1. Anacletus-Brief

This page is no longer current. The current version of 1. Anacletus-Brief can be found here

O93, f. 4ra; N442, f. 19rb; V630, f. 18vb; I83. f. 35ra; VD38, f. 32rb; SG670, p. 40 (49)a; Bcan4, f. 39v

INCIPIT^¹ ^² EPISTOLA^³ ANACLETI PAPAE DE^⁴ OPPRESSIONE ET^⁵ LACERATIONE CHRISTIANORUM ET, QUOD^⁶ ECCLESIA NAVI COMPARETUR, ATQUE DE CETERIS IBI^⁷ INSERTIS^⁸ OMNIBUS EPISCOPIS DIRECTA^⁹.

<VD38, f. 32va> Anacletus^¹⁰ servus Christi Iesu in sede apostolica domino serviens episcopis omnibus et ceteris cunctis fidelibus, qui coaequalem vobiscum^¹¹ sortiti^¹² sunt fidem, gratia vobis et pax atque consolatio <I83, f. 35rb> multiplicetur^¹³ a domino in saecula^¹⁴.

Benedictus deus et pater domini nostri Iesu Christi, qui secundum magnam misericordiam suam regeneravit nos in spem vivam per resurrectionem Christi Iesu ex mortuis in hereditatem <O93, f. 4va> incorruptibilem et incontaminatam^¹⁵ et immarcescibilem^¹⁶ conservatam in caelis in vobis, qui in virtute dei custodimini^¹⁷ per fidem in^¹⁸ salutem paratam revelari in tempore <SG670, p. 40 (49)b> novissimo, in quo exultabitis, modicum nunc, si^¹⁹ oportet^²⁰ contristari <V630, f. 19ra> in variis^²¹ temptationibus, ut probatio vestrae fidei multo pretiosior sit auro, quod per ignem probatur, si tamen in tribulationibus experti^²² probati inveniamini. Patientes estote, dilectissimi, quia patientia probationem operatur, probatio^²³ vero spem, spes autem non confundit. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum^²⁴ terrae patienter ferens, donec accipiat temporaneum^²⁵ et serotinum. Si agricolae haec patienter ferunt pro temporalibus fructibus, quanto magis vos pro aeternis patientes esse debetis? Estote ergo patientes et confirmate corda vestra, ut adveniente <I83, f. 35va> iudice Christo laeti et probati esse valeatis. Nolite ingemiscere in alterutrum, <VD38, f. 32vb> ut non iudicemini. Ecce^²⁶ iudex ante ianuam assistit. Exemplum accipite^²⁷, carissimi, laboris et patientiae prophetas^²⁸, qui locuti sunt <SG670, p. 41 (48)a> in nomine domini. En^²⁹ beatificamus^³⁰, qui sustinuerunt. Sufferentiam^³¹ Iob audistis et finem domini vidistis, quoniam misericors et miserator est^³² dominus^³³.

Tribulationes vestras audivimus, fratres, tam per vestros quam et per aliorum apocrisiarios^³⁴, super quibus valde dolemus vobisque compatimur et auxilium ferre, prout ipse largitus fuerit, qui pro nobis non solum tribulatus^³⁵, sed etiam passus est, parati sumus. Nolite mirari, carissimi, qui persecutiones patimini, quasi novi vobis aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut^³⁶ et in revelatione gloriae eius gaudeatis exultantes. <N442, f. 19va> Si exprobramini^³⁷ ^³⁸ in nomine Christi, beati eritis, quoniam, quod est honoris, gloriae et virtutis dei et^³⁹, quia^⁴⁰ est eius spiritus, super vos requiescet. Nemo autem vestrum patiatur^⁴¹ quasi homicida aut fur aut maledicus aut alienorum appetitor^⁴², si <I83, f. 35vb> autem ut christianus, non <SG670, p. 41 (48)b> erubescat, glorificet autem deum in isto nomine, quoniam tempus est, ut incipiat^⁴³ iudicium de domo dei. Si autem primum a nobis, quis finis eorum, qui non credunt dei evangelio? Et si iustus vix^⁴⁴ salvabitur, impius et peccator, ubi parebunt? <VD38, f. 33ra> Itaque et hi, qui patiuntur secundum voluntatem dei, fideli creatori commendant animas suas in benefactis.

Nam^⁴⁵, ut ait beatus Clemens praedictus^⁴⁶ antecessor noster, similis^⁴⁷ ^⁴⁸ est omnis ecclesiae status^⁴⁹ navi magnae, quae per undosum pelagus^⁵⁰ diversis e locis et regionibus viros <Bcan4, f. 40r> portat ad unam potentis^⁵¹ regni urbem properare cupientes^⁵². Sit ergo navis auctor^⁵³ huius dominus ipse omnipotens deus, gubernator vero sit^⁵⁴ Christus, tunc^⁵⁵ deinde proretae officium episcopus^⁵⁶ impleat, presbyteri^⁵⁷ nautarum, <V630, f. 19rb> diaconi dispensatorum locum teneant, hi, qui catecizant^⁵⁸, naustologis^⁵⁹ conferuntur^⁶⁰. Epibatis^⁶¹ autem toti<SG670, p. 42a>us fraternitatis multitudo sit similis. Ipsum quoque mare hic mundus habeatur. Ventorum^⁶² vero varietates et turbinum diversis temptationibus conferantur, <I83, f. 36ra> persecutiones, tribulationes sive pericula fluctibus exaequentur^⁶³. Terreni vero spiritus, qui vel^⁶⁴ de torrentibus vel convallibus spirant, pseudoprophetarum et seductorum seu pravae doctrinae verba docentur^⁶⁵, promuntoria vero et loca confragosa hi, qui in potestatibus saeculi^⁶⁶ sunt iudices et pericula minantur ac mortes^⁶⁷. Bithalassa vero loca^⁶⁸, quae duplicibus^⁶⁹ undae fallacis aestibus^⁷⁰ verberantur, dubiis mente et repromissionum^⁷¹ veritate^⁷² nutantibus conferantur atque his, <VD38, f. 33rb> qui irrationabili fidem nostram^⁷³ ratione discutiunt^⁷⁴. Hypocritae vero et dolosi piratis similes habeantur^⁷⁵. Iam vero rapidus vertex^⁷⁶ et tartarea carybdis et saxis illisa^⁷⁷ naufragia ac mortiferae sub<SG670, p. 42b>mersiones, quid aliud aestimanda sunt quam peccata? Restat igitur, ut haec navis cursu^⁷⁸ prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare^⁷⁹ et ita deo precem fundere, ut navigantes mereantur audiri.

