|
|
|
|
|
 |
|||
|
|
||||||||||
|
|
|
|
Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen. Die aktuelle Version des 2. Anacletus-Briefs finden Sie hier This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de This page is no longer current. The current version of 2. Anacletus-Brief can be found here Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.2. Anacletus-Brief
O93, f. 5vb; N442, f. 21va; V630, f. 21va; I83, f. 41rb; VD38, f. 37vb; SG670, f. 55a; Bcan4, f. 43r CUIUS1 SUPRA AD EPISCOPOS ITALIAE2 DIRECTA DE ORDINATIONE ARCHIEPISCOPORUM3 ET RELIQUORUM EPISCOPORUM ATQUE SACERDOTUM ET DE FIDE CETERISQUE4 CAUSIS. <N442, f. 21vb> Anacletus5 episcopus universis episcopis in Italia constitutis. Quoniam apostolicae sedis debitam reverentiam6 <SG670, p. 55b> erga me caritas vestra distribuit, quia7 plurimum8, carissimi filii9, praebuistis - nam licet10 ecclesiae, in qua sanctus apostolus residens docuit, quodammodo11 <I83, f. 41va> nos gubernacula teneamus, tamen profitemur12 nos honore et sanctitate minores esse et propterea omnino festinamus, ut ad gloriam eius beatitudinis pervenire possimus - igitur consultationibus13 vestris plenius responderemus, si14 licuisset, sed15 infirmitatis ac reliquarum oppressionum onere pressi, breviter, prout dominus tribuit16, ut a beato Petro principe17 apostolorum18 <V630, f. 21vb> sumus instructi, a quo et presbyter sum ordinatus, scribere vobis, sicut petistis, non denegavimus19. Ordinationes20 episcoporum auctoritate apostolica ab omnibus, <VD38, f. 38rb> qui in eadem fuerint provincia episcopis21, sunt22 celebrandae. Qui simul convenientes scrutinium23 diligenter agant ieiuniumque cum omnibus precibus celebrent et manus cum sanctis evangeliis, quae praedicaturi sunt, imponentes domi<SG670, p. 56a>nica die hora tertia orantes sacraque unctione exemplo prophetarum et regum capita eorum more apostolorum et Moysi unguentes, quia omnis sanctificatio constat in spiritu sancto, cuius virtus invisibilis sancto est chrismati24 permixta25, et hoc ritu26 solemnem celebrent ordinationem. Quod <I83, f. 41vb> si omnes simul convenire minime poterint27, assensum tamen suis precibus praebeant, ut ab ipsa <O93, f. 6ra> ordinatione animo non desint28. Porro et Hierosolimitarum primus29 archiepiscopus beatus Iacobus, qui Iustus dicebatur, et secundum carnem domini30 nuncupatus est frater, a Petro, Iacobo et Ioanne apostolis est ordinatus, successoribus videlicet dantes formam eorum, ut minus quam a tribus episcopis reliquisque <Bcan4, f. 43v> omnibus assensum31 praebentibus32 nullatenus episcopus ordinetur33 et communi34 voto ordinatio celebretur. Reliqui vero sacerdotes35 a proprio ordinentur episcopo, ita ut cives et alii36 sacerdotes assensum praebeant et ieiunantes ordinationem celebrent. Similiter et diaconi ordinentur. Ceterorum37 autem graduum distributio trium veracium testium episcopi scilicet probatione sufficere potest38. Accusatio39 quoque40 eorum, super41 qua nos <SG670, p. 56b> consule<VD38, f. 38rb>re42 voluistis, non nisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus43 careant, fieri debet44, quia dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus et reprobis ac non idoneis personis infamari noluit45 nec calumniari permisit, sed ipse proprio flagello peccantes sacerdotes a templo eiecit. Unde liquet46, quod <I83, f. 42ra> summi sacerdotes, id est episcopi, a deo sunt iudi<N442, f. 22ra>candi, non ab humanis aut pravae vitae hominibus lacerandi, sed potius ab47 omnibus48 fidelibus portandi ipso49 domino exemplo50 dante, quando per seipsum et non per51 alium vendentes52 et ementes eiecit53 de templo et mensas54 nummulariorum55 et56 cathedras vendentium proprio evertit flagello et eiecit de templo. Et sicut alibi ait: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos57 discernit. Et alibi: Ego58 dixi59: Dii estis et filii excelsi omnes. Nullus enim, ut reor60, invenitur inter nos, qui velit suum servum ab alio quam61 <V630, f. 22ra> a se iudicari62. Quod63 si praesumptum fuerit, aut multa ipsa64 indignatione65 irascitur aut potius ultionem66 <SG670, p. 57a> quaerit super eo67. Si vero hoc inter homines agitur, quid putatis faciet deus deorum et dominus dominantium, qui68 ultionem