[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]

Projekt Pseudoisidor

Pseudoisidor

Capitula Angilramni

Collectio Danieliana

Pseudoisidor Teil I

Pseudoisidor Teil II

Pseudoisidor Teil III

2. Brief Sixtus' I.

Inhaltsverzeichnis

1. Viginius-Brief

Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen.

Die aktuelle Version des Telesphorus-Briefs finden Sie hier

This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de

This page is no longer current. The current version of Telesphorus-Brief can be found here

Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.

Telesphorus-Brief

O93, f. 11va; N442, f. 31rb; V630, f. 31va; I83, f. 64vb; VD38, f. 58rb; SG670, p. 107b; P9629, f. 7r

1INCIPIT2 EPISTOLA TELESPHORI3 PAPAE DE IEIUNIO SEPTEM EBDOMADARUM4 ANTE PASCHA ET DE MISSARUM CELEBRATIONE IN NOCTE SANCTA NATALIS DOMINI ET, QUO TEMPORE ALIIS DIEBUS MISSAE5 CELEBRENTUR6, ET DE EPISCOPORUM DEFENSIONE7.

Carissimis fratribus et dilectissimis episcopis Telesphorus8 Romanae urbis archiepiscopus salutem in domino.

Credimus <I83, f. 65ra> sanctam <SG670, p. 108a> fidem vestram in apostolorum9 eruditione <VD38, f. 58va> fundatam hanc <V630, f. 31vb> tenere et hanc populis10 universis exponere, quae11 videlicet a constitutis apostolorum eorumque successorum nulla ratione dissentit12 13, per quos iustum est ceteros erudiri.

Quapropter cognoscite a nobis et cunctis episcopis in hanc sanctam et14 apostolicam sedem congregatis statutum esse, ut septem ebdomadas plenas ante sanctum pascha omnes clerici in sorte domini vocati a carne ieiunent, quia, sicut discreta15 16 debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in17 ieiunio debet fieri discretio.

Et sicut laici et18 saeculares homines nolunt eos recipere in19 accusationibus et infamationibus suis, ita nec clerici debent eos recipere20 in impulsationibus suis21, <N442, f. 31va> quoniam in omnibus discreta debet semper22 esse et segregata vita et conversatio clericorum a23 saecularium <O93, f. 11vb> laicorum. Et sicut hi amplius sunt applicati divinis cultibus24 et familiares domini dicuntur salvatoris, ita moribus et conversatione <SG670, p. 108b> atque sanctitate debent esse distincti.

Has25 ergo septem ebdomadas omnes clerici a carne et deliciis ieiunent, et hymnis et26 vigiliis atque orationibus27 <I83, f. 65rb> domino inhaerere28 die noctuque studeant.

Nocte29 vero sancta nativitatis domini salvatoris missas celebrent et hymnum angelicum in eis sollemniter30 decantent, quoniam et31 eadem nocte ab angelo pastoribus32 est nuntiatus, sicut ipsa veritas testatur dicens: <VD38, f. 58vb> Pastores erant in regione eadem vigilantes et custodientes vigilias noctis supra33 gregem suum. Et34 ecce angelus domini stetit iuxta illos et timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus: Nolite timere, ecce enim evangelizo vobis <P9629, f. 7v> gaudi[um magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie salvator, qui est Christus dominus, in civitate David. Et hoc vobis sign]um: Invenieti[s35 infantem pannis involutum et positum in praesepio. Et subito <SG670, p. 109a> facta est cum angelo multitudo militiae caelestis laudantium deum] et dicentium: [Gloria in altissimis deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis.

