[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis

Handschriftenbeschreibungen
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]

Projekt Pseudoisidor

Pseudoisidor

Capitula Angilramni

Collectio Danieliana

Pseudoisidor Teil I

Pseudoisidor Teil II

Pseudoisidor Teil III

De  primitiva ecclesia

Inhaltsverzeichnis

1. Nikäa-Vorrede

Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen.

Die aktuelle Version des Constitutum Constantini finden Sie hier

This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de

This page is no longer current. The current version of Constitutum Constantini can be found here

Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.



Constitutum Constantini

O93, f. 34ra; V630, f. 74ra; I83, f. 157rb; VD38, f. 149rb; SG670, p. 318b; P9629, f. 48ra

INCIPIT1 EXEMPLAR CONSTITUTI DOMNI2 CONSTANTINI IMPERATORIS.

<V630, f. 74va> In nomine sanctae et individuae3 4 trinitatis, patris scilicet et filii5 et6 spiritus sancti, imperator Caesar7 Flavius Constantinus, in Christo Iesu8 uno ex eadem9 sancta10 trinitate salvatore domino11 deo nostro fidelis, mansuetus, maximus12, beneficus13, Alamannicus, Gothicus, Sarmaticus, Germanicus, Britannicus, Hunicus, pius, felix, victor ac triumphator14, semper augustus sanctissimo ac beatissimo patri patrum Silvestro, urbis Romae episcopo et papae atque omnibus eius successoribus, qui in sede beati Petri usque in finem saeculi sessuri sunt, <SG670, p. 319a> pontificibus nec15 non et omnibus reverentissimis16 et deo amabilibus catholicis episcopis eidem <I83, f. 157va> sacrosanctae Romanae ecclesiae per hanc nostram imperialem constitutionem17 subiectis in18 universo orbe terrarum, nunc et in posteris19 cunctis retro temporibus constitutis gratia, pax, caritas, gaudium, longanimitas20, misericordia a deo patre21 omnipotente et22 Iesu Christo filio eius et spiritu sancto cum omnibus vobis.

<VD38, f. 149va> Ea, quae salvator et redemptor noster, dominus noster23 Iesus Christus, altissimi patris filius, per suos sanctos apostolos Petrum et Paulum, interveniente patre nostro Silvestrio24, summo25 pontifice26 et universali papa27 mirabiliter operari dignatus est, liquida28 enarratione per huius nostrae imperialis institutionis paginam, ad agnitionem29 omnium populorum30 in universo orbe terrarum nostra31 32 studuit33 34 propagare35 mansuetissima serenitas.

Primum36 quidem fidem nostram, quam a37 praelato beatissimo patre et38 oratore nostro Silvestrio39 universali pontifice40 docti41 sumus42, intima43 cor<SG670, p. 319b>dis confessione ad instruendas <I83, f. 157vb> omnium vestrum mentes proferentes44 et ita demum45 misericordiam dei super nos diffusam annuntiantes.

Nosse enim vos volumus, sicut per anteriorem nostram46 sacram pragmaticam47 iussionem significavimus48, nos a culturis idolorum, simulacris49 mutis et surdis <O93, f. 34va> manufactis diabolicis compositionibus atque ab50 omnibus51 satanae pompis recessisse et ad52 integram christianorum fidem, quae est vera lux et vita perpetua, pervenisse <VD38, f. 149vb> credentes iuxta id53, quod nos isdem54 almificus55, summus pater et doctor noster Silvester instruit, pontifex, in deum patrem omnipotentem56, factorem caeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium, et in Iesum Christum filium eius unicum dominum57 nostrum, per quem creata58 sunt omnia, et in spiritum sanctum dominum et vivificatorem universae <V630, f. 74vb> creaturae. Hos59, patrem et filium et spiritum sanctum, confitemur ita, ut in trinitate perfecta et plenitudo60 sit divinitatis et unitas <P9629, f. 48rb> potestatis, pater deus, filius deus et spiritus sanctus deus, et tres unum sunt in Iesu61 Christo. Tres itaque <SG670, p. 320a> formae62, sed una potestas. Nam sapiens63 retro semper deus edidit64 ex65 se, per66 67 quod68 semper erant69 <I83, f. 158ra> gignenda70 71 saecula, verbum. Et quando72 eodem73 solo suae sapientiae verbo universam ex nihilo formavit creaturam, cum eo erat cuncta suo74 archana75 76 componens77 mysterio78, igitur perfectis79 caelorum virtutibus et universis terrae materiis pio sapientiae suae nutu80 ad imaginem et similitudinem81 suam primum82 de limo terrae fingens hominem hunc83 in paradyso posuit <VD38, f. 150ra> voluntatis84 85. Quem antiquus86 serpens et hostis87 invidens diabolus per amarissimum ligni88 vetiti89 gustum, exulem90 ab eisdem effecit91 gaudiis eoque expulso non desinit92 sua venenosa multis modis protelare93 iacula94, ut95 a via veritatis humanum abstrahens96 genus97 idolorum culturae videlicet creaturae et non creatori98 deservire suadeat99, quatenus per100 hos eos101, quos suis102 voluerit103 irretire104 105 insidiis, secum aeterno afficiat106 107 concremandos108 supplicio. Sed deus noster misertus109 plasmae110 <SG670, p. 320b> suae dirigens sanctos111 suos prophetas, per quos lumen futurae vitae112, adventum videlicet filii sui domini dei et salvato<I83, f. 158rb>ris nostri Iesu Christi annuntians113 misit eundem unigenitum114 suum115 filium et sapientiae verbum. Qui descendens de caelis propter nostram salutem, natus de spiritu sancto ex Maria virgine, verbum caro factum est et habitavit116 in nobis, non amisit, quod fuerat, sed coepit esse, quod117 non118 erat. Deum119 perfectum et hominem perfectum, ut deus mirabilia perficiens120 et ut homo humanas121 passiones sustinens, <VD38, f. 150rb> ita verum122 hominem et verum123 deum praedicante124 125 patre126 nostro Silvestrio127 summo pontifice intellegimus, ut verum deum, verum128 hominem fuisse nullo modo ambigamus129. Electisque130 duodecim apostolis, miraculis coram eis et innumerabilis populi multitudine131 choruscavit132 133. Confitemur134 eundem dominum deum135 Iesum Christum et implesse legem et prophetas, passum, crucifixum136 secundum scripturas, tertia die137 a mortuis resurrexisse, assumptum in caelos atque sedentem ad dexteram138 patris, inde venturum139 iudi<SG670, p. 321a>care vivos et mortuos, cuius imperio140 non erit finis. Haec est141 enim fides nostra <I83, f. 158va> orthodoxa142 143 a beatissimo patre nostro Silvestrio144 summo pontifice nobis prolata145.