suorum promisit non differre69 70 servorum71? Unde et ipse per prophetam loquitur dicens: Deus ultionum dominus, deus ultionum <VD38, f. 38va> libere egit, et reliqua. Et apostolus inquit: Tu, quis es, qui iudicas servum72 alienum? Suo enim <I83, f. 42rb> domino stabit73 aut cadit74. Et ipse: Nolite iudicare in75 invicem, sed hoc76 iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum. Et dominus per prophetam inquit: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei. Nam si aliquis nunc in malum oculos alicuius principis incipit tractare, manifeste reus maiestatis iudicatur et infamis77 efficitur aut potius capitali sententiae78 subiacet. Haec, fratres, valde cavenda sunt, et quod homines nolunt sibi fieri, deo deorum non debent inferre79, ne forte irascatur dominus et faciet80 vindictam eorum etiam in eos, qui non peccaverunt81, quia perit saepissime iustus pro impio. Imitandus82 est etiam propheta, per quem dominus ait: Per<SG670, p. 57b>ambulabo83 in simplicitatem84 cordis mei, in medio domus meae, non proponebam coram oculis verbum os Belial, detrahentem85 in abscondito sodalem86 suum, hunc interficiebam. Et87 hi88 cavendi sunt, e89 quibus Salomon ait: Sicut noxius90 est, qui mittit lanceas et sagittas et91 mortem, sic vir, qui fraudulenter92 nocet amico suo, et cum fuerit depraehensus93, dicit94: Ludens <I83, f. 42va> feci. Sicut carbones ad prunas et95 ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat <VD38, f. 38vb> rixas, verba susurronis96 quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Et si detractores quorumque97 graviter iudicantur98 et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et detractores atque99 accusatores memoratorum eius famulorum atque persecutores damnantur, et in baratrum100, nisi se correxerint et per eorum satisfactionem condignam egerint101 poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Quapropter oportet omnes ab his cavere <N442, f. 22rb> et non solum non102 facere, sed nec facientibus103 consentire104, quia non solum, <SG670, p. 58a> qui faciunt, damnantur, sed qui consentiunt facientibus. De talibus et his similibus ipsa veritas ait: Vulpes foveas105 habent et volucres caeli nidos, filius106 autem hominis non habet, ubi caput reclinet, <V630, f. 22rb> id est, in talibus <Bcan4, f. 44r> non habitat dominus, nec ipsi manent in eo. Et Salomon loquitur dicens: Qui fodit foveam, incidet107 in eam, et qui volvit lapidem, revertitur ad eum108. Lingua fallax109 non amat ve<I83, f. 42vb>ritatem, et os lubricum110 operatur ruinas. Grave est saxum et111 onerosa arena, sed ira stulti utraque112 gravior. Hominem, qui calumniatur animae, sanguinem, si113 usque ad114 lacum115 116 fugerit117, nemo sustinet118, qui se iactat119 et <VD38, f. 39ra> dilatat120, iurgia concitat, qui sperat in domino, sanabitur121, qui confidit in corde suo, stultus122 est, qui autem graditur123 sapienter, ipse salvabitur. Qui fortiter premit ubera ad124 eliciendum125 lac, exprimit butirum126, qui vehementer emulgitur127, elicit128 sanguinem, et129 qui130 provocat iras131, producit discordias. Haec132 et alia perpericulosa133 considerantes apostoli statue<SG670, p. 58b>runt, ne facile134 <O93, f. 6rb> commoverentur aut lacerarentur135 vel accusentur136 columnae sanctae137 dei ecclesiae, quae apostoli et successores eorum non immerito dicuntur. Sed138 si quis adversus eos vel ecclesias eorum commotus139 fuerit aut causas140 habuerit, prius ad eos recurrat141 caritatis studio, ut familiari colloquio commoniti ea sanent, quae sananda sunt, et caritative142 emendent143, quae iuste emendanda agnoverint144. Si145 autem aliqui146 eos, priusquam haec147 egerint, lacerare, accusare aut <I83, f. 43ra> infestare148 149 praesumpserint150, excommunicentur et minime absolvantur, antequam per satisfactionem151, ut iam dictum est, condignam egerint poenitentiam, quoniam iniuria eorum ad Christum pertinet, cuius legatione152 funguntur. Nec hoc mirum, quia153, si quisquam154 nostrum cuidam suorum legationem iniungeret, et a quoquam impediretur aut subditorum155 156 suorum dispiceretur157, mox indignatus irasceretur, aut158 talia, prout potuerit159, vindicaret et ad <VD38, f. 39rb> iniuriam ac contumeliam sui hoc factum reputaret