Audivimus^⁸⁰, fratres, quod quidam^⁸¹ detrahunt et accusant sacerdotes dei cupientes eos damnare^⁸² non intellegentes forsitan, quod <I83, f. 36rb> iniuria^⁸³ sacerdotum ad Christum pertinet, cuius vice funguntur. Nec^⁸⁴ hoc aspiciunt, quod beatus princeps apostolorum instructor noster ait: Deponentes igitur omnem maliciam et omnem^⁸⁵ dolum et simulationes et invi<N442, f. 19vb>dias et omnes detractiones, sicut modo geniti infantes rationabiles^⁸⁶ sine dolo lac concupiscite, ut in eo <O93, f. 4vb> crescatis in salutem. Et dominus per prophetam inquit: Qui vult vitam diligere et videre dies bonos, coerceat linguam suam a malo, et labia eius ne loquantur dolum, <SG670, p. 43a> et cetera^⁸⁷. Qui autem ista transgrediuntur, profecto transgressores legis dei et contemptores atque inoboedientes <VD38, f. 33va> eius praeceptis exsistunt. Unde et beatus Iacobus^⁸⁸ apostolus ait: Si diligitis proximos sicut vosmetipsos^⁸⁹, bene facitis, si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti^⁹⁰ ^⁹¹ a lege quasi transgressores, et cetera. Et beati^⁹² apostoli ac praedecessor^⁹³ noster Clemens, vir apostolicus et spiritu dei plenus, unacum^⁹⁴ reliquis^⁹⁵ sanctis collegis^⁹⁶ ^⁹⁷ suis statuit dicens: Accusandi^⁹⁸ vel testificandi licentia denegetur, <I83, f. 36va> qui christia<V630, f. 19va>nae religionis et nominis dignitatem et suae legis vel sui propositi^⁹⁹ normam aut regulariter prohibita neglexerint. Transgressores^¹⁰⁰ enim sponte legis suae eiusque violatores apostatae^¹⁰¹ ^¹⁰² nominantur. Omnis enim apostata^¹⁰³ refutandus^¹⁰⁴ est^¹⁰⁵ ante reversionem suam, non^¹⁰⁶ in accu<SG670, p. 43b>satione recte agentium aut testimonio suscipiendus, quia vir duplex animo inconstans^¹⁰⁷ ^¹⁰⁸ est in omnibus viis suis. Quicumque^¹⁰⁹ autem, ut ait apostolus^¹¹⁰ Iacobus, totam legem servaverit, offendit autem in uno, factus est omnium reus. Qui enim dixit: Non moechaberis, dixit et: non occides. Quod si non moechaberis, occides^¹¹¹ autem, factus es transgressor legis. Sic loquimini et sic facite sicut per legem libertatis incipientes iudicari. Iudicium enim sine misericordia illi, qui non fecit^¹¹² misericordiam. Superexaltat^¹¹³ autem misericordia^¹¹⁴ iudicio^¹¹⁵, <VD38, f. 33vb> et dominus ait: Nolo mortem peccatoris, <Bcan4, f. 40v> sed ut convertatur et vivat, et multa talia horumque^¹¹⁶ similia. Nemo^¹¹⁷ enim, inquit apostolus, nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur, sive^¹¹⁸ ergo vivimus sive morimur, domini sumus. In <I83, f. 36vb> hoc enim^¹¹⁹ Christus mor<SG670, p. 44a>tuus^¹²⁰ est^¹²¹ et revixit, ut et mortuorum et vivorum dominetur. Tu autem, quid^¹²² iudicas fratrem tuum, aut tu, quare spernis^¹²³ fratrem tuum? Omnes enim stabimus ante tribunal dei^¹²⁴. Scriptum est enim: Vivo ego, dicit dominus, quoniam mihi flectetur^¹²⁵ omne genu, et omnis lingua confitebitur deo^¹²⁶. Itaque^¹²⁷ unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo. Non ergo amplius invicem iudicemus, sed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum. Scimus enim, quia multum derogatio praevalet, quando derogator^¹²⁸ creditur fide dignus. Ideo, fratres, variis detractionibus et^¹²⁹ accusationibus non oportet labefactari^¹³⁰ iudices et primates ecclesiae, sed magis apostolorum et doctorum regulis informari et roborari. Unde iustum est omnes^¹³¹ in^¹³² universo Romanorum orbe doctores legis ea, quae legis sunt recte sapere et operari^¹³³, et <SG670, p. 44b> non regulas nascentis <N442, f. 20ra> ecclesiae confundi^¹³⁴, aut fidem ac^¹³⁵ doctrinam apostolorum variis maculare doctrinis, nec fratres infestare^¹³⁶. Si autem omnia in hoc <I83, f. 37ra> saeculo vindicata essent, <VD38, f. 34ra> locum divina iudicia non haberent. Supervacuis^¹³⁷ enim ad^¹³⁸ beneficia^¹³⁹ laborat impendiis, qui^¹⁴⁰ solem certat facibus adiuvare^¹⁴¹. Ideo si aliquis putat^¹⁴² deo in hoc placere, quod servos suos^¹⁴³ accusat et, ut meliores fiant, dicit se hoc agere, in vanum laborat <V630, f. 19vb> et plus invidiae^¹⁴⁴ stimulis^¹⁴⁵ agitatur^¹⁴⁶ ^¹⁴⁷ quam caritatis, quoniam gratiae plenitudo adiectione non indiget nec ulla^¹⁴⁸ requirit commendationis augmenta. Erigit^¹⁴⁹ ergo doctores conscientia^¹⁵⁰ sua et, si quando incertis temporum^¹⁵¹ flatibus^¹⁵² opponuntur, sustinent mala, quae saeculis^¹⁵³ magis sunt ascribenda quam meritis. Datam^¹⁵⁴ enim scimus^¹⁵⁵ satanae potestatem, ut servos <SG670, p. 45a> Christi cribraret^¹⁵⁶, ut, quod de tritico inveniri^¹⁵⁷ possit^¹⁵⁸, horreis iungeretur^¹⁵⁹ et, quod de paleis^¹⁶⁰, ad ignium^¹⁶¹ alimenta transiret^¹⁶².

Ad vos specialiter dictum est: Nolite timere pusillus^¹⁶³ grex^¹⁶⁴, complacuit^¹⁶⁵ patri^¹⁶⁶ vestro dare^¹⁶⁷ vobis regnum, venit inter vos gladius perfidorum, ut marcida^¹⁶⁸ ecclesiae membra resecaret^¹⁶⁹ et ad caelestem gloriam sana^¹⁷⁰ perduceret. Quos ha<I83, f. 37rb>beat Christus^¹⁷¹ milites, certamen ostendit, qui triumphum mereantur^¹⁷², per bella cognoscuntur^¹⁷³.

Scimus^¹⁷⁴ autem multos ob id infestare^¹⁷⁵ doctores, ut eos perdant et propriae voluntatis placita adimpleant. Non propterea tamen doctores, in quantum vires <VD38, f. 34rb> suppetunt^¹⁷⁶, a recta aemulatione^¹⁷⁷ et bona intentione^¹⁷⁸ recedere debent scientes, quia beati, qui persecutionem^¹⁷⁹ paciuntur propter iustitiam.