Exhortantes idcirco omnem <V630, f. 75ra> populum et diversas gentium nationes hanc fidem tenere, colere146 ac praedicare et in sanctae trinitatis nomine beatissimi147 gratiam consequi148, et149 dominum Iesum Christum salvatorem nostrum, qui cum150 patre et spiritu sancto per infinita vivit et regnat151 saecula, <VD38, f. 150va> quem Silvester beatissimus pater152 noster universalis praedicat153 pontifex corde devoto adorare.

Ipse154 enim dominus155 deus156 noster misertus mihi peccatori misit sanctos157 suos apostolos ad visitandum nos et lumen sui158 splendoris159 infulsit160 nobis, et abstracto161 <P9629, f. 48va> a tenebris ad veram lucem et162 agnitionem veritatis163 me pervenire164 gratulamini165. Nam dum valida166 squaloris167 168 lepra tota169 mei corporis invasisset170 carnem et multorum medicorum convenientium cura171 172 adhiberetur173 nec174 unius175 quidem176 promeriti177 in178 salutem, ad haec <SG670, p. 321b> advenerunt179 sacerdotes Capitolii dicentes180 mihi debere181 fieri fontem in Capitolio <I83, f. 158vb> et compleri182 hunc innocentium sanguine183 et184 185 calente in eo loco me posse mundari. Et secundum eorum dicta aggregatis186 plurimis innocentibus infantibus, dum vellent sacrilegii187 188 paganorum sacerdotes eos189 mactari190 191 et ex eorum sanguine fontem192 repleri, cernens serenitas nostra lacrimas matrum eorum, ilico exhorrui193 194 facinus195 misertusque eos196 proprios197 illos198 restitui199 praecipimus200 filios suos datisque vehi<VD38, f. 150vb>culis201 et donis concessis gaudentes ad propria relaxavimus.

Eadem igitur transacta die nocturna202 203 nobis facta204 silentia205, dum <O93, f. 34vb> somni206 tempus207 advenisset, adsunt apostoli sanctus Petrus et Paulus dicentes mihi: Quoniam flagitiis208 posuisti terminum et effusionem sanguinis innocentis horruisti209, missi210 sumus a Christo domino deo nostro dare tibi sanitatis recuperandae211 consilium. Audi ergo monita nostra et fac, quodcumque indicamus tibi. Silvester episcopus civitatis ad montem Sareptem212 per<SG670, p. 322a>secutiones tuas fugiens in213 cavernis petrarum cum suis clericis latebram214 215 fovet. Hunc, cum ad te <I83, f. 159ra> adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis216 ostendet217, in qua, dum te218 tertio merserit, omnis te valitudo219 ista deseret220 leprae. Quod dum221 factum fuerit, hanc vicissitudinem222 223 tuo salvatori224 compensa225, ut omnes iussu226 tuo per totum orbem ecclesiae227 restaurentur. Te autem ipsum in hac parte purifica, ut228 relicta omni229 superstitione230 231 idolorum232 deum vivum et verum, qui solus est et verus, adores et excolas233 234, ut ad eius voluntatem <VD38, f. 151ra> attingas. Exsurgens igitur a somno, protinus iuxta id, quod a235 sanctis apostolis admonitus sum, peregi advocatoque eodem praecipuo236 237 et238 magnifico patre239 et illuminatore nostro Silvestrio240, universali papa, omnia <V630, f. 75rb> a sanctis apostolis mihi praecepta dixi verba percunctatique241 242 eum sumus, qui isti dii essent Petrus et Paulus. Ille243 vero244 non eos deos vere dici, sed apostolos salvatoris nostri domini dei Iesu Christi245. Et rursum246 interrogare coepimus <SG670, p. 322b> eundem beatissimum papam, utrum istorum247 apostolorum imaginem248 expressam249 haberet, ut ex pictura250 disceremus hos251 esse, quod252 revelatio253 254 docuerat. Tunc isdem255 venerabilis pater, <I83, f. 159rb> imaginem256 eorundem apostolorum per diaconem suum257 exhiberi258 praecepit, quas, dum aspicerem et eorum, quos in somno videram, figuratos in259 ipsis imaginibus cogno<P9629, f. 48vb>vissem vultus, ingenti clamore coram omnibus260 satrapibus261 meis confessus sum eos esse, quos in somno262 videram. Ad haec beatissimus isdem Silvester pater noster, urbis Romae263 episcopus, indixit264 nobis265 poenitentiae tempus intra <VD38, f. 151ra> palatium nostrum Lateranense266, in uno cilicio267, ut omnia, quae a nobis impie peracta268 atque269 iniusta270 disposita fuerant, vigiliis, ieiuniis atque lacrimis et orationibus apud dominum271 deum nostrum Iesum Christum salvatorem impetraremus272. Deinde per manus273 impositionem274 clericorum usque ad ipsum praesulem275 veni ibique abrenuntians276 277 satanae, pompis et operibus eius vel278 universis idolis manufac<SG670, p. 323a>tis, credere279 me in deum patrem omnipotentem, factorem caeli ac280 terrae, visibilium281 et invisibilium, et in Iesum Christum filium eius unicum dominum nostrum, qui natus282 est de spiritu sancto et Maria virgine, spontanea283 voluntate coram omni populo professus284 285 sum. Benedictoque fonte illic me trina <I83, f. 159va> mersione286 unda287 salutis purificavit. Positoque me in fontis gremio manu288 de caelo me contingente289 propriis vidi oculis. De290 qua mundus exsurgens ab omni291 me leprae squalore292 mundatum agnoscite. Levatoque me de venerabili293 <VD38, f. 151va> fonte indutus294 vestibus candidis septiformis295 sancti296 spiritus in297 me298 consignatione299 adhibuit300 beati chrismatis unctione et vexillum301 sanctae crucis in mea fronte302 linivit303 dicens: Signat te deus sigillo fidei suae in nomine patris et filii et spiritus304 sancti in305 consignatione306 fidei. Cunctusque307 clerus respondit: Amen. Et adiecit praesul: Pax tibi.