et160 talionem161, si in prae<SG670, p. 59a>senti non poterit162, futuris temporibus redderet. Nam163, si in hominum causa haec fiunt, quid164 putatis165, deus faciet de suis, qui nec capillum capitis eorum perire dixerit166? Unde et dominus per Naum prophetam loquitur dicens167: Deus aemulator168 et ulciscens dominus, ulciscens dominus et169 habens furorem, ulciscens170 dominus171 in hostes suos et irascens ipse inimicis suis. <V630, f. 22va> Ante faciem indignationis eius, quis sta<N442, f. 22va>bit, et quis resistet in ira furoris eius? Indignatio eius effusa est sicut ignis, et petrae dissolutae sunt ab eo. Bonus est dominus et confortans <I83, f. 43rb> in die tribulationis et sciens sperantes in se, et reliqua172. Quaedam autem ex his iam aliis fratribus scripsimus, quae totiens sunt replicanda, quotiens fuerint173 necessaria. Eiectionem174 175 quoque, ut supra memoratum est, summorum sacerdotum sibi dominus reservavit, licet electionem eorum bonis sacerdotibus et spiritalibus populis176 concessisset. Electionem enim illorum taliter apostolus fieri iubet: Si quis sine crimine est, unius uxoris virum, filios habentem177 fideles, non in accusatione178 luxuriae, aut non subditos, et reliqua. <SG670, p. 59b> Si179 enim sine crimine sacerdos <VD38, f. 39va> eligi praecipitur, nullatenus ab hominibus180 criminibus irretitis181 182 accusari aut calumniari permittitur, nec ab aliis quam ab183 his, qui sine crimine sunt, et iusta184 electione185, si necessitas fuerit186, aut ipsi volendo187 domino servire elegerint sacerdotesque188 sine crimine fieri189 et ordinari possint, et tales per omnia fuerint, quales eligi sacerdotes190 iubentur. Porro191 et Moysi praecipitur, ut eligat192 presbyteros, unde et in proverbiis dicitur: Gloria senum canicies. Haec vero canicies sapientiam designat, de qua scrip<I83, f. 43va>tum est: Canicies hominum prudentia est. <Bcan4, f. 44v> Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus193, nullus alius primus194 appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus vixisse annis195 convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter196 sapientiam presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaron fuit, licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium197, et post hunc <SG670, p. 60a> Abraham198, Isaac199 et Iacob. Sed hi200 spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate ista fecerunt. Ceterum201 Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit primusque pontificali stola indutus victimas obtulit iubente domino ac loquente <VD38, f. 39vb> ad Moysen: Accipe, inquit, Aaron et filios eius202, et applicabis203 ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cum filiis aqua, indues204 Aaron vestimentis suis205, id est, lineam206 et tunicam207 superhumerale208 et rationale, quod constringes balteo, et pones tiaram in capi<V630, f. 22vb>te eius et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis209 fundes super caput eius, atque hoc210 ritu con<I83, f. 43vb>secrabitur domino. Filios quoque illius applicabis et indues tunicis lineis, cingesque balteo, Aaron scilicet211 et liberos eius, et impones212 eis mitras, eruntque sacerdotes mei religione perpetua. Quo loco contemplari213 oportet Aaron summum sacerdotem, id est episcopum214, fuisse, porro filios eius <N442, f. 22vb> presbyterorum demonstrasse figuram. Hoc enim <SG670, p. 60b> fuit inter Aaron summum sacerdotem et filios eius, qui215 sacerdotes erant, quod Aaron super tunicam accipiebat216 poderem217, stolam sanctam et coronam auream, mitram218 et zonam auream et superhumerale219 et reliqua, quae praefixa sunt. Filii autem Aaron super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati assistebant sacrificio220 domini. <O93, f. 6va> In221 novo autem testamento post Christum dominum nostrum a Petro sacerdo<VD38, f. 40ra>talis coepit ordo, quia ipsi primo pontificatus in ecclesia Christi datus est dicente domino ad eum: Tu es, inquit222, Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam223 meam, et portae inferi non praevalebunt224 adversus eam225, et tibi dabo claves regni caelorum. Hic ergo ligandi solvendique potestatem <I83, f. 44ra> primus accepit a domino, primusque ad fidem populum gratia