Nihil^¹⁸⁰ autem illo^¹⁸¹ est pastore miserius, qui luporum <SG670, p. 45b> laudibus gloriatur. Quibus si^¹⁸² placere voluerit atque ab^¹⁸³ his amari delegerit, erit^¹⁸⁴ hinc^¹⁸⁵ ovibus magna pernicies^¹⁸⁶. Nullus ergo pastorum^¹⁸⁷ placere lupis et gregibus ovium potest. Perdit enim laboris memoriam mens terrenis^¹⁸⁸ obligata carceribus. Sicut artium in suo^¹⁸⁹ quoque^¹⁹⁰ opere^¹⁹¹ invenitur mater instantia, ita noverca eruditionis est neglegentia. Nullus ergo praeiudicium alteri faciat, <O93, f. 5ra> neque, quod sibi fieri non vult, exerceat^¹⁹². Nemo dictum de aliquo inveniet^¹⁹³, quod in eius^¹⁹⁴ actibus non agnoscat. Ego autem labefactatam^¹⁹⁵ <I83, f. 37va> non solum quietem meam, sed et salutem inimicorum^¹⁹⁶ valetudine et rumorum procellis agnosco. Potens est divinitas immensae^¹⁹⁷ tempestatis incerta bono serenitatis amovere. Et quid aliud, si^¹⁹⁸ Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, <SG670, p. 46a> ut^¹⁹⁹ sequamur^²⁰⁰ vestigia eius, <Bcan4, f. 41r> et apostoli passi sunt, sequentes eius exemplum et reliqui patres, nisi ut sequamur tam doctrinam eorum quam et exemplum, et patiamur adversa pro Christo, et cum patribus atque cum fratribus crucem portemus eorumque tribulationibus compatiamur, ut Christi veri discipuli inveniamur, qui dixit: <VD38, f. 34va> Qui vult venire post me, abneget semet<N442, f. 20rb>ipsum et tollat <V630, f. 20ra> crucem suam et sequatur me, et reliqua. Praesumptio^²⁰¹ est, si dominorum beneficia^²⁰² famuli non sequantur. Obsequium ergo aestimandum^²⁰³ puto, quod pariturus^²⁰⁴ impendo. Quid est enim^²⁰⁵, quod plus creditur filii vocabulum^²⁰⁶ valere quam obsequium? Et non quaeritur, quid in^²⁰⁷ amoris lance promoveas^²⁰⁸, sed quale <I83, f. 37vb> ad praeiudicium aestimanti^²⁰⁹ nomen opponas, cum apud prudentes frustra <SG670, p. 46b> sobolem^²¹⁰ dicimus, nisi exhibeat, quod vocatur^²¹¹. Ego vero nolo^²¹² errore meo alienas culpas asserere^²¹³, ut^²¹⁴ factum^²¹⁵, quod^²¹⁶ doleo, admisisse^²¹⁷ convincar. Odisti, inquit dominus^²¹⁸ per prophetam, omnes operantes iniquitatem, perdes loquentes mendacium. Virum sanguinum et dolosum abominabitur dominus, ego autem in multitudine misericordiae tuae^²¹⁹ introibo in domum tuam adoraboque^²²⁰ in templo sancto tuo in timore tuo. Domine^²²¹, deduc me in iustitia tua propter inimicos^²²² meos, dirige ante faciem meam viam tuam, non est^²²³ in ore eorum rectum, interiora eorum insidiae, sepulchrum patens^²²⁴ guttur eorum, linguam suam lenificant^²²⁵ ^²²⁶. Condemna eos, deus, decidant a consiliis suis, iuxta multitudinem^²²⁷ scelerum eorum^²²⁸ ^²²⁹ expelle eos, quoniam provocaverunt^²³⁰ te^²³¹. Et laetentur omnes, qui sperant in te, in saeculum laudabunt^²³². <VD38, f. 34vb> Et proteges eos, et laetabuntur in te, qui diligunt <SG670, p. 47a> nomen tuum, quia^²³³ tu benedicis^²³⁴ iusto. Domine, ut^²³⁵ hasta placabilitatis coronabis eum. <I83, f. 38ra> Deo^²³⁶ enim perfecte sacrificantes non debent vexari, sed portari^²³⁷, consolari atque ab omnibus venerari.

Ipsi autem, quando domino sacrificant, non soli hoc agere debent, sed testes secum^²³⁸ adhibeant, ut domino perfecte in sacratis deo sacrificare locis probentur. Ait namque auctoritas legis divinae: Vide, ne offeras^²³⁹ holocausta tua in omni loco, quem videris, sed in loco, quem elegerit^²⁴⁰ dominus deus tuus.

Episcopus^²⁴¹ ^²⁴² ^²⁴³ deo sacrificans testes^²⁴⁴, ut^²⁴⁵ praefixum^²⁴⁶ est, secum habeat et plures quam alius^²⁴⁷ sacerdos. Sicut^²⁴⁸ enim maioris^²⁴⁹ honoris gradu fruitur^²⁵⁰ ^²⁵¹, sic maioris testimonii^²⁵² incrementatione^²⁵³ indiget. In sollemnioribus quippe diebus aut septem aut quinque aut tres diaconos, qui eius oculi dicuntur, et subdiaconos atque reliquos ministros secum habeat, qui sacris induti ves<SG670, p. 47b>timentis in fronte^²⁵⁴ et a tergo et^²⁵⁵ presbyteri e^²⁵⁶ regione dextra levaque^²⁵⁷, contrito corde <V630, f. 20rb> et humiliato spiritu^²⁵⁸ ac prono^²⁵⁹ stent vultu custodientes eum a malivolis hominibus et consensum eius praebeant sacrificio. Peracta^²⁶⁰ autem consecratione omnes communi<I83, f. 38rb>cent, qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. <VD38, f. 35ra> Sic^²⁶¹ enim et apostoli statuerunt et^²⁶² sancta Romana tenet ecclesia.