O93; V630; P9629; N442; I83; VD38

Ceterum considerat impius iustum et quae]rit, ut occidat eum. Dominus non [derelinquet36 eum in manus eius, et non condemnabit eum, cum iudicabitur illi. Exspecta dominum] et custodi viam37 eius, et <I83, f. 65va> exaltabit te, ut posside[as terram, cum interibunt impii, videbis38. Vidi impium robustum39 et] fortissimum40 sicut indigenam virentem et transivi, et ecce non erat, et quaesivi eum, [et non est inventus41. Custodi sim]plicitatem et vide rectum, quia42 erit in extremum43 viro pax. Praevaricatores autem interibunt pariter, [et novissimum] @@@ 3:59 impiorum peribit44. Salus autem iustorum a domino, fortitudo eorum in tempore tribulationis, et auxiliabitur eis dominus et salvabit eos, eripiet <VD38, f. 59ra> eos ab impiis et salvabit eos, quia45 speraverunt46 in eum47. Et alibi: Quid gloriaris in malicia, <V630, f. 32ra> potens48? Misericordia49 dei tota die. Insidias50 cogitavit lingua tua quasi novacula acuta faciens dolum. Dilexisti maliciam magis51 quam bonum, mendacium magis quam loqui iustitiam. Dilexisti omnia verba ad devorandum, lingua dolosa, sed deus destruet te in sempiternum, terrebit et evellet te de tabernaculo et eradicabit te de terra viventium, et videbunt iusti et timebunt <I83, f. 65vb> et super eum ridebunt. Ecce vir, qui non posuit deum fortitudinem suam, sed speravit in multitudine52 divitiae53 54 suae55, confortatus <N442, f. 31vb> est in56 insidiis57 suis. Ego autem sicut oliva virens in domo dei, speravi in misericordia dei, in saeculum et in aeternum. Confitebor tibi in saeculum, quoniam58 fecisti, et exspectabo nomen tuum, quoniam59 bonum in conspectu misericordium60 61 tuorum.

SG670

Reliquis62 enim63 temporibus missarum celebrationes ante horam diei64 tertiam minime sunt65 celebrandae, quia66 67 eadem hora et dominus crucifixus et super apostolos spiritus sanctus descendisse legitur. Ab68 episcopis autem69 idem70 angelicus hymnus pro tempo<VD38, f. 59rb>re et71 loco in missarum solemniis celebrandus72 est atque solemniter recitandus.

Ipsi73 enim, qui proprio ore corpus domini conficiunt74 75, ab omnibus76 oboediendi et timendi77 et non dilacerandi78 aut detrahendi, quia79 80, a quibus se domini populus benedici81, salvari et instrui cupit, nullatenus eos debet arguere, nec vulgus82 in eorum accusatio<I83, f. 66ra>ne83 suscipi. Populus enim ab eis docendus est et corripiendus, non ipsi ab eo, quia non est discipulus super magistrum. Nullo modo igitur <SG670, p. 109b> domini pontifices et reliqui sacerdotes, quibus domini commissa84 est plebs85, rite86 populum possunt corrigere, si deceptionis se cognoverint87 laqueo infestari88. Unde89 iustum est omnes in90 universo91 orbe doctores legis ea, quae legis sunt, sapere, et non sacerdotes domini labiis suis aut quibuslibet machinationibus92 maculare93, dum ipsos disponunt94 aut cupiunt maculare, potius95 seipsos maculant et vulnerant. Dei ergo ordinationem accusat96, qua97 constituuntur, qui sacerdotes accusat98 vel damnari99 cupit100, a quibus se omnes fideles cavere debent, quia non solum, qui faciunt, sed101, qui consentiunt facientibus, rei sunt. Christus enim filius102 dei dominus103 noster humano generi salutem104 <VD38, f. 59va> condonans plenam de nobis ait: Qui vos recipit, me recipit, et qui vos spernit, me spernit. Si ergo dominus in eis recipitur105 et reicitur106 107, <O93, f. 12ra> procul dubio ipsius sunt, qui in eis rei<SG670, p. 110a>citur vel suscipitur108. Et tu, quis109 es, qui <I83, f. 66rb> iudicas servum110 alienum? Procul dubio transgressor es legis dei et apostolorum atque prophetarum, et non solum harum111, sed etiam humanarum. Omnes112 enim leges tam divinae quam et humanae alienum servum iudicare prohibent. Quid, putas, erit de te, cum transgressores et conculcatores113 legis <V630, f. 32rb> dei damnabuntur? Profecto et tu damnaberis, quia postposuisti mandatum dei et tuam adimplesti voluntatem, quoniam sicut digni sunt, qui mandata114 dei adimplent atque custodiunt, ita rei et digni sunt morte, qui ea postponunt115 116 et in vanum117 ducunt118. Est enim119 in120 apostolicis scriptum institutis: Alterius vitam nemo laceret121 et de malo alieno os suum non coinquinet.