dei226 virtute suae praedicationis adduxit. Ceteri vero apostoli cum eodem pari227 consortio honorem et potestatem acceperunt ipsumque principem eorum esse voluerunt. Qui etiam228 iubente domino in toto orbe dispersi evangelium praedicaverunt. <SG670, p. 61a> Ipsis quoque decedentibus229 in loco eorum successerunt230 episcopi, quorum ordinatio praetaxato231 232 fieri debet ordine et modo, quos, qui recipit et verba eorum, deum recipit. Qui autem eos spernit233, eum, a quo missi sunt, et cuius234 funguntur legatione, spernit et ipse indubitanter spernetur a domino. Videntes autem ipsi apostoli messem esse235 multam et operarios paucos, rogaverunt dominum messis, ut mitteret operarios in messem suam. Unde electi ab eis236 sunt237 septuaginta discipuli, quorum typum gerunt presbyteri atque in238 eorum loco sunt constituti in ecclesia, de quorum ordinatione et reliquorum ministrorum supra di<VD38, f. 40rb>xisse sufficiat. Porro239 quod episcopus non ab uno, sed a240 cunctis consensu aut241 praesentia242 comprovincialium243 est ordinandus, et nullatenus minus <I83, f. 44rb> quam244 a tribus ceteris consentientibus cunctis, idcirco instituente domino fieri iubetur, <V630, f. 23ra> ne aliquid contra fidem ecclesiae unius245 tyrannica246 auctoritas247 moliretur248 et regula vel fides confunderetur credentium249. Provinciae250 autem multo ante Christi adventum tempore <Bcan4, f. 45r> divisae sunt maxima ex parte <SG670, p. 61b> et postea ab apostolis et beato Clemente praedecessore251 nostro ipsa divisio est renovata et in capite provinciarum252, ubi dudum primates legis253 erant saeculi ac prima iudiciaria potestas, ad quos, qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis254 necesse erat255, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat, confugiebant256 pro oppressionibus vel iniustitiis suis ipsosque appellabant, quo<N442, f. 23ra>tiens opus erat, sicut in lege eorum praeceptum erat. Ipsis257 258 259 quoque in civitatibus vel locis nostri260 261 patriarchas vel primates, qui unam formam tenent, licet diversa sint nomina, leges262 263 divinae et264 eclesiasticae265 <VD38, f. 40va> poni266 et esse iusserunt, ad quos episcopi, si necesse fuerit, confugerent eosque267 appellarent, et ipsi nomine primatum268 fruerentur269 et270 <I83, f. 44va> non271 alii. Reliquae272 vero metropolitanae civitates, quae273 minores iudices habebant274, licet maiores comitibus essent, haberent275 metropolitanos suos, qui praedictis iuste oboedirent primatibus, sicut et276 in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum277, <SG670, p. 62a> sed aut metropolitanorum278 aut archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeant279, et suos metropolitanos280 habere debeant episcopos, sicut prius metropolitanos iudices habebant281 saeculares, primates tamen, ut282 praefixum est, et tunc et nunc habere iussae sunt, ad quos post sedem apostolicam summa negotia conveniant, ut ibidem, quibus necesse283 fuerit, releventur284 et iuste285 restituantur, et hi, qui iniuste opprimuntur, iuste reformentur atque286 fulciantur, episcoporumque287 causae et summorum288 negotiorum iudicia289 salva290 291 apostolicae sedis auctoritate iustissime terminentur. Haec ab antiquis, haec ab292 apostolis, haec a sanctis <VD38, f. 40vb> patribus accepimus, vobisque, ut postulastis, rimanda293 et futuris te<I83, f. 44vb>nenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda ac294 cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia, qui sequuntur, deteriores fiant dicente domino per prophetam: Ipsi pastores ignoraverunt intellegentiam, quos rursus dominus detestatur dicens: Et tenentes legem nescierunt me. <V630, f. 23rb> Nesciri ergo veritas se ab eis conquaeritur295 296 et <SG670, p. 62> nescire297 se298 principatum nescientium protestatur, quia profecto hi, qui ea, quae sunt domini, nesciunt, a domino nesciuntur Paulo attestante299, qui ait: Si quis ignorat, ignorabitur. Hinc300 et psalmista non optantis animo, sed prophetantis mysterio301 denuntiat <O93, f. 6vb> dicens: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva. Obscuratis302 ergo oculis dorsum flectitur303, quoniam, cum304 lumen scientiae perdunt, qui305 praeeunt, sine dubio ad portanda306 