Servite, inquit dominus^²⁶³ ^²⁶⁴ per prophetam^²⁶⁵ David, in timore et exultate^²⁶⁶ ei in^²⁶⁷ tremore, <N442, f. 20va> adorate pure, ne forte irascatur et pereatis de via. Ille enim non^²⁶⁸ perit^²⁶⁹ de via, qui recte graditur et praecepta custodit maiorum. Doceri^²⁷⁰ ergo omnes oportet, qui domini sacerdotio funguntur, ut et^²⁷¹ ceteros instruant^²⁷² et sibi proficiant. Scriptum est autem: Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. Et alibi: <SG670, p. 48a> Populus autem sciens deum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos^²⁷³. Ipsa enim <Bcan4, f. 41v> veritas per se infert et dicit: Beatus est, qui non fuerit scandalizatus in me. Ille procul dubio scandalizatus^²⁷⁴ est in deum, qui recte^²⁷⁵ non docet, et qui eius scandalizat episcopum vel sacerdotem. Impie namque agen<I83, f. 38va>tes sunt impii, neque intellegent^²⁷⁶ omnes impii, porro docti intellegent^²⁷⁷. Omnes enim in^²⁷⁸ invicem humilitatem insinuate, quia deus superbis resistit, humilibus^²⁷⁹ dat gratiam. Nolite, inquit Ioannes apostolus, omni^²⁸⁰ spiritui^²⁸¹ credere, sed probate spiritus, si ex deo sunt, quoniam pseudoprophetae exierunt in mundum. <VD38, f. 35rb> Et idem ipse alibi ait: Vos, quod^²⁸² audistis ab initio, in vobis permaneat, si in vobis permanserit, quod ab initio audistis, et vos in filio et patre manebitis. Et haec est repromissio^²⁸³, <O93, f. 5rb> quam ipse pollicitus^²⁸⁴ ^²⁸⁵ est nobis, vita aeter<SG670, p. 48b>na^²⁸⁶. Haec scripsi vobis de his, qui seducunt^²⁸⁷ vos. Et vos unctionem, quam accepistis ab eo, maneat in vobis. Et non necesse habetis^²⁸⁸, ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio eius docet vos de omnibus, et verum est, et^²⁸⁹ non est mendacium, et sicut docuit vos, manete in eo. Et nunc, filioli, manete in eo et^²⁹⁰, cum apparuerit, habemus^²⁹¹ fiduciam, et^²⁹² non confundamur ab eo in adventu eius. Scitis, quoniam iustus est, scitote, quoniam et omnis^²⁹³, qui facit iustitiam^²⁹⁴, <I83, f. 38vb> ex ipso natus est. Videte, qualem caritatem dedit nobis pater, ut filii dei nominemur et simus^²⁹⁵. Propter hoc mundus non novit nos, quia non novit eum. Carissimi, nunc filii dei sumus et nondum apparuit, quid^²⁹⁶ erimus. Scimus, quoniam, cum <V630, f. 20va> apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum, sicuti est. Et omnis, qui habet spem hanc in eo, sanctificat se, sicut et ille sanctus est. Omnis, qui facit peccatum, <SG670, p. 49a> et iniquitatem facit, et peccatum est iniquitas. Et scitis, quia ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. Omnis, qui in eo^²⁹⁷ <VD38, f. 35va> manet, non peccat^²⁹⁸, et omnis, qui peccat, non vidit eum nec cognovit eum. Filioli, nemo vos seducat. Qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus^²⁹⁹ est. Qui facit peccatum, ex diabolo est, quoniam ab initio diabolus peccat. In hoc apparuit filius dei, ut dissolvat^³⁰⁰ opera diaboli. Omnis, qui natus est ex deo, peccatum non facit, quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quoniam ex deo natus est. In hoc manifesti sunt filii dei et filii diaboli. Omnis^³⁰¹, qui non est iustus, <I83, f. 39ra> non est de^³⁰² deo et, qui non diligit fratrem suum, quoniam haec est annuntiatio, quam audistis ab i<N442, f. 20vb>nitio, ut diligamus alterutrum, non sicut Cain, qui ex maligno <SG670, p. 49b> erat et occidit fratrem suum, et propter hoc occidit eum, quoniam opera eius maligna erant^³⁰³, fratris autem^³⁰⁴ eius^³⁰⁵ iusta. Nolite mirari, fratres, si odit vos mundus. Nos scimus, quoniam translati sumus de morte in^³⁰⁶ vitam, quoniam diligimus fratres. Qui non diligit, manet in morte. Omnis, qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis, quia^³⁰⁷ omnis homicida non habet vitam aeternam in semetipso^³⁰⁸ manentem. In hoc cognovimus caritatem dei, quoniam^³⁰⁹ ille pro nobis animam suam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere. Qui habuerit substantiam^³¹⁰ mundi et viderit fratrem <VD38, f. 35vb> suum^³¹¹ necessitatem^³¹² habere et clauserit viscera sua ab eo, quomodo caritas dei manet in eo? Filioli^³¹³, non diligamus verbo nec^³¹⁴ lingua, sed opere et veritate. In hoc cognoscimus^³¹⁵, quoniam ex veritate sumus, et in conspectu eius suademus corda nostra, quoniam, <SG670, p. 50a> si repraehenderit nos cor^³¹⁶, maior est deus corde nostro, et no<I83, f. 39rb>vit omnia. Carissimi, si cor nostrum^³¹⁷ repraehenderit nos, fiduciam habemus ad^³¹⁸ deum, et quicquid petierimus, accipiemus ab eo, quoniam mandata eius custodimus^³¹⁹ et ea, quae sunt placita coram eo, facimus. Et hoc est mandatum eius^³²⁰, ut credamus in nomine filii eius Iesu Christi et diligamus alterutrum, sicut dedit mandatum nobis^³²¹. Et qui servat mandata eius, in illo manet et ipse in eo, et in hoc^³²² scimus^³²³, quoniam <V630, f. 20vb> manet in nobis de spiritu, quem dedit nobis^³²⁴.

<Bcan4, f. 42r> Et^³²⁵ sicut deus creator, qui hominem ad^³²⁶ similitudinem suam creavit^³²⁷, est^³²⁸ caritas, est^³²⁹ bonus, iustus, patiens atque mitis et misericors, et cetera virtutum sanctarum insignia^³³⁰, quae de eo leguntur. Ita homo creatus est, ut caritatem haberet, ut bonus esset^³³¹ et iustus, ut^³³² patiens atque mitis^³³³, mundus et miseri<SG670, p. 50b>cors foret^³³⁴. Quas virtutes, quanto plus quisque^³³⁵ in seipso habet, tanto pro<VD38, f. 36ra>pius^³³⁶ est deo et maior est^³³⁷ ac^³³⁸ sui conditoris gerit^³³⁹ ^³⁴⁰ similitudinem. Si vero, quod absit, aliquis per devia^³⁴¹ vitiorum et divortia^³⁴² criminum ab hac nobilissima sui con<I83, f. 39va>ditoris^³⁴³ similitudine^³⁴⁴ degener^³⁴⁵ ^³⁴⁶ oberrat, tunc fiet de eo, quod scriptum est: Et homo, cum in honore esset, non intellexit^³⁴⁷, comparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis. Qui^³⁴⁸ maior honor potuit^³⁴⁹ homini esse, quam ut ad similitudinem sui factoris conderetur^³⁵⁰ et eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus et conditor, de quo legitur: Dominus regnavit, decore indutus^³⁵¹ est, id est omnium virtutum splendore et totius bonitatis decore ornatus, vel quod maius homini^³⁵² potest esse dede<SG670, p. 51a>cus^³⁵³ ^³⁵⁴ aut infelicior^³⁵⁵ miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui conditoris amissa^³⁵⁶ ad informem^³⁵⁷ et irrationabilem brutorum iumentorum delabitur^³⁵⁸ ^³⁵⁹ similitudinem? Quapropter quisque diligentius attendat primae condicionis suae excellentiam^³⁶⁰ et venerandam^³⁶¹ sanctae trinitatis in seipso imaginem^³⁶² agnoscat <O93, f. 5va> honoremque similitudinis divinae, ad <N442, f. 21ra> quem^³⁶³ creatus est, nobilitate^³⁶⁴ ^³⁶⁵ morum^³⁶⁶, exsecratio^³⁶⁷ virtutum, dignitatem^³⁶⁸ <I83, f. 39vb> meritorum habere contendat, ut, quando apparuerit, qualis sit, tunc similis^³⁶⁹ <VD38, f. 36rb>ei appareat, qui se mirabiliter ad similitudinem suam in primo Adam condidit, mirabiliusque in secundo reformavit^³⁷⁰. Omnis igitur homo, qui ad imaginem dei factus est^³⁷¹, illum debet imitari, cuius ad^³⁷² imaginem conditus est, illius debet sequi vestigia, qui eum ad imaginem sui^³⁷³ condidit.