Prima itaque die post perceptum308 sacri baptismatis mysterium et post curationem309 310 cor<SG670, p. 323b>poris mei a leprae squalore agnovi non esse alium deum nisi patrem et filium et spiritum sanctum, quem beatissimus Silvester papa praedicat311, veritatem312 313 in unitate, unitate314 in trinitatem315. Nam omnes dii gentium, <I83, f. 159vb> quos usque hactenus colui316, daemonia317, opera hominum manufacta comprobantur. Etenim quantam potestatem isdem salvator noster suo apostolo beato Petro contulerit in caelo ac terra318, lucidissime319 nobis isdem320 venerabilis pater edixit321 322, dum fidelem eum in sua interro<V630, f. 75va>gatione inveniens ait: <VD38, f. 151vb> Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Advertite323 324, potentes, et aure cordis intendite325, quid326 bonus magister et dominus <P9629, f. 49ra> suo discipulo adiunxit, inquiens327 328: Et329 tibi dabo claves regni caelorum330. Quodcumque ligaveris super terram, erit ligatum et331 in caelis, et332 quodcumque333 solveris334 super terram, erit solutum et335 in caelis. Mirum est hoc valde et gloriosum <SG670, p. 324a> in terra ligare et solvere, et336 in caelo337 ligatum338 et solutum esse. Et dum haec praedicante beato Silvestrio339 agnoscerem340 341 et342 beneficiis343 ipsius beati Petri integrae344 345 me sanitati comperi <O93, f. 35ra> restitutum346 347, utile iudicavimus una cum omnibus nostris satrapibus et universo senatu, optimatibus etiam et cuncto populo Romano348 gloriae imperium349 subiacenti350, ut, sicut in terris vicarius filii351 dei esse videtur constitutus, etiam et pontifices, qui ipsius principis apostolorum gerunt vices principatus, potestatem amplius quam terrena imperialis nostrae serenitatis352 mansuetudo habere videtur, concessam a nobis nostroque imperio obtineant, eligentes nobis ipsum principem apostolorum vel eius vicarios firmos apud deum esse patronos, et sicut nostra est terrena imperialis potentia, eius sacrosanctam Romanam ecclesiam decrevimus veneranter honorare et amplius quam nostrum imperium et terrenum thronum sedem sacratissimam beati Petri gloriose exaltari353, tribuentes ei potestatem et gloriae dignitatem atque vigorem et honorificentiam imperialem, atque decernentes sancimus, ut354 principatum teneat tam super quattuor praecipuas sedes Antiocenam, Alexandriam355, Constantinopolitanam et Hierosolimitanam, quamque etiam super omnes in356 universo orbe terrarum dei ecclesias. Et pontifex, qui357 pro tempore ipsius sacrosanctae Romanae ecclesiae exstiterit, celsior et princeps cunctis sacerdotibus totius mundi exsistat, et eius iudicio quaeque ad cultum dei vel fidei christianorum stabilitatem358 procuranda359 fuerint, disponantur, iustum quippe est, ut ibi lex sancta caput teneat principatus, ubi sanctarum legum institutor salvator noster beatum Petrum apostolatus360 obtinere praecepit cathedram, ubi et crucis patibulum sustinens beatae mortis361 sumpsit poculum suique magistri et domino362 imitator apparuit. Et ibi gentes pro Christi nominis confessione colla flectant, ubi eorum doctor, beatus Paulus apostolus, pro Christo extenso collo martyrio coronatus est, illic usque in finem quaerant doctorem, ubi sanctum doctoris quiescit corpus et ibi proni ac humiliati363 <P9629, f. 49rb> caelesti regis dei salvatoris nostri Iesu Christi famulentur officio, ubi superbi terreni regis serviebant imperio.