peccatorum onera inclinantur307 sequentes. Hic ergo inter manus latronum et dentes furentium luporum utcumque versamur308. Ideo et docere alios et nos ipsos, prout dominus dederit, providere debemus. <I83, f. 45ra> Sane309 310 <VD38, f. 41ra> percussor311 ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum, qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta et contradicentes redarguere, et recte viventes <N442, f. t23rb> atque rectam fidem tenentes consolidare. <SG670, p. 63a> <Bcan4, f. 45v> Illis312 ergo313, qui dicunt, quod filius in eo minor est, quia propheta inquit: Verbum faciet dominus breviatum universo orbi, ita respondendum divinis est testimoniis: Verbum breviatum, quod dominus faciet314 super terram non imminutionem315 deitatis in filio dei significat, sed dispensationem susceptae carnis annuntiat, in qua316 dispensatione non solum317 patre hominis filium, sed etiam318 angelis legimus minoratum Paulo apostolo attestante: Eum autem, inquit, modice319 minus quam320 angelis minoratum vidimus Iesum propter passionem mortis gloria et honore coronatum. Et infra: Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare dicens: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis, in me<I83, f. 45rb>dio ecclesiae laudabo te. Et propheta inquit: Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum, et ut verbum dei patris breviatum non esse in filio doceamus, <VD38, f. 41rb> hanc ex321 Isaiae prophetae322 volumine sententiam323 approbamus: Numquid adbre<SG670, p. 63b>viatus factus est sermo meus324 325 aut parvus, ut non possim redimere? Aut non est in me virtus ad liberandum? dicit dominus omnipotens. Et iterum: Haec dicit dominus omnipotens: Numquid adbreviata326 est manus mea, ut salvare non possit? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum? Et ut brachium patris, quae <V630, f. 23va> manus est, filium esse doceret327, intulit dicens: Paravit dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium et videbunt omnes fines terrae salutare eius. Nam et novissimo tempore328 hic sensus non inaniter poterit coaptari, in quo tempore dominus pro redemptione nostra carnem329 suscipiendo330 advenit, ut et illum, qui habebat mortis imperium, sua morte destrueret, et eos, quos in tenebris et umbra mortis captivos subegerat331 332, virtutis333 suae potentia in ipso parvo et334 exiguo335 temporis336 spacio liberaret. De hoc etiam exiguo tempore discipulos instruebat, dum <I83, f. 45va> eos in lucem337, cum adhuc tempus haberent, incedere praemonebat: Pueri, inquit, novis<SG670, p. 64a>sima hora est, dum lucem habetis, ambulate in lucem338, ne vos tenebrae compraehendant. Et in canonicis <VD38, f. 41va> apostolorum legitur epistolis: Filioli, novissima hora est, quia multi pseudoprophetae339 exierunt340 in hunc mundum341. Et Paulus apostolus: Tempus342 enim breve est. Et iterum: Praeterit343 enim figura huius mundi. Et iterum: Omnia haec ad344 correptionem345 nostram facta sunt, in quos346 finis347 saeculorum348 obvenit349. Nam dominus in ipsa oratione350 dominica351 breviavit nobis sermonem, dum nos a multiloquio352 prohibens pauca docuerit353, quae pertineant ad salutem. Cum oratis, inquit, nolite multum loqui. Et infra: Vos autem, cum ora<N442, f. 23va>tis, dicite: Pater noster, qui es in caelis, et cetera. Non enim propheta filium dei in hoc capitulo minoratum designavit in verbo, quoniam ipse in prophetis retro tempore loquebatur, qui etiam nunc per apostolos et354 apostolicos viros novissimo tempore loquitur: Ego, inquit, qui355 loquebar in356 servos357 meos prophetas, ecce <SG670, p. 64b> adsum. Et alius <I83, f. 45vb> propheta: Sicuti est ab initio usque in saeculum, neque adiectum est ei neque minuetur illi358, quoniam ipse est dominus creaturae suae. Ecce quale359 verbum breviatum fecit dominus360 in orbem terrarum, non quia, ut illi putant, inferiorem patri361 intimaret362 hominibus filium, sed quia363 novissimum eius annuntiaret adventum. Si364 ergo, ut praedictum est, Aaron filii365 presbyterorum figuram gestabant et Aaron summi <Bcan4, f. 46r> sacerdotis366, id est episcopi, Moyses367 <VD38, f. 41vb> indubitanter Christi tenebat368 formam, quoniam fuit369 similitudo mediatoris dei, qui est inter deum et hominem Iesus Christus, qui est verus dux populorum et verus princeps sacerdotum et dominus pontificum, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen. O93, f. 6vb; N442, f. 23va; V630, f.23va; I83, f. 45vb; VD38, f. 41vb; SG670, p. 64b; Bcan4, f. 46r