Consiliarium vero ac protectorem melius^³⁷⁴ repperiri^³⁷⁵ ^³⁷⁶ non poterit quam illum, qui eum ad imaginem sui^³⁷⁷ condidit, <SG670, p. 51b> qui eum pretioso sanguine suo redemit, et propter eum homo fieri non est dedignatus, quem procul dubio inveniet, si in eum totam spem suam iuxta psalmistae vocem proiecerit. Ait namque: Proice^³⁷⁸ super dominum caritatem^³⁷⁹ tuam, et ipse te enutriet nec dabit in aeternum fluctuationem iusto. Omnis^³⁸⁰ enim homo in^³⁸¹ sua causa^³⁸² deficiens et in^³⁸³ suis hesitans^³⁸⁴ ^³⁸⁵ consiliis quaerit sibi amicum fidelem, in cuius consiliis confidat, qui in suis^³⁸⁶ diffidebat, et talem <V630, f. 21ra> fiduciam habet in illo, ut omne secretum <I83, f. 40ra> sui pectoris^³⁸⁷ ei pandat et aperiat. Quid dulcius est, quam habeas^³⁸⁸ illum, cum quo omnia possis loqui ut tecum? Si ista cum hominibus fiunt, quanto magis cum deo hoc est agendum, qui^³⁸⁹ omnes^³⁹⁰ vult salvos fieri et neminem^³⁹¹ perire? Nam si veraciter^³⁹² deum credimus eumque diligi<SG670, p. 52a>mus, ut debemus, <VD38, f. 36va> et proximos sicut nosmetipsos, in eumque totam spem proiecerimus nostram, ipse nos eripiet et consolabitur. Et, sicut per angelum suum Habacuc prophetam cum prandiis in lacum leonum ad Danielem vatem^³⁹³ misit, et Philippum, unum de septem diaconibus, ad eunuchum, ita dabit vobis liberationem et consolationem.

Haec sectamini^³⁹⁴, carissimi, et nulli umquam nocete. Fratres estis^³⁹⁵, invicem vos diligite, ut veri domini discipuli dici^³⁹⁶ et^³⁹⁷ effici mereamini. Nam^³⁹⁸ qui rancida^³⁹⁹ corda virorum^⁴⁰⁰ inficit^⁴⁰¹, maliciam inter homines spargit. Et^⁴⁰² qui detrahit fratrem^⁴⁰³ suum, homicida est.

Et qui abstulerit^⁴⁰⁴ aliquid patri vel matri, dicitque^⁴⁰⁵ hoc peccatum <Bcan4, f. 42v> non esse^⁴⁰⁶, homicidae particeps <I83, f. 40rb> est. Pater noster sine dubio deus^⁴⁰⁷ est, qui nos creavit, mater vero^⁴⁰⁸ nostra ecclesia, quae nos^⁴⁰⁹ in baptis<SG670, p. 52b>mo spiritaliter regeneravit. Ergo qui Christi^⁴¹⁰ pecunias et ecclesiae rapit, aufert^⁴¹¹ vel fraudat, homicida est, atque homicida ante conspectum^⁴¹² iusti^⁴¹³ iudicis esse deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui, iniquitatem operatur, qui autem pecuniam^⁴¹⁴ vel res ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit.

Privilegia^⁴¹⁵ enim ecclesiarum et sacerdotum sancti apostoli iussu salvatoris intemerata^⁴¹⁶ et inviolata aevis^⁴¹⁷ decreverunt^⁴¹⁸ <VD38, f. 36vb> manere temporibus. Leges ecclesiae apostolica firmamus auctoritate et peregrina^⁴¹⁹ iudicia submovemus. Unde <N442, f. 21rb> et dominus^⁴²⁰ mentionem faciens Loth per Moysen loquitur dicens: Ingressus es^⁴²¹, quidam^⁴²² inquiunt, ut advena, numquid ut iudices^⁴²³?

Unaquaeque enim^⁴²⁴ provincia tam iuxta ecclesiasticas quam iuxta saeculi leges suos debet iustos et non iniquos habere iudices, et non externos^⁴²⁵, nisi <SG670, p. 53a> apostolicae huius sedis decreverit auctoritas^⁴²⁶, quatenus, quicumque causam habuerit apud suos^⁴²⁷ iudices iudicetur^⁴²⁸, et non ad^⁴²⁹ alienos causa vagan<I83, f. 40va>di stimulante^⁴³⁰ protervia^⁴³¹ ^⁴³² ^⁴³³ suam despiciens patriam transeat, sed ad^⁴³⁴ duodecim eiusdem provinciae iudices, ad quorum iudicium^⁴³⁵ omnes causae civitatum referuntur, deferatur^⁴³⁶ negotium. Si^⁴³⁷ autem fuerit ecclesiasticum apud episcopos interveniente primate, si^⁴³⁸ maior causa fuerit, si^⁴³⁹ vero minor, <V630, f. 21rb> metropolitano. Si vero fuerit saeculare, apud eiusdem ordinis viros^⁴⁴⁰ iudicio tamen episcoporum, cum apostolus^⁴⁴¹ privatorum christianorum causas magis ad^⁴⁴² ecclesias^⁴⁴³ deferri <VD38, f. 37ra> et ibidem sacerdotali^⁴⁴⁴ iudicio terminari voluit. Omnis enim oppressus libere sacerdotum, si voluerit, appellet iudicium et a nullo prohibeatur, sed ab^⁴⁴⁵ his fulciatur^⁴⁴⁶ et liberetur. Si autem difficiles causae aut maiora negotia orta fuerint, <SG670, p. 53b> ad maiorem sedem referantur, et si illic facile discerni^⁴⁴⁷ non poterint^⁴⁴⁸ aut iuste terminari, ubi fuerit^⁴⁴⁹ summorum congregatio congregata, quod per singulos annos bis^⁴⁵⁰ fieri solet et debet, iuste et deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastica^⁴⁵¹ et coram patri<O93, f. 5vb>cio saecularia^⁴⁵² iudicentur negotia in commune. Quod^⁴⁵³ si difficiliores ortae fuerint quaestiones aut episcoporum^⁴⁵⁴ vel maiorum iudicia aut maiores <I83, f. 40vb> causae fuerint, ad^⁴⁵⁵ sedem apostolicam, si appellatum^⁴⁵⁶ fuerit, referantur, quoniam hoc apostoli statuerunt^⁴⁵⁷ iussione salvatoris, ut maiores et difficiliores quaestiones semper ad sedem deferantur^⁴⁵⁸ apostolicam, super quam Christus universam construxit ecclesiam, dicente^⁴⁵⁹ ipso ad beatum principem apostolorum Petrum: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et reliqua.

Sit ergo, <VD38, f. 37rb> fratres, constantia vestra adversus <SG670, p. 54a> contentiones eorum, qui adversa sapiunt, et non, quae dei sunt^⁴⁶⁰, et erit fortior petra constantia vestra, sicut scriptum est: Ne timueritis^⁴⁶¹ ab eis, neque terreamini a facie eorum, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere. Quod autem in aure^⁴⁶² auditis, praedicate in lumine illum timentes, qui potest animam et corpus occidere et mittere <N442, f. 21va> in gehennam. Fratres mei, in carne enim^⁴⁶³ ambulantes non secundum carnem militamus. Arma enim militiae nostrae non carnalia, sed potentia deo ad destructionem munitionum consilia destruentes et omnem exaltationem extollentem se adversus^⁴⁶⁴ scientiam dei, et in captivitatem redigentes^⁴⁶⁵ omnem <I83, f. 41ra> cogitationem in obsequium Christo^⁴⁶⁶ perducentes^⁴⁶⁷.