Accusatores122 vero et accusationes, quas leges saeculi non admittunt, et nos submovemus123, et124 accusatori omni125 non credi decernimus126, qui absente adversario causam <SG670, p. 110b> suggesserit127 128 ante <N442, f. 32ra> utriusque129 partis iustam discussionem130. Nec hi, qui non sunt idonei, suscipiantur ad accusationem, et om<I83, f. 66va>nes, qui adversus patres armantur131, infames132 esse censemus133. Patres enim omnes venerandi sunt, non respuendi aut134 insidiandi135. Hi136 vero, qui cum inimicis morantur aut, qui suspecti habentur, minime recipiantur, quia eorum aemulatio137 lacerat etiam innocentes. Hunc murum firmissimum statuerunt patres nostri, et nos cum eis contra persecutores vestros, ut138 hoc remedio eorum139 pellantur140 machinamenta141, et142 vos sanctiores et securiores famulari143 144 mereamini vestro salva<P9629, f. 8r> 145[tori.

O93; V630; P9629; N442; I83; VD38

SG670, p. 110b

Ceterum considerat impius iustum et quaerit, ut occidat eum. Dominus non derelinquet146 eum in manus eius, et non condemnabit eum, cum iudicabitur illi. Exspecta dominum et custodi viam147 eius, et <I83, f. 65va> exaltabit te, ut possideas terram, cum interibunt impii, videbis148. Vidi impi<SG670, p. 111a>um robustum149 et fortissimum150 sicut indigenam virentem et transivi, et ecce non erat, et quaesivi eum, et non est inventus151. Custodi simplicitatem et vide rectum, quia erit in extremum152 viro pax. Praevaricatores autem153 interibunt pariter, et novissimum impiorum peribit154. Salus autem iustorum a domino, fortitudo eorum in tempore tribulationis, et auxiliabitur eis dominus et salvabit eos155, eripiet <VD38, f. 59ra> eos ab impiis et salvabit eos, quia speraverunt156 in eum157. Et alibi: Quid gloriaris in malicia, <V630, f. 32ra> potens158? Misericordia159 dei tota die. Insidias160 cogitavit lingua tua quasi novacula acuta161 faciens dolum. Dilexisti maliciam magis162 quam bonum, mendacium magis quam loqui iustitiam. Dilexisti omnia verba ad devorandum, lingua dolosa, sed deus destruet te in sempiternum, terrebit et evellet te de tabernaculo et eradicabit te de terra viventium, et videbunt iusti et timebunt <I83, f. 65vb> et super eum ridebunt. Ecce vir, <SG670, p. 111b> qui non posuit deum fortitudinem suam, sed speravit in multitudine163 divitiae164 165 suae166, confortatus <N442, f. 31vb> est in167 insidiis168 suis. Ego autem sicut oliva virens in domo dei, speravi in misericordia dei, in saeculum et in aeternum. Confitebor tibi in saeculum, quoniam169 fecisti, et exspectabo nomen tuum, quoniam170 bonum in conspectu misericordium171 172 tuorum.