1 Überschrift] EPISTOLA SANCTI ANACLETI PAPAE DE PRIMORDIO VEL ORDINATIONE PONTIFICUM SG670 2 ITALIAE korr. aus ITALI O93 3 ARCHIEPISCOPORUM ET RELIQUORUM fehlt I83; VD38; Bcan4 4 CETERISQUE korr. aus CERISQUE VD38 5 am Rande XVIII Bcan4 6 am Rande honorem VD38 7 quam korr. aus quia SG670 8 plurimam SG670 9 filii fehlt N442 10 am Rande quamvis VD38 11 quodammodum VD38 12 am Rande manifestemur VD38 13 am Rande interpretationibus VD38 14 sci Bcan4 15 sed fehlt VD38 16 tribuit] tribuit et O93; SG670; Bcan4; distribuit I83 17 principe apostolorum] apostolorum principe korr. aus principe SG670 18 apostolorum fehlt I83; VD38; Bcan4 19 negabimus VD38 20 am Rande De ordinatione episcoporum O93 21 episcopis fehlt I83; SG670 22 sunt fehlt VD38 23 interlinear inquisitionem VD38 24 chrismate SG670; Bcan4 25 permulgata, interlinear pro SG670 26 am Rande consutudine VD38 27 potuerint I83; VD38; SG670; Bcan4 28 desint korr. aus desinit VD38 29 prius Bcan4 30 domini fehlt VD38 31 ascensum VD38 32 praebentibus korr. aus praebebentibus SG670 33 ordinentur korr. aus ordinetur Bcan4 34 communi voto] communiter VD38 35 interlinear presbyteri SG670 36 aliis I83 37 Ceterorum autem graduum distributio trium veracium testium episcopi scilicet probatione sufficere potest fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4 38 possunt V630 39 am Rande De non accusandis episcopis O93; N442; Vor Accusatio Rubrik DE NON ACCUSANDIS EPISCOPIS VD38; am Rande XVIIII Bcan4 40 quoque eorum] eorum quoque V630 41 super] super de VD38 42 am Rande hic agant VD38 43 am Rande peccatis VD38 44 debet korr. aus debent VD38 45 noluit korr. aus voluit SG670 46 am Rande manifestum est VD38 47 ab fehlt I83; Bcan4 48 hominibus V630 49 ipso domino exemplo] exemplo ipso domino N442; ipso domino exemplum VD38 50 exemplum VD38; SG670 51 per fehlt SG670 52 vendentes korr. aus vedentes SG670 53 eieci I83 54 menses V630 55 nummulariorum korr. aus nummolariorum SG670 56 et cathedras] cathedrasque SG670 57 deus N442; I83; Bcan4 58 Ego dixi korr. aus Ego N442 59 dixit Bcan4 60 am Rande arbitror VD38 61 quam] qua nisi VD38 62 iudicant VD38 63 Quod si korr. aus Quod N442 64 ipse V630; SG670 65 indignationem VD38 66 am Rande vindictam VD38 67 eos SG670 68 per Bcan4 69 am Rande prolongare VD38 70 differre korr. aus deferre V630 71 suorum Bcan4 72 servum alienum] alienum servum Bcan4 73 stat korr. aus stabit V630; stat VD38 74 cadet I83; SG670; cadit korr. aus cadet Bcan4 75 in fehlt V630 76 hoc fehlt I83; SG670; Bcan4 77 am Rande repraehensibilis vituperabilis VD38 78 sententia I83; Bcan4 79 inferri V630; N442 80 faciat N442; SG670 81 peccaverunt] peccaverunt ut I83; Bcan4; peccaverunt et SG670 82 Imitandus korr. aus imatandus I83 83 Perambulo Bcan4 84 simplicitate I83; VD38; SG670; Bcan4 85 Drahentem O93; Detrahentes Bcan4 86 am Rande socium VD38 87 Et hi korr. aus Et Bcan4 88 hi fehlt I83; SG670 89 de VD38; SG670 90 am Rande nocivus VD38 91 ad VD38 92 fradulenter VD38; fraudolenter SG670; fraudulentem Bcan4 93 depraehensus dicit] depraehensus dicet korr. aus depraehensus VD38 94 dicit fehlt O93; N442; dicens Bcan4 95 ac I83; SG670; Bcan4 96 am Rande secreti detractoris VD38 97 am Rande singulorum VD38 98 vindicantur I83; SG670; Bcan4 99 aque I83 100 am Rande foveam VD38 101 egerit I83; Bcan4 102 non fehlt N442; I83; VD38; SG670; Bcan4 103 facientibus korr. aus faccentibus V630 104 assentire I83; Bcan4; assentiri SG670 105 foveas korr. aus foves VD38 106 filius korr. aus filios N442 107 incidit SG670 108 eum korr. aus eam V630 109 fallax non korr. aus fallax N442 110 am Rande instabile VD38 111 et fehlt I83 112 utraque] in utroque korr. aus utraque V630; utroque I83; VD38; SG670; Bcan4 113 si usque] suisque N442; VD38 114 ad korr. aus a Bcan4 115 laqueum am Rande captionem perditionem VD38 116 laqueum VD38 117 fuerit VD38 118 suscitet I83; SG670; Bcan4 119 am Rande laudat gloriatur VD38 120 delatat Bcan4 121 salvabitur VD38 122 stultus korr. aus sultus VD38 