parcas, ut errori indulgeas, ut perfectis votis perfectam operis efficaciam largiaris et, quia168 conscientia remordente tabescimus, ne aut ignorantia nos169 traxerit in errorem aut praeceps170 forsitan voluntas impulerit iustitiam declinare. Ob hoc te poscimus, te rogamus, ut, si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare171 ac remissibile facere172 digneris, ut in eo, quod solituri173 sumus aggregatum concilium, a cunctis primum absolvamur nostrorum nexibus delictorum, qualiter et transgressores174 venia et confitentes tibi subsequatur <VD38, f. 6r> remuneratio sempiterna175. Huic orationi oratio paterna adiungatur176, et cunctis adhuc iacentibus haec benedictio explicetur. BENEDICTIO Christus dei filius, qui177 est initium et finis, complementum vobis tribuat <N442, f. 6ra> caritatis. Amen178. Et qui vos ad expletio<I83, f. 7ra>nem huius fecit pervenire concilii, absolutos vos efficiat ab omni contagione delicti. Amen179. Ut ab omni reatu180 liberiores effecti181, absoluti etiam per donum spiritus182 sancti, felici reditu vestrarum sedium cubilia repetatis illaesi. Amen183. Quod ipse prestare dignetur184 et185 reliqua. Quibus expletis, dum dictum fuerit ab archidiacono: In nomine domini nostri Iesu Christi eamus cum pace, omnes ilico pariter exsurgentes residente metropolitano, ab ipso primum incipiente186, osculum sibi invicem omnes pariter dabunt. Sicque data sibi invicem pace, <V630, f. 4rb> <A367, f. 6vb> conventus concilii absolvatur187. ORATIO188 DIEI SECUNDI Nostrorum189 tibi, domine, curvantes genua cordium, quaesumus, ut bonum, quod nobis a te requiritur190, exsequamur191, scilicet ut prompta192 tecum sollicitudine gradientes discretionis arduae193 subtile iudicium faciamus ac misericordiam diligentes clareamus studiis tibi placitae actionis. ITEM194 ORATIO DIEI TERTII Ad te, domine, interni clamoris195 vocibus <I83, f. 7rb> proclamantes unanimiter postulamus, ut respectu tuae gratiae solidati praecones virtutis196 efficiamur intrepidi tuumque valeamus verbum cum omni fiducia loqui. EXPLICIT197. V630, f. 4rb; N442, f. 6ra; I83, f. 7rb; VD38, f. 5r; A367, f. 6ra; Bcan4, f. 20v 1 INCIPIT fehlt Bcan4 2 IN - perquirenda aequitate fehlt VD38 (Blattverlust) 3 INCIPIT] IN NOMINE DOMINI NOSTRI IESU CHRISTI INCIPIT V630 4 oportet korr. aus opor Bcan4 5 stabunt korr. aus stabant V630; stent N442 6 introeant N442 7 resideant N442 8 ingressum] ingressum quoque N442 9 consensum korr. aus consessum Bcan4 10 vocantur Ordo 2 11 Nullus Ordo 2 12 ingredieantur I83 13 diaconi N442 14 residebunt Ordo 2 15 aliquid et definire] vel definire aliquid Ordo 2 16 Diacones] Diaconi vero N442 17 stabunt Ordo 2 18 ingrediuntur Ordo 2 19 coniugali I83; N442; A367; Bcan4 20 meruerint korr. aus meruerunt Bcan4 21 Ingrediuntur Ordo 2 22 quoque] quoque et N442 23 Obseratisque ianuis] Et obserabuntur ianuae Ordo 2; Et obserentur ianuae N442 24 et sedentes] sedentesque V630; N442; I83 25 sedentebus Bcan4 26 et Ordo 2 27 habentebus Bcan4 28 dicturus est] dicat N442 29 archidiconus I83 30 terra I83; Bcan4; Ordo 2 31 prosternantur N442 32 presbyteres Ordo 2 33 pala I83 34 fundat V630 35 deum I83; A367; Bcan4 36 dicens hanc orationem] ORATIO DIEI PRIMI OREMUS N442 37 orationem OR. korr. aus orationem I83 38 domine fehlt Ordo 2 39 pater V630 40 adsumus fehlt A367 41 et esto] adesto Ordo 2 42 nobiscum Bcan4 43 illabi] illabi in N442; Bcan4 44 et fehlt Ordo 2 45 efficere debeamus ut te auxiliante tibi in omnibus placere valeamus] efficiamus operare Ordo 2 46 solus Ordo 2 47 suggessor Ordo 2 48 qui korr. aus qua V630 49 summe Ordo 2 50 nullo korr. aus ullo Bcan4 51 deviemus korr. aus deviemur V630; deviemus Ordo 2 52 ullo Bcan4 53 praemia fehlt I83 54 quae N442 55 qua] qua oratione Ordo 2 56 dicitur Ordo 2 57 confimetur Bcan4; confirmatur Ordo 2 58 In N442 folgen hier die Orationes diei secundi und tertii, die in den übrigen Handschriften am Schluss des Ordo überliefert sind. 59 dicit Ordo 2 60 archidiaconus korr. aus diaconus I83 61 presbyteres Ordo 2 62 canonum fehlt V630 63 ex Ordo 2 64 III Ordo 2 65 interlinear cap. XVIII A367 66 am Rande quod est capitulum sive numerus Bcan4 67 quinto N442 68 secunda N442 69 interlinear capt. XVIIII A367 70 calcedonensi korr. aus calcedonense Bcan4 71 interlinear capt. XVIIII A367 72 XVIII V630 73 interlinear capt. A367 74 XXV V630 75 