De talibus enim insidiatoribus et accusatoribus servorum suorum loquitur dominus per prophetam dicens: Os tuum misisti ad maliciam et lingua tua concinnabat dolum, sedens adversus fratrem tuum loquebaris, in filium matris tuae fabricaveris173 opprobrium. Haec fecisti et tacui, existimasti futurum174 me similem tui? Arguam te et proponam175 ante oculos tuos. Intellegite haec, qui obliviscimini deum, ne forte rapiam176 et non sit, qui liberet. Languentes177 autem in isto conamine178 notan<I83, f. 66vb>di sunt et179 a talibus repellendi. Tales enim membra <SG670, p. 112a> sunt diaboli, qui sursum atque deorsum pervolans quaerit, quos possit occidere180, quos possit separare, quos possit devorare. Propter quam rem vigilandum est et armis caelestibus sumus muniendi181, ne in eius compedibus182 183 incidamus184 aut eius foveis185 illaqueemur186 187. Decet enim in talibus causis hoc maxime provideri188, ut sine strepitu189 concertationum190 <VD38, f. 60ra> et caritas custodiatur et veritas defendatur, atque innocentes et191 domini ministri illaesi192 liberentur. De bonis ergo et legem domini custodientibus fratribusque adiuvantibus et non nocentibus sed supportantibus193 ait194 per prophetam dominus: Non sedi cum viris vanitatis et cum superbis non ingrediar195. Odivi ecclesiam pessimorum et cum impiis non sedebo. <VD38, f. 60rb> Lavabo in innocentia196 palmas meas, et circumibo197 altare198 tuum, domine, ut clara voce praedicem laudem199 et narrem omnia mirabilia tua. Domine, dilexi habitaculum domus tuae et locum tabernaculi <V630, f. 32va> glo<SG670, p. 112b>riae tuae, ne apponas200 201 cum peccatoribus a<I83, f. 67ra>nimam meam202, et cum viris203 sanguinum vitam meam, in quorum manibus scelus204 et dextera eorum repleta est muneribus205. Ego autem in simplicitate mea gradiar, redime206 me et miserere207 mei. Pes meus stetit in recto208, in ecclesiis benedicam domino.

Concordent igitur cum omnibus dei sacerdotibus haec209 caritatis sententiae210, in quibus vos fixos et firmos exsistere iudicamus211. Deus vos incolumes212 custodiat213, filii carissimi. Data XV Kal. Martii, Antonio214 et Martio215 vv. cc216. conss.]

O93, f. 12ra; N442, f. 32 ra; V630, f. 32va; I83, f. 67ra; VD38, f. 60ra; SG670, p. 112b


1 In P9629 sind einige Passagen des Briefes wegen Beschädigung der Handschrift nicht lesbar; diese sind im Text durch [ ... ] gekennzeichnet

2 Überschrift] EPISTOLA TELESPHORI PAPAE QUOD CLERICI VII EBDOMADAS ANTE PASCHA A CARNIBUS ABSTINERE DEBEANT ET UT IN NOCTE NATALIS DOMINI MISSA CELEBRETUR ET QUANDO YMNUS ANGELICUS DICI DEBEAT UTQUE HORA TERTIA SEMPER MISSAE FIANT ET QUALES PERSONAE AD ACCUSATIONEM SINT ADMITTENDAE

3 TALEFORI VD38

4 EBDOMARUM P9629

5 MISSA VD38

6 CAELEBRANTUR I83; CELEBRENT VD38

7 DEFENSIONE] DEFENSIONE DECRETA TELESPHORI V630; P9629

8 talesforus VD38

9 apostolorum eruditione korr. aus eruditione apostolorum O93

10 populis universis exponere korr. aus populis P9629

11 qui SG670

12 am Rande discordat VD38

13 dissentiunt SG670

14 et fehlt SG670

15 am Rande divisa VD38

16 decreta P9629

17 in fehlt I83

18 et fehlt V630

19 in accusationibus et infamationibus suis, ita nec clerici debent eos recipere fehlt I83; VD38; SG670

20 recipere in korr. aus recipere O93

21 suis fehlt V630

22 semper esse] esse semper I83

23 ac V630

24 am Rande servitiis VD38

25 am Rande Qualiter ordo clericorum domino sit serviendus I83

26 ac VD38

27 orationibus domino korr. aus orationibus V630

28 am Rande coniungi VD38

29 am Rande Ut sancta domini salvatoris nocte missa celebretur et ut gloria in excelsis deo cantetur I83

30 am Rande festive honorifice VD38

31 et fehlt SG670

32 pastoribus] pastoribus ipse korr. aus pastoribus SG670

33 super V630

34 Et fehlt I83

35 am Rande Hic respice in sequenti pagina et lege Reliquis enim temporibus usque famulari mereamini vestro salvatori P9629