Interea364 nosse volumus omnem populum universarum gentium ac nationum, <V630, f. 75vb> per totum orbem terrarum construxisse nos intra palatium nostrum Lateranense365 eidem salvatori366 nostro domino367 Iesu Christo ecclesiam a fundamentis cum baptisterio, et XII nos sciatis de eius fundamentis secundum numerum XII apostolorum cophinos terrae onustatos368 propriis asportasse humeris, quam sacrosanctam ecclesiam caput et vertice369 370 montium omnium ecclesiarum universo orbe terrarum dici, coli, venerari ac praedicari sancimus371, sicut per alia nostra imperialia decreta statuimus. Construximus372 itaque ecclesias beatorum Petri et Pauli, primum373 apostolorum, quas auro et argento locupletavimus, ubi et sacratissima eorum corpora cum magno374 honore recondentes thecas ipsorum ex electro, cui nullo375 fortitudo praevalet elementorum construximus, et crucem ex auro376 purissimo et gemmis pretiosis per singulas377 eorum thecas posuimus et clavis aureis confiximus. Quibus pro concinnatione378 luminariorum possessionum praedia contulimus et rebus diversis379 eas ditavimus, et per nostram380 imperialium381 iussionum sacras382 tam in oriente quam in occidente vel etiam septentrionali et meridiana plaga, videlicet in Iudaea, Graecia, Asia, Thracia, Africa et Italia vel diversis insulis nostram largitatem383 eis concessimus, ea prorsus ratione, ut per manus beatissimi patris nostri Silvestrii384 pontificis385 successorumque eius omnia disponantur. Gaudeat enim una nobiscum omnis populus et gentium nationes in386 universo orbe terrarum exhortantes omnes, ut deo nostro et salvatori387 Iesu Christo immensas una nobiscum referatis gratias, quoniam ipse deus in caelis desuper et in terra deorsum, qui nos per suos sanctos visitans388 apostolos sanctum baptismatis sacramentum percipere et corporis sanitate389 dignos effecit390, pro quo concedimus ipsis sanctis apostolis, dominis meis beatissimis Petro et Paulo, et per eos etiam beato Silvestrio391 patri nostro <O93, f. 35rb> summo pontifici et universali urbis Romae papae et omnibus eius successoribus pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beati Petri apostoli392 erunt sessuri, atque de praesenti contradimus palatium imperii nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur atque praecellit393 palatiis, <P9629, f. 49va> deinde diadema, videlicet coronam capitis nostri simulque frigium394, necnon et superhumeralem395, videlicet lorum, qui396 imperiale circumdare assolet collum, verum etiam et clamidem purpuream atque tunicam coccineam et omnia imperialia indumenta seu et dignitatem imperialium praesidentium equitum conferentes etiam et imperialia sceptra397, simulque et conta398 atque399 signa banda etiam et diversa ornamenta imperialia et omnem400 processionem imperialis401 culminis et gloriam potestatis nostrae.

Viris enim reverentissimis clericis diversis ordinibus eidem sacrosanctae Romanae ecclesiae servientibus illud culmen, singularitatem, potentiam <V630, f. 76ra> et praecellentiam habere sancimus, cuius402 amplissimus noster senatus videtur gloria adornari, id est patricios atque consules effici necnon et ceteris dignitatibus imperialibus eos promulgantes403 decorari. Et sicut imperialis militia, ita et clero404 sanctae Romanae ecclesiae ornari decernimus. Et quemadmodum imperialis potentia officiis diversis cubiculariorum, nempe et ostiariorum atque omnium excubiorum405 ornatu, ita et sanctam Romanam ecclesiam decorari volumus, et ut amplissimum pontificalis decus profulgeat406, decernimus et hoc, ut clerici eiusdem sanctae Romanae ecclesiae mappulis ex linteaminibus, id est candidissimo colore407 decorari equos et ita equitari. Et sicut noster senatus calciamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine illustrari, ut sicut caelestia ita et terrena ad laudem dei decorentur.

Prae omnibus autem licentiam tribuentes ipso408 sanctissimo patri nostro Silvestrio409, urbis Romanae410 episcopo et papae et omnibus, qui post eum in successum et perpetuis temporibus advenerint, beatissimis pontificibus pro honore et gloria Christi dei nostri in eandem411 412 magnam dei catholicam et apostolicam ecclesiam, ex nostro inclyto413, quem placatus proprio consilio clericare voluerit et in numero religiosorum clericorum connumerare, nullum ex omnibus praesumentem superbe agere. Decrevimus itaque et hoc, ut isdem venerabilis pater noster Silvester, summus pontifex vel omnes eius successores pontifices diadema, videlicet corona414, quam415 ex capite nostro illi concessimus, ex auro purissimo et gemmis pretiosis416 uti debeant et eorum capite ad laudem dei pro honore beati <P9629, f. 49vb> Petri gestare. Ipse vero beatissimus papa super coronam clericatus, quam gerit ad gloriam beati Petri omnino ipsa ex auro non est passus417 uti corona, frigium vero candido nitore splendidam resurrectionem dominicam designans, eius sacratissimo vertici manibus nostris posuimus418 et tenentes frenum equi419 ipsius pro reverentia beati Petri stratoris420 officium illi exhibuimus, statuentes eodem421 frigio omnes eius successores singulariter uti422 in processionibus ad imitationem imperii nostri. Unde ut non pontificalis apex vilescat, sed magis amplius quam terreni imperii dignitas et gloriae potentia decoretur423, ecce tam palatium nostrum424, ut praelatum est, quamque Romae425 urbis et omnes Italiae seu occidentalium regionum provincias, loca et civitates saepe fato beatissimo pontifici patri nostro Silvestrio426 universali papae contradentes atque relinquentes eius vel successorum427 ipsius pontificum potestati et ditioni428 firma imperiali429 censura per hanc nostram divalem sacram et pragmaticum constitutum decernimus disponendam430, atque iure sanctae Romanae ecclesiae concedimus permanendum. Unde congruum prospeximus431 nostrum imperium et regni potestatem orientalibus transferri ac transmutari regionibus et in Byzantiae provincia in optimo loco nomini nostro civitatem aedificari et nostrum illic constitui imperium, quoniam, ubi principatus sacerdotum et christianae religionis caput ab imperatore caelesti constitutum est, iustum non est, ut illic imperator terrenus habeat potestatem.