123 am Rande ambulat VD38 124 am Rande ad sucipiendum VD38 125 deliciendum SG670 126 batirum V630 127 emulgetur VD38; emulget SG670 128 am Rande exprimit educit VD38 129 et qui korr. aus et N442; V630 130 qui fehlt VD38 131 iras] iras et VD38 132 Vor Haec Rubrik ORDO ACCUSATIONIS V630; am Rande XX Bcan4 133 periculosa V630 134 facilem I83 135 lacerarentur korr. aus lacerentur V630 136 accusarentur V630; SG670 137 sancti VD38 138 Sed si korr. aus sed V630 139 am Rande excitatus VD38 140 causas korr. aus casas Bcan4 141 recurrat caritatis studio, ut familiari colloquio commoniti ea sanent, quae sananda sunt, et korr. aus recurrat VD38 142 caritate SG670 143 emendet VD38 144 agnoverit VD38 145 am Rande XXI Bcan4 146 aliquid Bcan4 147 haec egerint] egerint haec V630 148 am Rande persequi VD38 149 am RandeUt hi excommunicentur qui contra episcopos nequiter egerint I83 150 presumpserint korr. aus presumpserit I83 151 satisfactionem korr. aus factionem Bcan4 152 legationem I83; Bcan4 153 quia fehlt V630 154 quisque V630 155 subiestorum I83; subiectorum Bcan4 156 subditorum eorum] a subditis suis SG670 157 despiceretur V630; SG670 158 ut VD38 159 poterat I83; SG670; Bcan4 160 et fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4 161 am Rande vindictam VD38 162 posset korr. aus poterit V630; poterat I83; Bcan4; posset korr. aus possent SG670 163 Vor Nam Rubrik QUID SIT TALIO V630 (durch Unterstreichung gelöscht) 164 quod Bcan4 165 putatis] putatis ut Bcan4 166 dixit SG670 167 dicens fehlt SG670 168 am Rande indignans VD38 169 et habens furorem fehlt SG670 170 ulciscens korr. aus ulciscen VD38 171 dominus] dominus et Bcan4 172 reliqua. Quaedam autem ex his iam aliis fratribus scripsimus, quae totiens sunt replicanda, quotiens fuerint necessaria korr. aus reliqua O93 173 fuerunt I83; fuerint korr. aus fuerit VD38 174 Electionem VD38 175 am Rande De electione episcoporum VD38 176 hominibus korr. aus bonis SG670 177 habentes O93; I83; habens Bcan4 178 accusationem I83; Bcan4 179 am Rande XXII Bcan4 180 omnibus I83; hominibus] hominibus etiam SG670 181 am Rande conligatis VD38 182 irretitis korr. aus irritetis Bcan4 183 ad VD38 184 iuxta I83; Bcan4 185 electionem Bcan4 186 fuerit korr. aus fierit VD38 187 volenter korr. aus volendo SG670 188 sacerdotesque] sacerdotes quae I83; sacerdotes SG670 189 fier VD38 190 sacerdos I83 191 am Rande Quod non liceat ulli accusare episcopum nisi talis fuerit ut episcopus fieri possit VD38 192 eligat korr. aus ieligat I83 193 legimus VD38 194 prius korr. aus primus SG670 195 annos I83; Bcan4 196 propter] propter suam Bcan4 197 sacrificium] sacrificium deo VD38; sacrificium deo korr. aus sacrificium Bcan4 198 Abraham] abraham et I83 199 iasaac VD38 200 hi fehlt SG670 201 am Rande XXIII Bcan4 202 eius fehlt VD38 203 adplicabitis Bcan4 204 induens Bcan4 205 suis fehlt SG670 206 linea VD38; SG670 207 tunicam] tunicam et V630; tunica et I83; tonica et VD38; tunica SG670; Bcan4 208 superhumerale et rationale] superhumerali et rationali I83; VD83; SG670; Bcan4 209 occionis I83 210 am Rande hoc modo et consuetudine VD38 211 scilicet] si licet I83 212 inponas O93; VD38 213 am Rande considerare VD38 214 episcopum korr. aus epicopum I83 215 qui] qui et ipsi I83; SG670; Bcan4; qui et VD38 216 accipiebat korr. aus acciebat SG670 217 podere I83; Bcan4 218 mitra O93 219 superhumeralem I83 220 sacrificium I83; VD38; Bcan4 221 am Rande Quod in novo testamento a petro cepit ordo sacerdotalis VD38; XXIIII Bcan4 222 inquit fehlt VD38 223 ecclesiam meam korr. aus ecclesiam V630 224 praevabunt SG670 225 eum I83 226 die] dei et VD38 227 am Rande simili VD38 228 et korr. aus erant SG670 229 interlinear id est defunctis SG670 230 successerunt korr. aus successorum SG670 231 am Rande praescripto VD38 232 prętaxato korr. aus prętextato V630 233 spernit eum korr. aus spernit SG670 234 cuuius Bcan4 235 esse fehlt SG670 236 eo SG670 237 sunt fehlt N442; I83; VD38 238 in fehlt I83 239 am Rande Rubrik De episcopis, primatibus et patriarchis eorumque ministerio I83; XXV Bcan4 240 ac Bcan4 241 aut korr. aus et O93 242 pręscientia V630 243 cumprovincialium Bcan4 244 quam a korr. aus quam N442 245 unus SG670 246 am Rande crudelis VD38 247 auctoritate