36 derelinquat VD38

37 vias V630; P9629

38 videbunt VD38

39 am Rande fortem VD38

40 fortis VD38

41 inventus korr. aus inventus locus VD38

42 quia korr. aus qu P9629

43 extremum korr. aus extremo P9629; extremo VD38

44 peribunt I83

45 quias P9629

46 speraverunt korr. aus sperunt N442

47 eo N442

48 potens Misericordia dei] potens korr. aus potens misericordia dei P9629

49 Misericordia dei tota die fehlt I83

50 Indias VD38

51 magis quam bonum] super benignitatem I83

52 multitudinem I83

53 misericordiae V630

54 divitiae suae] divitiarum suarum I83

55 suarum VD38

56 in insidiis] divitiis V630

57 divitiis V630

58 quia I83

59 quoniam bonum fehlt VD38

60 am Rande hoc est sanctorum quia die imitantur misericordiam VD38

61 misercordium tuorum] misericordiarum tuarum korr. aus misericordium tuorum P9629; SG670; misercordiarum tuarum I83

62 am Rande Item de episcopis non urguendis aut acusandis a populo et de tempore misse P9629; am Rande Ante horam diei tertiam missa non sit celebranda I83; Quod ante horam tertiam missam dominicis diebus missas non sint celebrande VD38

63 autem SG670

64 diei korr. aus die O93; die VD38

65 sunt fehlt I83; VD38

66 am Rande De sacerdotibus a vulgo non iudicandis I83

67 quia korr. aus qui V630

68 Vor Ab Rubrik DE EPISCOPIS NON ARGUENDIS A POPULO VD38

69 autem fehlt VD38

70 idem korr. aus ide VD38

71 et] et in SG670

72 celebrandus est atque solemniter recitandus] est recitandus korr. aus recitandus SG670

73 am Rande De episcopis non arguendis a populo N442

74 am Rande consecrantur VD38

75 conficiunt ab omnibus korr. aus conficiunt V630

76 omnibus] omnibus sunt O93; P9629

77 timendi] timendi sunt SG670

78 dilacerandi] dilacerandi sunt VD38

79 am Rande De sacerdotibus a vulgo non iudicandis I83

80 am Rande Item de episcopis non arguendis qui accusanda populus non audeat O93

81 benedici] benedici et N442; I83; VD38; SG670

82 am Rande vulgus dicitur rustica multitudo VD38

83 accusationem VD38

84 commissa est korr. aus commisse O93

85 ples P9629

86 am Rande recte VD38

87 cognoverunt V630; agnoverint VD38

88 am Rande persequi VD38

89 am Rande Doctores legis que legis sunt sapere non sacerdotes dei molestare I83; Quod episcopi et reliqui domini sacerdotes nullatenus argui a populo nec a vulgo debeat accusari VD38

90 in fehlt V630; I83

91 universo korr. aus uno P9629

92 interlinear malignis et insidiosis dispositioniobus VD38

93 maculari I83; maculare] maculare Quia SG670

94 disponunt korr. aus ponunt V630

95 potius korr. aus potios O93

96 accusant I83; SG670

97 qua constituuntur qui] qui eos qui ab eo constituuntur korr. aus quia constituuntur qui V630; qua constituuntur fehlt VD38; qui constitutos sibi SG670

98 accusant SG670

99 damnare I83; VD38; SG670

100 cupiunt SG670

101 sed] sed etiam SG670

102 filius dei] dei filius I83; SG670

103 deus I83; SG670

104 salutem korr. aus saluti O93

105 respicitur P9629

106 am Rande repellitur VD38

107 reicitur korr. aus recitur V630

108 suspicitur I83

109 qui O93

110 servum alienum] alienum servum I83; SG670

111 am Rande subauditur legum VD38

112 am Rande Alienum servum non esse iudicandum I83

113 am Rande contemptores VD38

114 mandatum V630

115 am Rande dispiciunt VD38

116 proponunt O93; postponunt korr. aus proponunt V630

117 vanam korr. aus nam O93

118 ducunt korr. aus dicunt O93; dicunt VD38

119 enim fehlt V630

120 in] et in korr. aus et SG670

121 am Rande detrahat VD38

122 am Rande Ne ansens acusetur et qui accusari non possunt P9629; am Rande De absente accusato I83