De cetero, fratres, confortamini <Bcan4, f. 43r> in domino et in potentia fortitudinis eius, ut^⁴⁶⁸ pax vobis multa et gratia^⁴⁶⁹ a deo et domino nostro Iesu Christo ministretur. Amplectimur^⁴⁷⁰ ^⁴⁷¹ et osculamur ac, si praesentes cari<SG670, p. 54b>tatem vestram in unitate spiritus^⁴⁷², in vinculo pacis et caritatis Christi. Propter quod, carissimi, exspectantes satagite^⁴⁷³ immaculati <VD38, f. 37va> et inviolati^⁴⁷⁴ inveniri in pace et domini nostri longanimitatem^⁴⁷⁵ salutem arbitramini. Sicut et carissimus frater noster <V630, f. 21va> Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis^⁴⁷⁶, et^⁴⁷⁷ sicut in^⁴⁷⁸ omnibus epistolis loquens in eis de his, in quibus sunt quaedam difficilia intellectu, quae^⁴⁷⁹ indocti et instabiles depravant^⁴⁸⁰ sicut^⁴⁸¹ et^⁴⁸² ceteras scripturas^⁴⁸³ ad suam perditionem. Vos autem^⁴⁸⁴ igitur, fratres, praescientes custodite, ne insipientium errore transducti excidatis^⁴⁸⁵ a^⁴⁸⁶ propria firmitate. Crescite vero in gratia et^⁴⁸⁷ cognitione domini nostri^⁴⁸⁸ Iesu Christi et salvatoris. Vos autem, carissimi, memores estote verborum, quae praedicta sunt ab apostolis domini nostri Iesu Christi, qui dicebant vobis, quoniam in novissimo tempore venient illusores^⁴⁸⁹ secundum sua desideria ambulantes^⁴⁹⁰ impietatum^⁴⁹¹. Hi sunt, qui segregant semetipsos, anima<SG670, p. 55a>les, <I83, f. 41rb> spiritum non habentes, vos autem, carissimi, superaedificantes vosmetipsos sanctissimae vestrae fidei in spiritu sancto orantes. Ipsos^⁴⁹² vos in dilectione dei servate exspectantes misericordiam domini nostri Iesu Christi in vitam aeternam. Et hos quidem arguite^⁴⁹³ iudicatos^⁴⁹⁴, illos vero salvate^⁴⁹⁵ de igne rapientes. Aliis^⁴⁹⁶ autem miseremini in timore odientes eam, quae carnalis est, maculatam tunicam^⁴⁹⁷. Ei autem, qui potens est vos conservare sine peccato et constituere ante conspectum gloriae suae immaculatos in^⁴⁹⁸ exultatione, soli deo salvatori nostro per Iesum Christum dominum nostrum gloria, magnificentia et imperium et potestas ante omnia saecula et nunc et in omnia saecula saeculorum. Amen.

O93, f. 5va; N442, f. 21va; V640, f. 21va; I83, f. 41 rb; VD38, f. 37vb; SG670, p. 55a; Bcan4, f. 43r

2 INCIPIT EPISTOLA] DECRETA V630; INCIPIUNT EPISTOLAE VD38

3 EPISTOLA] EPISTOLA SANCTI SG670

4 DE OPPRESSIONE ET LACERATIONE CHRISTIANORUM ET, QUOD ECCLESIA NAVI COMPARETUR, ATQUE DE CETERIS IBI INSERTIS OMNIBUS EPISCOPIS DIRECTA] QUOD NON SINT VITUPERANDI SACERDOTES et de unitate trinitatis (SACERDOTES et de unitate trinitatis korr. aus SACERDOTES SG670) EX NOVO ET VETERI TESTAMENTO VEL TRADITIONE PATRUM COMPILATA SG670

5 ET LACERATIONE fehlt V630

6 QUOD ECCLESIA NAVI COMPARETUR, ATQUE DE CETERIS IBI INSERTIS OMNIBUS EPISCOPIS DIRECTA] ET DE ACCUSATIONE EPISCOPI ET DE ORDINATIONE ARCHIEPISCOPORUM ET CETERORUM ET DE PRIMATIBUS ET DE PATRIARCHIS EORUMQUE MINISTERIO V630

8 INSERTI NEGOTIIS I83; INSERTIS NEGOTIIS VD38; Bcan4

9 SCRIPTA I83; VD38; Bcan4

11 nobiscum V630; SG670

12 sortiti korr. aus sorti I83

15 incontaminata I83; incotaminatam VD38

16 inmarcessibilem SG670; Bcan4

17 custodimini korr. aus costodimini SG670

18 in korr. aus et SG670

19 Si korr. aus Sicut SG670

20 oportet] oportet in I83

21 variis korr. aus varias V630

22 am Rande cogniti perseverantes VD38

24 fructum terrae] terrae fructum korr. aus terrae N442

27 accipite] a capite O93; accipite korr. aus a capite N442; capite I83; VD38; Bcan4

28 prophetas] a prophetis korr. aus prophetas Bcan4

30 beatificamus] beatificamus eos SG670

31 am Rande pacientiam VD38

32 est dominus] dominus est V630

33 dominus fehlt I83; Bcan4; deus SG670

34 am Rande responsales sive legatos VD38

35 tribulatio I83; tribulatus korr. aus tribulatio Bcan4

36 ut et korr. aus ut O93

37 am Rande conviciamini VD38

39 am Rande et quieti SG670

42 am Rande desiderator VD38

43 incipiat iudicium korr. aus incipiat N442

46 praedictus fehlt I83; SG670; Bcan4

47 am Rande pulchra et utilis comparatio SG670

48 Similis korr. aus Similes SG670

49 statutus VD38; status korr. aus fretum SG670

51 potentis regni korr. aus potentis Bcan4

53 auctor korr. aus actor O93

54 sit korr. aus si N442

55 tum I83; VD38; SG670; Bcan4

56 episcopus korr. aus episcopatus SG670

58 catecizant korr. aus catezizant SG670; catethicizant Bcan4

59 nautologis korr. aus nautolegis V630; nautologis korr. aus naustolongis SG670

60 conferantur I83; Bcan4; conferantur korr. aus conferatur SG670

61 Epibates korr. aus Epibatis V630; Epipatis SG670

63 exsequentur N442; I83; Bcan4

64 vel fehlt N442; I83; VD38; SG670; Bcan4

66 saeculi sunt] sunt sęculi SG670

67 mortes korr. aus mortales V630

69 duplicibus korr. aus depi dicibus SG670

71 repromissionum] de promissionum korr. aus repromissionum SG670

73 nostram korr. aus vestram Bcan4

74 discutiunt korr. aus discutiuntur I83

75 habeantur korr. aus habeatur SG670

78 curso I83; cursu korr. aus curso Bcan4

79 intrare et] intrare korr. aus intrare Et SG670

80 am Rande De accusatoribus episcoporum VD38: am Rande III Bcan4

81 quidam] quidam et SG670

82 damnari V630; N442; I83; SG670; Bcan4

84 Nec korr. aus Ne N442; Bcan4; Ne I83

85 omnem korr. aus omne Bcan4

89 vosmetipsos korr. aus metipsos V630

90 am Rande reprehensi VD38

92 beati apostoli] beatus V630; beati apostoli successor korr. aus beati apostoli Bcan4