SG670 248 am Rande Praepararet conaretur VD38 249 credentium fehlt VD38 250 am Rande De episcopis, primatibus et patriarchis eorumque ministerio O93; V630 (Vor Provintiae); N442; VD38 (Vor Provintię); XXVI Bcan4 251 praecessore SG670 252 provintiarum korr. aus provintiorum Bcan4 253 legis korr. aus leges V630; lege korr. aus leges SG670; leges Bcan4 254 is I83 255 erant I83; Bcan4 256 confugiebant korr. aus confugebant V630; Bcan4 257 Ipsi O93; I83 258 Ipsi] Ipsi si apostoli korr. aus Ipsi SG670; Ipsi Bcan4 259 Ipsis quoque korr. aus Ipsis N442 260 nostris N442 261 nostris patriarchas korr. aus nostri patriarchę SG670 262 leges korr. aus legis V630; legis N442; I83; Bcan4 263 leges divinae] lege divina korr. aus leges divinę SG670 264 et fehlt I83; SG670; Bcan4 265 ecclesię SG670 266 poni et esse] pręesse SG670 267 eos I83; Bcan4 268 primatum korr. aus primatem V630; primatum korr. aus primatu SG670 269 fruerentur et non alii] fruerentur korr. aus fruerentur et alii SG670 270 et non fehlt I83; et non alii fehlt VD38 271 non fehlt I83; Bcan4 272 Reliqui V630 273 quae] quę si olim korr. aus quę SG670 274 habeant I83 275 haberent] haberent si nunc korr. aus haberent SG670 276 et fehlt V630; N442 277 interlinear um SG670 278 metropolitarum SG670; metropolitanorum korr. aus metropolitorum Bcan4 279 habeant, et suos metropolitanos habere debeant episcopos, sicut prius metropolitanos iudices habebant fehlt SG670 280 metropolitanos] metropolitanos iudices V630 281 habebeant korr. aus habeant O93; V630; habeant I83; Bcan4 282 am Rande an confirmata est VD38 283 neces I83 284 revelentur Bcan4 285 iniuste Bcan4 286 aque I83 287 episcoporum I83; SG670; Bcan4 288 summarum V630 289 iudica I83 290 am Rande servata VD38 291 silva I83 292 ab fehlt I83 293 am Rande investiganda VD38 294 ac korr. aus a O93; V630 295 am Rande murmurat adclamat VD38 296 queritur SG670 297 nescire se korr. aus nescire SG670 298 se fehlt I83; VD38; Bcan4 299 testante N442 300 hic Bcan4 301 ministerio I83; SG670; Bcan4 302 Obscuratis korr. aus Obscuritatis V630 303 inflectitur I83 304 cum lumen] culmen I83 305 am Rande qui procedunt VD38 306 portandum Bcan4 307 inclinatur VD38 308 am Rande habitamus VD38 309 am Rande Sane percussor O93 310 Si I83; Sane] si quidem korr. aus si SG670; Sane korr. aus Si Bcan4 311 precursor I83 312 am Rande XXVII Bcan4 313 interlinear autem SG670 314 facit I83; Bcan4 315 immutationem I83 316 quali V630 317 solum] solum a korr. aus solum SG670 318 etiam] etiam ab korr. aus etiam SG670 319 interlinear id est paulo SG670 320 quam] quam ab korr. aus quam SG670 321 ex fehlt V630 322 prophetiae V630 323 sententiam approbamus] approbamus scientiam V630 324 meus korr. aus meos VD38 325 meus aut korr. aus meus O93 326 adbreviata korr. aus adbreata I83 327 docere I83; Bcan4 328 tempori I83; VD38; SG670 329 carne I83; Bcan4 330 suscipienda I83; Bcan4 331 am Rande subiugaverat VD38 332 subegerit I83; Bcan4 333 virtus VD38 334 et exiguo] exigui VD38 335 am Rande brevis VD38 336 temporis korr. aus tempore V630 337 luce SG670 338 luce VD38; SG670 339 speudoprophetę SG670 340 exierunt korr. aus exerunt O93 341 modum O93 342 apostolus: Tempus enim breve est. Et iterum korr. aus apostolus V630 343 Preteriit V630; Bcan4; Praeriit I83¸ Preteriet VD38 344 am Rande ad increpationem sive admonitionem VD38 345 correctionem V630 346 quo N442; I83; VD38 347 finis korr. aus fines O93; fines V630 348 saeculorum korr. aus saeculorum de I83 349 obvenerunt V630 350 interlinear pater noster SG670 351 dominica fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4 352 multiloquio Bcan4 353 docuerint Bcan4 354 et] et per I83; VD38; SG670; Bcan4 355 quid VD38 356 in] per in VD38 357 servos meos prophetas] servis meis prophetis SG670 358 illi fehlt I83; SG670; Bcan4 359 qualem VD38 360 dominus] dominus super VD38 361 patre SG670 362 am Rande designaret VD38 363 quis korr. aus qua VD38 364 Sic Bcan4 365 filii presbyterorum figuram gestabant et Aaron fehlt I83; VD38; SG670; Bcan4 366 sacerdotes Bcan4 367 Moyses] moyses autem korr. aus moyses SG670 368 tenebat korr. aus tenebant VD38 369 fuit] ipse fuit korr. aus fuit fuit SG670 © 2004, 2005
Karl-Georg Schon Zuletzt geändert am 6.12.2005 |