123 am Rande removemus VD38

124 et fehlt SG670

125 omnino V630; I83; SG670

126 am Rande iudicamus VD38

127 am Rande denunciaverit VD38

128 suggesserit korr. aus gesserit O93

129 utriusque korr. aus utrius O93

130 am Rande inquisitionem VD38

131 armantor I83

132 am Rande turpes repraehensibiles indigni ad accusationem VD38

133 am Rande iudicamus VD38

134 ac SG670

135 am Rande insidiis affligendi VD38

136 am Rande De suspectis I83

137 am Rande invidia VD38

138 ut fehlt SG670

139 eorum fehlt V630

140 am Rande repellantur VD38

141 am Rande fraudes insidie VD38

142 ut korr. aus et SG670

143 am Rande servire VD38

144 famulari korr. aus familiari N442

145 In P9629 ist der Rest des Briefes wegen Blattverlustes nicht überliefert.

146 derelinquat VD38

147 vias V630

148 videbunt VD38

149 am Rande fortem VD38

150 fortis VD38

151 inventus korr. aus inventus locus VD38

152 extremo VD38

153 autem fehlt SG670

154 peribunt I83

155 eos] eos et SG670

156 speraverunt korr. aus sperunt N442

157 eo N442

158 potens Misericordia dei fehlt SG670

159 Misericordia dei tota die fehlt I83

160 Indias VD38

161 acuta korr. aus tua SG670

162 magis quam bonum] super benignitatem I83; SG670

163 multitudinem I83

164 misericordiae V630

165 divitiae suae] divitiarum suarum I83; SG670

166 suarum VD38

167 in insidiis] divitiis V630

168 divitiis V630

169 quia I83

170 quoniam bonum fehlt VD38

171 am Rande hoc est sanctorum quia die imitantur misericordiam VD38

172 misercordium tuorum] misercordiarum tuarum I83; misericordium tuorum korr. aus misericordiarum tuarum SG670

173 fabricabaris V630; VD38; fabricabaris korr. aus fabricabaras SG670

174 futurum me korr. aus futurum O93; futurum me korr. aus me futurum V630

175 ponam I83; VD38; SG670

176 rapiat korr. aus rapiam V630

177 am Rande infirmantes VD38

178 am Rande labore certamine VD38

179 et a korr. aus et O93

180 occidere, quos possit separare, quos possit devorare korr. aus devorare O93

181 interlinear protegendi VD38

182 am Rande vincula VD38

183 compedes VD38

184 interlinear corruamus VD38

185 interlinear deceptionibus VD38

186 am Rande constringamur VD38

187 inlaqueemur korr. aus illaqueamur V630; illaqueamur I83

188 interlinear procurari VD38

189 interlinear sonitu VD38

190 interlinear certaminum VD38

191 et fehlt I83

192 am Rande salvi sine lesione VD38

193 interlinear sustinentibus VD38

194 ait korr. aus at VD38

195 egrediar I83

196 innocentiam SG670

197 circumdabo SG670

198 altere I83

199 laudem] laudem tuam korr. aus laudem V630

200 am Rande coniungas VD38

201 ponas korr. aus poenas V630

202 meam] meam meam N442

203 viri VD38

204 am Rande peccatum VD38

205 munebus I83

206 am Rande liberet VD38

207 misere N442

208 recto] via recta V630; directo I83

209 hae V630; VD38; SG670

210 sententia I83

211 iudicamus. Deus vos incolumes custodiat] iuvat SG670

212 am Rande sanos VD38

213 custidiat I83

214 antonino I83

215 Marco V630

216 claris SG670

© 2004, 2005 Karl-Georg Schon
Dieser Text ist urheberrechtlich geschützt. Er steht unter der GNU Free Documentation License.
Demnach dürfen Sie ihn frei weiter verbreiten und bearbeiten, vorausgesetzt Sie nennen den Namen des ursprünglichen Autors und Sie geben auch anderen das Recht den von Ihnen bearbeiteten oder verbreiteten Text unter den gleichen Bedingungen weiter zu verbreiten. Im einzelnen finden Sie Bestimmungen der GNU Free Documentation License unter dem Menüpunkt Lizenz.

Zuletzt geändert am 28.8.2005