93 precessor, interlinear successor VD38; precessor SG670

95 reliquis korr. aus reliquus V630

96 am Rande consociis et fratribus VD38

97 collegis korr. aus collectis SG670

99 praepositi I83; VD38; Bcan4

100 am Rande IIII Bcan4

101 am Rande recedens V630

103 interlinear refuga VD38

104 interlinear resecandus VD38

106 non in korr. aus non SG670

107 am Rande instabilis VD38

108 inconstans korr. aus inconstan O93

110 apostolus Iacobus] iacobus apostolus V630

111 occidas korr. aus occides N442

113 Superexaltet V630; I83; VD38; SG670; Bcan4

114 misericordiam V630; SG670

117 Nemo korr. aus Ne N442

118 Sive korr. aus Si Bcan4

120 mortuus est korr. aus mortuus Bcan4

122 quid] quis es qui korr. aus qui V630; quid korr. aus qui SG670

123 am Rande despicis VD38

125 flectet O93; N442; I83

127 Itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo fehlt SG670

128 am Rande detractor VD38

129 et accusationibus fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4

130 am Rande corruere infirmari sive corrumpi VD38

131 omnes korr. aus omnis N442; omnis I83

133 operari korr. aus operare O93

134 confundere, am Rande conturbare VD38; confundere SG670; confundere korr. aus confundi Bcan4

136 am Rande corrumpere sive commovere ad iracundiam concitare VD38

137 interlinear superfluis VD38

140 qui korr. aus quid Bcan4

141 adiuvare korr. aus adiudicare SG670

142 putat] putat se korr. aus putat SG670; putat korr. aus utat Bcan4

143 eius korr. aus suos SG670

144 invidiae stimulis] invidia aestimulis O93

145 am Rande punctionibus VD38

146 am Rande commovetur VD38

148 ullae N442; VD38; ultra Bcan4

150 conscientia sua] conscientiam suam V630

151 temporum] temporum usque hic VD38

153 sanctis I83; VD38; SG670; Bcan4

155 scimus satanae] satanę scimus SG670

156 cribraret korr. aus cribaret Bcan4

161 ignium korr. aus dignium Bcan4

164 grex] grex quia korr. aus grex V630; Bcan4; grex quoniam korr. aus grex N442; grex] grex quia VD38; SG670

165 quoniam complacuit korr. aus complacuit N442

166 patri korr. aus patre O93; N442

167 dare vobis] vobis dare I83

169 am Rande abscideret VD38

172 mereantur korr. aus mereatur V630

173 cognoscuntur korr. aus cognoscantur V630; cognoscunt I83; Bcan4; cognoscuntur fehlt SG670

175 am Rande persequi VD38

176 am Rande opitulantur adiuvant VD38

177 interlinear desiderio VD38

178 intentione korr. aus intentio V630

180 am Rande VIII Bcan4

181 illo est fehlt SG670

182 sibi I83; si korr. aus sibi Bcan4

183 ab his amari] amari ab his Bcan4

184 erit korr. aus erint V630

187 pastori I83; pastor VD38; SG670; pastor korr. aus pastori Bcan4

188 terrenis korr. aus terre O93

190 quaeque O93; SG670; quaeque korr. aus quaque VD38

193 inveniat I83; SG670

194 suis korr. aus eius O93

195 labefactatam korr. aus labefactam V630; labefactatam] labefacta tamen VD38

199 ut sequamur vestigia eius, et apostoli passi sunt, sequentes eius exemplum fehlt VD38

202 beneficia korr. aus beneficio Bcan4

204 am Rande oboediturus VD38; am Rande vel modo facturus SG670

206 vocabulum korr. aus vocabulo I83

207 am Rande in amoris pondere sive statera VD38

208 promoveas korr. aus promoas SG670

210 sobolem korr. aus solem SG670

212 nolo korr. aus non V630; volo SG670

213 am Rande approbare VD38

214 interlinear vel cum SG670

215 factum quod korr. aus factum O93; factum quod] quod factum VD38; quod factum korr. aus factum Bcan4

217 amisisse, interlinear vel ad SG670

218 dominus per korr. aus dominus SG670

219 tuae introibo in domum tuam adoraboque in templo sancto tuo in timore tuo korr. aus tuę SG670

220 adorabo VD38; adoraboque korr. aus adorabo SG670

221 Vor Domine Rubrik: DECANTORES, interlinear ibus V630

224 patens] patens est I83; SG670; Bcan4

225 am Rande hoc est blande locuntur VD38

229 eorum] eorum et SG670

232 laudabunt] laudabunt te SG670; laudabunt te korr. aus laudabunt Bcan4

234 benedices VD38; benedices korr. aus benedicis Bcan4

235 interlinear vide dissonantiam interpretum SG670

236 am Rande VIIII Bcan4

238 secum adhibeant, ut domino perfecte in sacratis deo sacrificare locis fehlt I83

239 offeras korr. aus aufferas Bcan4

242 Vor Episcopus Rubrik: DE EPISCOPO MISSA CAELEBRANTIBUS EIUSQUE MINISTRIS V630

243 Episcopus] Episcopus veru korr. aus Episcopus SG670

246 am Rande ante confirmatum est VD38

247 alius korr. aus alios SG670

248 Sicut korr. aus Sic N442

249 maioris honoris gradu] maioribus honoris gradibus SG670

252 testimonii] testimonio in korr. aus testimonio SG670

253 am Rande augmentatione perfectione VD38

254 fronte] fronte eius korr. aus fronte SG670

256 interlinear a latere et contra VD38

257 am Rande sinistra VD38

258 spiritu fehlt SG670

259 am Rande inclinato VD38

260 am Rande Quod omnes ministri altaris communicare debeant VD38; am Rande XI Bcan4