Haec vero omnia, quae per hanc nostram imperialem sacram et per alia divalia432 <O93, f. 35va> decreta statuimus atque confirmavimus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanenda decernimus. Unde coram deo vivo, qui nos regnare praecepit, et coram terribili eius iudicio obtestamur per hoc nostrum imperiale constitutum omnes nostros successores, imperatores vel cunctos optimates, satrapes, etiam amplissimum senatum et universum populum in toto orbe terrarum, nunc et in posterum cunctis retro temporibus, imperio nostro subiacentem, nulli eorum quoque433 modo licere haec, quae a nobis imperiale434 sanctione sacrosanctae Romanae ecclesiae vel eius omnibus pontificibus concessa sunt, refragare aut435 confringere vel in quoquam convelli.

Si quis autem, quod non credimus, <P9629, f. 50ra> in hoc temerator aut contemptor exstiterit, aeternis condemnationibus subiaceat innodatus et sanctos dei principes apostolorum Petrum et Paulum sibi in praesenti et futura vita sentiat contrarios atque in inferno436 inferiori concrematus cum diabolo et omnibus deficiat impiis.

Huius vero imperialis decreti nostri paginam propriis manibus roborantes437 super venerandum438 corpus beati Petri principis apostolorum posuimus ibique439 eidem dei apostolo spondentes440 nos cuncta inviolabiliter conservare et nostris successoribus imperatoribus conservanda in mandatis relinqui441, beatissimo442 patri nostro Silvestrio443 summo pontifice444 et universali papae eiusque per eum cunctis successoribus pontificibus domino deo et salvatore nostro Iesu Christo annuente tradimus perenniter atque feliciter possidenda.

Et subscriptio imperialis: Divinitas445 vos conservet per multos annos, sanctissimi ac beatissimi patres.

Datum Roma446 sub447 die tertio Kalendarum Apriliarum448 domno449 nostro Flavio Constantino Augusto quater et Gallicano viris clarissimis consulibus.

O93, f. 35va; V630, f. 76rb; P9629, f. 50ra


1 Überschrift] EPISTOLA CONSTANTINI IPERATORIS AD SILVESTRUM PAPAM SG670

2 DOMINI I83

3 am Rande Que dividi non potest VD38

4 dividuę SG670

5 filii korr. aus fili SG670

6 et fehlt V630

7 am Rande Clarus inlustrum VD38

8 iesu uno korr. aus iesu O93

9 eadem korr. aus adem SG670

10 sancta trinitate] trinitate sancta I83

11 domino deo korr. aus domino P9629

12 maximus fehlt V630

13 am Rande benefaciens VD38

14 am Rande Inimicorum debellator VD38

15 am Rande verum etiam VD38

16 am Rande Honoratissimis VD38

17 constructionem I83; constitutionem korr. aus constructionem SG670

18 in fehlt I83

19 posterum korr. aus posteris SG670

20 am Rande pacientia VD38

21 patri O93

22 et fehlt I83

23 noster fehlt V630; I83; SG670

24 silvestrio korr. aus silvestro O93; silvestro V630; I83; VD38; SG670; silvestro korr. aus silvestri P9629

25 summo korr. aus summi P9629

26 pontifici O93; V630; P9629

27 papae V630; I83

28 am Rande Manifesta VD38

29 imaginem SG670

30 populorum korr. aus paganorum O93

31 sn O93; nostra korr. aus in P9629; in VD38

32 nostra studuit propagare] studuit propagare nostra V630

33 am Rande procuravit VD38

34 instuduit VD38

35 am Rande Dilatare diffamare VD38

36 am Rande De symbolo et eius expositione V630

37 a korr. aus ad VD38

38 et oratore nostro] nostro et oratore SG670

39 silvestro V630; I83; VD38; SG670; silvestro korr. aus silvestrio P9629

40 pontife VD38

41 edocti korr. aus docti P9629; edoctis I83; edocti SG670

42 simus I83

43 am Rande pura secreta VD38

44 am Rande Pronunciantes VD38

45 am Rande Postea VD38

46 nostra O93

47 am Rande Causativam hoc est causam continentem VD38

48 significavimus korr. aus significamus SG670

49 simulacrisque korr. aus simulacris SG670

50 ab fehlt I83

51 ominibus VD38

52 ad fehlt P9629

53 hic O93; hoc VD38

54 idem P9629

55 am Rande Sanctificus VD38

56 omnipotente VD38

57 deum O93

58 creata sunt omnia] omnia facta sunt SG670

59 Hos] Hoc est I83; SG670; Nos VD38

60 am Rande perfeccio VD38

61 Iesu Christo] christo iesu SG670

62 am Rande personae species VD38

63 sapiens retro semper deus] deus semper sapiens SG670

64 am Rande Genuit VD38

65 ex se korr. aus ex SG670

66 am Rande sempiterno quod deus est sempiternus ante gignenda saecula verbum SG670

