O93, f. 12va; N442, f. 33ra; V630, f. 33rb; I83, f. 69rb; VD38, f. 62ra; SG670, p. 117b; P9629, f. 8r

¹INCIPIT² EPISTOLA PII PAPAE ECCLESIIS OMNIBUS MISSA³, UT IN⁴ DIE DOMINICO⁵ PASCHA CELEBRETUR⁶

Omnibus ecclesiis in eadem, qua sumus, fide⁷ et doctrina⁸ manentibus Pius⁹ apostolicae sedis¹⁰ archiepiscopus.

Gratias agimus, fratres, deo, quoniam crescit¹¹ fides vestra¹² et abundat caritas uniuscuiusque omnium vestrum <V630, f. 33va> in invicem, ita ut nos ipsi in vobis¹³ gloriemur in ecclesiis dei.

Videte, fratres, videte, ut nemo vos seducat volens in humi<SG670, p. 118a>litate et religione angelorum¹⁴, quae non vidit, ambulans frustra infla<VD38, f. 62rb>tus sensu carnis suae et non tenens caput, ex quo totum corpus <I83, f. 69va> per¹⁵ nexum et coniunctiones¹⁶ ministratum¹⁷ et¹⁸ constructum crescit in augmentum¹⁹ dei, sed induite vos sicut electi²⁰ dei²¹ sancti²² et dilecti viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam²³, patientiam, supportantes invicem et donantes vobismetipsis, si quis <O93, f. 12vb> habet querelam, et sicut Christus donavit vobis, ita et vos.

Ceterum²⁴ nosse vos volumus, quod pascha domini die dominico annuis temporibus sit celebranda²⁵. Istis ergo²⁶ temporibus Hermes²⁷ doctor fidei et scripturarum²⁸ effulsit^{29 30} inter nos, et licet nos eodem³¹ pascha praedicta die celebraremus³², et quidam³³ inde dubitarent, ad corroborandas tamen animas eorum eidem Herme³⁴ angelus domini in habitu pastoris apparuit et praecepit ei³⁵, ut pascha die dominico ab omnibus celebraretur tempore suo. Unde et vos apostolica auctoritate instruimus omnes eadem³⁶ servare debere, quia et nos eadem servamus, nec debetis³⁷ a ca<SG670, p. 118b>pite quoquomodo³⁸ dissidere³⁹.

Cavete diligenter omnes, ne quis vos decipiat per <I83, f. 69vb> aliquam astrologiam^{40 41} vel philosophiam^{42 43} et inanem fallaciam <VD38, f. 62va> secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi et non secundum Christum et traditionem rectam. <N442, f. 33rb> In Christo enim habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter⁴⁴, ut sitis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis. Qui et⁴⁵ hanc sanctam apostolicam sedem omnium ecclesiarum caput esse praecepit ipso dicente⁴⁶ principi apostolorum Petro: Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, et portae⁴⁷ inferi non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves regni⁴⁸ caelorum. Et quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelo⁴⁹, et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelo⁵⁰.

Quid enim prodest illi⁵¹ suo errore⁵² non pollui⁵³, qui consensum praestat erranti⁵⁴? Sine⁵⁵ dubio contra mandata dimittit^{56 57}, et⁵⁸ qui peccat, et qui consensum praestat erranti.

Oves⁵⁹ enim pastorem <V630, f. 33vb> suum non repraehendant⁶⁰, <SG670, p. 119a> plebs^{61 62} vero episcopum non accuset, nec vulgus eum argu<I83, f. 70ra>at⁶³, quia non est discipulus super magistrum neque servus⁶⁴ super dominum⁶⁵. Episcopi⁶⁶ autem a deo sunt iudicandi, qui eos sibi oculos elegit, non⁶⁷ a subditis aut pravae vitae homi<VD38, f. 62vb>nibus⁶⁸ arguendi vel accusandi aut lacerandi ipso domino exemplo⁶⁹ dante, quando per seipsum⁷⁰ et non per alium vendentes sacerdotes et ementes eiecit⁷¹ de templo et mensas nummulariorum⁷² proprio evertit⁷³ flagello et eiecit de templo et sicut alibi⁷⁴ per⁷⁵ prophetam loquitur dicens: Deus stetit in synagoga deorum, <P9629, f. 8v> in medio aut[em deos⁷⁶ discernit⁷⁷. Si quis vero a suo proposito retrorsum exorbitaverit⁷⁸ et iussa⁷⁹ apostolicae sedis⁸⁰ libenter⁸¹ transgressus] fuerit, infamis [efficitur.

Reprobari ergo oportet eorum redargutiones, qui in recta fide suspecti⁸² sunt. Fides autem et con]versatio primum scrutanda [est et⁸³ denuo⁸⁴, qui irrepraehensibiles apparuerint, sunt recipiendi, et non prius, quia bonus] homo⁸⁵ testante <SG670, p. 119b> veritatis voce [ex bono⁸⁶ thesauro cordis sui profert bona, et malus⁸⁷ homo] ex malo thesauro cordis⁸⁸ sui profert mala⁸⁹. Ex <I83, f. 70rb> abundantia enim cor[dis os loquitur. Ideo persona et opinio] ac vita uniuscuiusque in⁹⁰ initio⁹¹ rimanda⁹² est, quia boni semper infestantur a malis. Boni enim cum malis, <VD38, f. 63ra> licet mixti sint⁹³ in ecclesia, vix concordari⁹⁴ inveniuntur, quoniam dissimilis est⁹⁵ eorum⁹⁶ cogitatio, voluntas⁹⁷ et actus. Nihil⁹⁸ enim prodest homini ieiunare et orare et⁹⁹ alia religionis bona agere, nisi mens ab iniquitate revocetur¹⁰⁰ et ab obtrectationibus¹⁰¹ lingua cohibeatur^{102 103}. Unde ait propheta: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua, ne loquantur¹⁰⁴ dolum, deverte¹⁰⁵ a malo et fac bonum. Nemo enim bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult, quia^{106 107} nec in suspicione¹⁰⁸ debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ea¹⁰⁹, quae pati non vult, quia omnis suspicio potius repellenda est quam <SG670, p. 120a> approbanda¹¹⁰ <N442, f. 33va> vel recipienda.

Caritas¹¹¹ enim non quaerit, quae sua sunt, sed quae aliorum, quia unius causa multorum¹¹² non est praeferenda¹¹³. Sectamini caritatem, aemulamini spiritalia. Caritas <V630, f. 34ra> autem patiens¹¹⁴ est, benigna¹¹⁵ est. Caritas <I83, f. 70va> non¹¹⁶ aemulatur¹¹⁷, non agit¹¹⁸ perperam¹¹⁹, non inflatur¹²⁰, non est ambitiosa¹²¹, non¹²² quaerit, quae sua sunt, non irritatur¹²³, non cogitat malum, non gaudet super iniquitatem, congaudet autem veritati, omnia <VD38, f. 63rb> suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Caritas numquam excedit^{124 125}.

Semper rogo vos, ut deteriora reiciatis¹²⁶ et meliora perficiatis, quia nos non spiritum¹²⁷ mundi accepimus, sed spiritum¹²⁸, qui ex deo est, ut sciamus, quae a deo donata sunt nobis, et ea sectamini¹²⁹ indifferenter¹³⁰. Data¹³¹ VII¹³² Kl¹³³. ¹³⁴ Aprilis Claro et Severo¹³⁵. cc. consulibus.

O93, f. 12vb; N442, f. 33va; V630, f. 34ra; I83, f. 70 va; VD38, f. 63rb; SG670, p. 120a; P9629, f. 8v