261 am Rande Mentio canonum apostolorum N442

264 dominus per prophetam] domino propheta korr. aus domino per proheta SG670

267 cum I83; SG670; Bcan4

268 am Rande non recedit VD38

272 instruant korr. aus instruunt SG670

273 multos I83; VD38; SG670; Bcan4

274 scandalizatus est] scandalizatur SG670

276 intellegentes VD38; intellegentes korr. aus intellegent Bcan4

277 intellegunt korr. aus intellegent V630

279 humilibus] humilibus autem V630; SG670; Bcan4

280 omni korr. aus omnis Bcan4

281 spiritui korr. aus spiritu N442

282 quod korr. aus qd SG670

283 repromissio] ab initio V630

284 am Rande promisit VD38

285 pollicitus korr. aus pollutus N442

286 aeterna korr. aus aena SG670

287 am Rande decipiunt VD38

291 habeamus V630; I83; SG670; Bcan4

292 ut VD38; ut korr. aus et Bcan4

293 omnis korr. aus omnes VD38; Bcan4

295 scimus I83; VD38; Bcan4

298 peccat et korr. aus peccat VD38

299 iustus korr. aus iustu SG670

300 am Rande disrumpat disperdat VD38

301 Omnis] Omnis enim VD38

302 ex I83; VD38; SG670; Bcan4

303 erant korr. aus erat Bcan4

304 autem eius korr. aus autem SG670

307 quia korr. aus quoa V630; quoniam I83; VD38; SG670; Bcan4

308 se I83; VD38; SG670; Bcan4

309 quoniam korr. aus quoniam ut SG670

313 Filioli] Filioli mei VD38; Bcan4

314 neque V630; I83; VD38; SG670; Bcan4

315 cognovimus VD38; SG670

316 cor] cor nostrum V630; SG670

317 nostrum] nostrum non SG670

319 custodimus korr. aus custodiamus V630; SG670

322 hoc scimus korr. aus hoc VD38; Bcan4

326 ad] ad imaginem et korr. aus ad Bcan4

327 creavit korr. aus creavit et SG670

328 est caritas] caritas est SG670

330 am Rande praeclara VD38

333 mitis mundus korr. aus mitis O93

336 propius korr. aus proprius N442; proprius I83; propinquior VD38

337 est ac] Si vero a V630

338 atque I83; VD38; SG670; Bcan4

340 gerit similitudinem. Si vero, quod absit, aliquis per devia vitiorum et divortia criminum ab hac nobilissima sui conditoris fehlt V630

341 am Rande errores VD38

342 am Rande separationes VD38

343 conditoris similitudine korr. aus conditoris O93

345 am Rande declinans a genere suo VD38

346 degenter O93; N442; degenerans VD38; devius SG670

347 intellexit] intellexit et SG670

348 quis I83; VD38; SG670; Bcan4

349 potuit homini esse] homini esse potuit Bcan4

350 conderetur korr. aus conderetur Quibus et conditor de quo legitur SG670

353 am Rande turpitudo VD38

354 dedecus korr. aus decus O93

356 am Rande perdita VD38

358 am Rande decidat descendat VD38

359 delabatur V630; I83; SG670; Bcan4; delabatur korr. aus delabitur VD38

360 am Rande nobilitatem VD38

361 am Rande honorandam VD38

362 imaginem korr. aus maginem Bcan4

365 nobilitate morum] nobilitatem horum I83; Bcan4

366 am Rande conversationum VD38

367 exsecutione V630; exsecratione I83; Bcan4; exercitacionem VD38; exsecratio] et sacrationem SG670

368 dignitate V630; I83; Bcan4

369 similis ei] ei similis SG670

370 am Rande recreavit restituit VD38

371 est, illum debet imitari, cuius ad imaginem conditus est korr. aus est SG670

373 suam N442; I83; VD38; SG670

374 meliorem V630; SG670

375 interlinear invenire VD38

376 repperire V630; I83; VD38; SG670

378 Proice korr. aus Proicite Bcan4

379 curam korr. aus caritatem SG670; curam Bcan4

380 Omnis enim korr. aus Omnis O93

381 in fehlt N442; I83; VD38

384 am Rande recidens VD38

385 excidens VD38; excidens, am Rande alias hesitans Bcan4

386 suis korr. aus sui SG670

387 pectoris korr. aus peccatoris V630

388 haberes I83; habes VD38; habere SG670; Bcan4

389 qui korr. aus quia V630

390 omnes] omnes homines Bcan4

392 veraciter korr. aus peraciter V630

393 am Rande prophetam VD38

394 am Rande imitamini VD38

395 estis korr. aus estis qui SG670

398 am Rande XIIII Bcan4

400 vivorum V630; SG670

401 am Rande corrumpit VD38

402 am Rande De detractoribus et raptoribus VD38

403 fratrem suum] fratri suo I83; SG670; Bcan4

404 abstulerit aliquid korr. aus abstulerit O93

408 vero nostra] nostra vero V630

410 christi korr. aus christo SG670

413 iusti fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4

415 Vor Privilegia Rubrik DE PEREGRINIS IUDICIIS CUM EXEMPLO LOTH, am Rande De privilegiis ecclesiarum et sacerdotum V630; am Rande XV Bcan4

416 am Rande incorrupta VD38

417 eius I83; VD38; SG670; Bcan4

418 am Rande statuerunt VD38

419 am Rande pergrina aliena VD38

420 dominus fehlt SG670

422 quidem VD38; quidam fehlt SG670

423 iudices] iudices nos korr. aus iudices SG670

425 am Rande extraneos VD38

426 auctoritas fehlt V630

427 vos I83; suos korr. aus vos Bcan4

428 iudicetur korr. aus iudicentur Bcan4

430 interlinear incitante VD38

431 interlinear perversitate VD38

433 protervia suam] propter suam viam V630

435 iudicium korr. aus iudicem V630

436 am Rande deducatur VD38

438 si] si quidem korr. aus si qui V630

439 am Rande De iudiciis ecclesiasticis VD38

441 apostolis O93; Bcan4

443 ecclesias korr. zu ecclesiis V630

445 ab his korr. aus nullo V630

446 am Rande sustinetur VD38

447 discerni korr. aus discernit Bcan4

448 poterint korr. aus potuerint O93; potuerint VD38; Bcan4

450 bis] bis autem O93; bis aut ter I83; SG670; Bcan4

451 ęcclesiastico korr. aus ęcclesiastica Bcan4

453 am Rande Quod difficiliores cause apostolica deffiniantur presentia I83

455 ad korr. aus a O93; VD38

459 dicente] dicente ab I83

462 aure korr. aus ore V630

464 adversum I83; SG670; Bcan4

465 redigentes korr. aus redientes V630

466 Christi VD38; christi korr. aus christo Bcan4

469 gratia korr. aus gratia et I83

470 am Rande constringimur diligimus VD38

472 spiritus] spiritus et SG670

473 am Rande studete VD38

474 am Rande incorrupti VD38

475 am Rande pacientiam VD38

477 et sicut] Sicut et SG670; Bcan4

479 q I83; qui korr. aus que SG670

480 am Rande corrumpunt VD38

481 sicut et korr. aus sicut Bcan4

483 scripturas fehlt VD38

484 autem fehlt V630; I83; SG670; Bcan4

485 am Rande decidatis VD38

489 am Rande decipientes VD38

490 ambulantes] ambulantes vias korr. aus ambulantes O93

491 impietatum] in impietate V630; in impietate korr. aus impietatum SG670

492 Ipsos vos] vos ipsos I83

493 am Rande repraehendite VD38

494 am Rande condempnatos VD38

496 Aliis korr. aus Alios Bcan4

497 am Rande pristinam conversationem VD38

498 am Rande in gaudio VD38

© 2004, 2005 Karl-Georg Schon
Dieser Text ist urheberrechtlich geschützt. Er steht unter der GNU Free Documentation License.
Demnach dürfen Sie ihn frei weiter verbreiten und bearbeiten, vorausgesetzt Sie nennen den Namen des ursprünglichen Autors und Sie geben auch anderen das Recht den von Ihnen bearbeiteten oder verbreiteten Text unter den gleichen Bedingungen weiter zu verbreiten. Im einzelnen finden Sie Bestimmungen der GNU Free Documentation License unter dem Menüpunkt Lizenz.

[Home] [Überblick] Handschriftenverzeichnis [Text] [Übersetzungen] [Capitula Angilramni] [Collectio Danieliana] [Lizenz] [Kontakt] [Links] [Impressum] [Inhalt]

[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]