67 per fehlt I83; VD38; semper SG670

68 quod semper erant] quod semper erat deus semper korr. aus quod deus semper SG670

69 erant] erat per VD38

70 am Rande Credenda VD38

71 gignenda] gignenda ad korr. aus gignenda SG670

72 quando korr. aus quado SG670

73 eadem I83

74 suo korr. aus sua O93; sua VD38

75 am Rande Secreta VD38

76 archano I83; SG670

77 conponens korr. aus conpones P9629

78 mysteria VD38

79 am Rande Consummatis impletis VD38

80 am Rande Iussione VD38

81 similitudinem suam korr. aus similitudinem O93

82 primum korr. aus primom P9629

83 huncque korr. aus hunc SG670

84 am Rande Delectationis VD38

85 voluptatis V630; I83; VD38; SG670

86 antiqus SG670

87 am Rande Adversarius VD38

88 ligni korr. aus lignum SG670

89 vetitum P9629

90 am Rande Vagantem alienum VD38

91 effecit korr. aus efficit P9629; efficit I83

92 am Rande Cessat VD38

93 am Rande prolongare dilatare VD38

94 am Rande Arma sasagittas (!) VD38

95 aut I83

96 adtrahens P9629

97 gen I83

98 creaturi korr. aus creature P9629

99 am Rande Surgeat VD38

100 per hos] per hoc korr. aus per VD38

101 eis I83; eos korr. aus eius SG670

102 suus P9629

103 valuerit V630; valuerit korr. aus voluerit SG670

104 am Rande conligare VD38

105 inretiri korr. aus inretiri P9629

106 am Rande Affligat VD38

107 efficiat P9629

108 concremandos korr. aus concremando V630; concremando VD38

109 misertus korr. aus misertos I83

110 am Rande forme VD38

111 scos O93; sancto P9629

112 vitae] vitae ad I83; vitae korr. aus vitae ad SG670

113 adnuntias VD38

114 unigenitum suum filium] filium suum unigenitum SG670

115 suum filium] filium suum I83

116 habitabit P9629; habitavit korr. aus habitabit SG670

117 quod non korr. aus quod V630; P9629

118 non fehlt O93

119 Deum perfectum et hominem perfectum] Deus perfectus et homo perfectus korr. aus Deum perfectum et hominem perfectum SG670

120 perfaciens O93

121 humanas korr. aus humanes SG670

122 verbum V630; P9629; SG670

123 verbum V630; P9629; SG670

124 praedicantem O93; V630; I83

125 praedicante patre nostro Silvestrio summo pontifice intellegimus ut verum deum fehlt SG670