Fintisque] Finitis autem N442 76 alloquitur Ordo 2 77 exhortationem I83; Bcan4 78 dicens] dicens ALLOQUUTIO METROPOLITANI EPISCOPI N442 79 sanctissimi korr. aus sanctissimis Bcan4 80 exoratione V630 81 et fehlt Ordo 2 82 vestris Ordo 2 83 vobis fehlt I83; vel Bcan4 84 potestate I83 85 vestrum korr. aus nostrum V630; vestrum Ordo 2 86 fuerint] fuerint se Bcan4 87 nostrum Ordo 2 88 copulationem Ordo 2 89 mediante Ordo 2 90 obsecro V630; coniuro] coniuro vel obsecro N442; I83 91 vel obsecro fehlt Ordo 2 92 iusto iudicio scienter avertatur aut] veritate Ordo 2 93 tanta Ordo 2 94 coetui korr. aus coetu Bcan4 95 ec korr. aus nec N442 96 item Ordo 2 97 vigor] VD38 setzt ein 98 vestri Bcan4 99 introeant N442 100 fuerit Bcan4 101 presbyteres Ordo 2 102 diaconi N442 103 undecima VD38 104 Quo korr. aus Qo A367 105 consilium VD38 106 ephesinum korr. aus ephesianum Bcan4 107 ministerio Bcan4 108 officiorum ordinibus] ordinibus officiorum Ordo 2 109 permiserit] permiserit sed N442 110 mysterio] mysterio sanctę Bcan4 111 quoque] quoque etiam N442 112 Nec ad korr. aus Nec N442 113 ad fehlt V630 114 antea V630 115 transibitur Ordo 2 116 toto korr. aus totos Bcan4 117 totos tres dies] totis tribus diebus Ordo 2 118 laetaniorum V630; N442; I83; Bcan4 119 retractetur korr. aus tractetur V630 120 et de korr. aus et V630 121 omnia N442 122 totos illos] prefatos N442 123 sit fehlt N442 124 quod A367 125 congruentis VD38; congruentis korr. aus congruens Bcan4 126 causae ordinis et quae] causae ordinis quae Ordo 2; ordinis et causa quae I83; VD38; Bcan4; ordinis et causae quae fehlt N442 (Lücke von ca. 20 Buchstaben); ordinis et causa quae korr. aus ordinis et causa A367 127 interfuerunt korr. aus interfuerant A367 128 foras N442; VD38; Bcan4 129 laetaniorum V630; N442; I83; lętaniarum korr. aus lętaniorum Bcan4 130 se prosternant] prostrabuntur Ordo 2 131 Sicque korr. aus Sic Bcan4 132 consurgent Ordo 2 133 collationem N442; Ordo 2; consultationem A367 134 habebunt Ordo 2 135 tamen Ordo 2 136 iuste et religiose fehlt Ordo 2 137 cogitant I83; cogitent VD38; A367; tractanda N442; cogitaent korr. aus cogitant Bcan4 138 considentes V630; I83; VD38 139 habebitur Ordo 2 140 presbyteres Ordo 2 141 diaconi V630; N442 142 clerici] clerici etiam N442 143 clerici sive laici] clericus sive laicus Ordo 2 144 vel A367 145 concilium pro qualibet re crediderint appellandum] appellandum pro qualibet re crediderint concilium N442 146 credidirint I83 147 intimet N442 148 singillatim fehlt Ordo 2 149 et fehlt N442 150 ni I83 151 ita ut korr. aus ita V630 152 quecumque korr. aus queque I83 153 liberatione N442; I83; VD38; Bcan4 154 episcoporum singulorum] singulorum episcoporum N442 155 relegentur Ordo 2 156 respondetur Ordo 2 157 ipsas Bcan4 158 subscribant] subscripturi sunt Ordo 2 159 festas A367 160 se prosternant] prostrabuntur Ordo 2 161 dicat] dicturus est Ordo 2 162 ORATIO] ORATIO IN SOLUTIONE CONCILII N442 163 interlinear explicare manifestare VD38 164 quae V630; N442; I83; VD38; Bcan4 165 perfecto korr. aus perfectio V630 166 occursurum Ordo 2 167 adesse precamur] indultorem speramus Ordo 2 168 qui I83 169 nostra VD38 170 preces Bcan4 171 condonare ac] te condonnte Ordo 2 172 facere digneris] habeamus Ordo 2 173 soluturi Bcan4 174 trangressores venia et confitentes] transgressoribus venia et confitentibus N442 175 sempiterna] sempiterna per N442 176 adiungatur korr. aus adiungitur V630; adiungatur Ordo 2 177 qui est korr. aus quem Bcan4 178 Amen fehlt Ordo 2 179 Amen fehlt Ordo 2 180 reatu korr. aus reati N442 181 effectu VD38 182 spiritu I83 183 Amen Quod ipse prestare dignetur et reliqua fehlt Ordo 2 184 dignatur V630 185 et reliqua] cuius regnum et imperium sine fine permanet in saecula saeculorum. AMEN Benedictio dei patris et filii et spiritus sancti descendat super vos AMEN N442 186 incipientes Ordo 2 187 absolvetur Ordo 2; absolvatur EXPLICIT ORDO DE CELEBRANDO CONCILIO N442 188 ORATIO DIEI SECUNDI] Item oratio, quae in secundo die in inchoatione concilii dicatur Ordo 2; A367 189 Nostrorum] OREMUS Nostrorum N442 190 requitur Bcan4 191 interlinear perficiamus VD38 192 interlinear devota VD38 193 interlinear magne VD38 194 ITEM fehlt Bcan4 195 clamoribus VD38 196 virtutes I83; Bcan4 197 EXPLICIT] EXPLICIT ORATIO I83; EXPLICIT fehlt N442 © 2004, 2005
Karl-Georg Schon Zuletzt geändert am 20.11.2005 |