126 patre korr. aus pate P9629

127 silvestro V630; I83; VD38; silvestro korr. aus silvestrio P9629

128 verum korr. aus verbum SG670

129 am Rande Dubitemus VD38

130 Electisque korr. aus Electis O93

131 multitudine korr. aus multitudone I83

132 am Rande Resplenduit VD38

133 coruscavit korr. aus coruscat SG670

134 am Rande Credimus VD38

135 dm O93; deum fehlt V630; nostrum SG670

136 crucifixum korr. aus crucixum VD38

137 die a korr. aus die O93

138 dexteram patris korr. aus dexteram SG670

139 venturus P9629; venturum korr. aus venturus SG670

140 imperii korr. aus imperium SG670

141 est fehlt P9629

142 am Rande Recte credens et perfecta quę veram habet gloriam VD38

143 ortadoxa P9629

144 silvestro V630; I83; VD38; SG670; silvestro korr. aus silvestrio P9629

145 am Rande pronunciata VD38

146 am Rande Credere VD38

147 baptismi korr. aus beatissimi V630; baptismi I83; SG670; beatismam VD38

148 am Rande Adquirere VD38

149 per korr. aus et SG670

150 cum] cum deo SG670

151 regnat korr. aus regnat in V630

152 pater fehlt SG670

153 praedicant VD38

154 am Rande De conversione et baptismo constantini imperatoris V630

155 dominus deus korr. aus dominus P9629

156 deus fehlt V630

157 sancto O93

158 suis P9629

159 splendoris korr. aus splendores P9629

160 am Rande Inmisist splendere fecit VD38

161 abstracte O93; P9629; abstractum I83; VD38; SG670

162 et] et ad V630

163 veritas O93; veritatis korr. aus veritas P9629

164 pervenisse korr. aus pervenire V630

165 am Rande caudete (!) VD38

166 am Rande Forti magna VD38

167 am Rande Sordidatis VD38

168 squaloris korr. aus squalores SG670

169 totam I83; VD38; SG670

170 am Rande Compraehendisset occupasset VD38

171 am Rande Studium sollicitudo VD38

172 curam I83

173 am Rande Administraretur VD38

174 ne I83

175 interlinear vel ullius V630; unius korr. aus unus P9629; unus I83

176 quidem] quidem cura korr. aus quidem V630

177 promeruimus korr. aus promeriti V630; promeruit VD38; promerui SG670

178 in fehlt SG670

179 advenirunt SG670

180 dicentes mihi korr. aus dicentes O93

181 debere fieri korr. aus debere O93

182 compleri hunc innocentium korr. aus comple infantium O93

183 sanguinem I83

184 et fehlt SG670

185 et calente] calente et korr. aus et calente V630

186 am Rande Congregatis VD38

187 am Rande Nefandi perfidi VD38

188 sacrilegi korr. aus sacrilegii V630; sacrilegi I83; VD38; SG670

189 eis korr. aus eos P9629

190 am Rande cecidi VD38

191 mactari korr. aus matari O93; mactare P9629; mactare korr. aus mactari SG670

192 fonte VD38

193 am Rande Abhominatus sum VD38

194 exorruit I83; exhorrui korr. aus exhorruit SG670

195 am Rande peccatum VD38

196 eas V630; eis korr. aus eos P9629; eis SG670

197 protinus VD38

198 illis korr. aus illos V630; P9629; illis VD38; SG670

199 restitui korr. aus restituti SG670

200 praecepimus korr. aus praecipimus P9629; praecepimus VD38; SG670

201 am Rande carrucis plaustris VD38

202 nocturno VD38; SG670

203 nocturno nobis facto silentio korr. aus nocturna nobis facta silentia P9629

204 facta silentia] facto silentio SG670

205 silentio I83; VD38

206 somni korr. aus omni P9629; somni korr. aus omni nocturno VD38

207 tepus nocturno VD38

208 am Rande peccatis VD38

209 am Rande Abhominatus es VD38

210 missi sumus] misimus O93

211 am Rande Restaurande VD38

212 sareptę V630; saracten korr. aus sarepte P9629; soracten I83; SG670

213 am Rande in speluncis VD38

214 am Rande Obscurum locum inhabitat obscuritatem sustinet VD38

215 latebras korr. aus latebram P9629; latebras I83; SG670

216 pietatem V630

217 ostendet korr. aus ostendat SG670

218 te fehlt I83

219 am Rande Infirmitas VD38

220 deserat O93; P9629; VD38; deseraet korr. aus deserat SG670

221 cum I83; VD38

222 am Rande Remunerationem VD38

223 vicissitudine I83

224 salvatore I83

225 am Rande Retribue VD38

226 iussu korr. aus iusso VD38

227 ecclesiae korr. aus terrae O93

228 ut korr. aus et P9629

229 omnis I83

230 am Rande Cultura doctrina VD38

231 superstitione korr. aus superstitioni P9629; superstitione korr. aus superstione SG670

232 idolorum korr. aus illorum VD38

233 am Rande Diligas VD38

234 excolas korr. aus excoles P9629

235 a sanctis apostolis] ab sanctis apostolis korr. aus apostolis a sanctis SG670

236 am Rande Maximo VD38

237 praecipuo korr. aus praecipio O93

238 et korr. aus et a P9629; et] et ut I83

239 patrem I83

240 silvestro V630; I83; VD38; SG670; silvestro korr. aus silvestrio P9629

241 am Rande Interrogavimus VD38

242 Percontatique korr. aus Percunctatique SG670

243 Ille korr. aus Illi SG670

244 vero] vero ait SG670

245 christi respondit korr. aus christi V630

246 rursus SG670

247 ipsorum I83; VD38; SG670

248 imaginem expressam] imagines expressas V630

249 xps iam O93; expressam korr. aus christus iam VD38

250 pictura korr. aus picturis P9629

251 hoc I83; VD38; SG670

252 quos V630

253 am Rande manifestatio VD38

254 revelatio korr. aus relevatio V630

255 isdem korr. aus eisdem I83

256 imagines V630; SG670; imagines korr. aus imaginem P9629

257 suum fehlt VD38

258 am Rande Adferri adduci ostendi VD38

259 in fehlt VD38

260 homnibus VD38

261 am Rande principibus VD38

262 somno korr. aus somo VD38

263 roma O93

264 am Rande Iussit imposuit VD38

265 nobis korr. aus vobis SG670

266 lateranense korr. aus laterenense SG670

267 concilio I83

268 am Rande Patrata facta VD38

269 atque korr. aus quae O93

270 iniustae I83; iniuste VD38; SG670

271 dominum deum korr. aus dominum P9629

272 am Rande Obtineremus dimitti nobis VD38

273 manus korr. aus annus V630

274 impositiones I83

275 praesulem korr. aus praesidem SG670

276 am Rande Respuens repudians contradicens VD38

277 adrenuntians P9629

278 vel] vel in P9629

279 credere me korr. aus credere SG670

280 et P9629; VD38

281 visiblium] visibilium omnium P9629

282 conceptus P9629

283 am Rande Propria VD38

284 am Rande Manifestavi

285 professus sum korr. aus professum O93

286 mersione unda salutis purificavit. Positoque me in korr. aus mersione O93

287 unda korr. aus unde V630

288 manum de caelo me contingente] manum de cęlo me contingentem SG670 SG670

289 contingere I83

290 De korr. aus Di V630

291 omni me] omne korr. aus omine VD38

292 am Rande Sordidate inquinamento VD38

293 venerabili korr. aus venerabile O93

294 induto VD38; induto korr. aus indutus SG670

295 am Rande De consignatione septiformis spiritus sancti V630

296 sancti spiritus] spiritus sancti I83; VD38 (spiritus] spiritu); SG670

297 in me fehlt SG670

298 me consignatione] consignationem V630

299 consignationem P9629; VD38; consignationi korr. aus consignatione SG670

300 am Rande Imposuit contulit VD38

301 am Rande Signum VD38

302 fonte O93

303 am Rande Inunxit VD38

304 spiritu VD38

305 in fehlt VD38

306 consignationem SG670

307 Cunctusque korr. aus Cunctus O93; Cunctisque V630

308 praeceptum O93; pręceptum I83

309 am Rande mundationem VD38

310 curationem korr. aus curationiem P9629

311 praedicat korr. aus dicat P9629

312 am Rande vel trinitatem V630

313 trinitatem korr. aus veritatem P9629; trinitatem I83; SG670

314 unitatem V630; P9629; I83; VD38; SG670

315 trinitate V630; P9629; I83; VD38; SG670

316 evolvi I83

317 daemonia] dęmonia et korr. aus dęmonia SG670

318 tra I83

319 lucidissime nobis korr. aus lucidissime P9629

320 isdem korr. aus isdem salvator noster I83

321 am Rande Declaravit VD38

322 edixit korr. aus et dixit SG670

323 am Rande Cognoscite VD38

324 am Rande De clavibus regni cęlestis I83

325 am Rande Considerate VD38

326 quod SG670

327 am Rande Dicens VD38

328 inquiens: Et tibi dabo claves regni celorum korr. aus inquiens P9629

329 Et tibi dabo claves regni caelorum fehlt V630

330 caelorum] caelorum et I83; SG670

331 et fehlt I83; SG670

332 et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis fehlt V630; et quodcumque solveris super terram, erit solutum et in caelis] et cetera P9629

333 quodcumque korr. aus quocumque VD38

334 solverit SG670

335 et fehlt I83; SG670

336 et fehlt SG670

337 cęlo korr. aus cęlum P9629

338 ligatum et] ligatum vel korr. aus ligatum SG670

339 silvestro V630; I83; VD38; SG670; silvestro korr. aus silvestrio P9629

340 agnoscere P9629

341 agnoscerem et] agnoscerem korr. aus agnoscerem et SG670

342 et fehlt VD38

343 am Rande Donis auxiliis VD38

344 am Rande perfecte VD38

345 integre me] integerrime korr. aus integre me V630; integerrime I83

346 redditum SG670

347 restitutum bis Ende fehlt I83; VD38; SG670

348 romane korr. aus romano V630

349 imperii korr. aus imperium V630

350 subiacentis V630

351 filii korr. aus fili P9629

352 serenitates O93; P9629

353 exaltare V630

354 am Rande Quod eclesia romana princi principatum (!) debet tenere super IIII praecipuas sedes V630

355 alexandrinam korr. aus alexandriam V630

356 in fehlt P9629

357 qui pro tempore korr. aus qui pro tempore qui pro tempore O93

358 stabilitate O93; P9629

359 procuranda korr. aus procurandam V630

360 apostolatu O93

361 mortis korr. aus morte O93

362 domini korr. aus domino V630

363 humiliati korr. aus humilitati V630

364 Interea korr. aus Iterea P9629

365 lateranense korr. aus lateranensem V630; Lateranense] lateranam sę P9629

366 salvatore O93

367 domino] domino deo O93; P9629

368 onestatos korr. aus onostatos P9629

369 verticem P9629

370 vertice montium] verticem V630

371 sanctimus P9629

372 Construximus korr. aus Costruximus P9629

373 primorum korr. aus primum V630

374 magna O93

375 nulla korr. aus nullo V630

376 auri O93; auri korr. aus auro P9629

377 singula korr. aus singulas V630

378 concignatione P9629

379 diversas O93; P9629

380 notram korr. aus nostra V630

381 imperialium iussionum] imperialem iussionem korr. aus imperialium iussionum V630

382 sacra V630

383 largitate V630

384 silvestri V630; P9629

385 pontificis korr. aus pontifices O93

386 in fehlt V630

387 salvatori korr. aus salvatore P9629

388 visitans apostolos] apostolos visitans V630

389 sanitatem V630

390 efficit V630; P9629

391 silvestro V630

392 apostoli fehlt O93

393 praecellit korr. aus praecellet V630; praecellet korr. aus praecellit P9629

394 am Rande palleum vel mitram V630

395 superhumeralem korr. aus perhumeralem O93; superhumerale V630

396 quod korr. aus quodi V630

397 scripta O93; P9629

398 contra P9629

399 atque korr. aus atque et P9629

400 omne P9629

401 imperialis korr. aus imperiali O93

402 cui P9629

403 promulgantibus V630

404 cleros P9629

405 excubiarum korr. aus excubiorum V630

406 pręfulgeat V630

407 colore] colore eorum P9629

408 ipsi V630

409 silvestro V630

410 romę V630; P9629

411 eandem magnam dei catholicam et apostolicam] eadem magna dei catholica et apostolica P9629

412 eandem magnam dei catholicam et apostolicam ecclesiam] eadem magna dei catholica et apostolica ecclesia V630

413 inclitu P9629

414 coronam V630; P9629

415 quam fehlt P9629

416 pretiosissimis korr. aus pretiosis V630

417 passus korr. aus pas O93

418 imposuimus V630

419 aequi O93; P9629

420 stratoris korr. aus statoris V630

421 eodem korr. aus eadem O93

422 uti korr. aus ut V630

423 decoretur korr. aus decoratur V630

424 nostrum lateranense korr. aus nostrum V630

425 romanę korr. aus romae

426 silvestro V630

427 successores P9629

428 dictioni P9629

429 imperiali korr. aus imperialis V630; imperialis P9629

430 disponendum korr. aus disponendam V630

431 prospeximus korr. aus prosperimus V630

432 vivalia P9629

433 quoquo korr. aus quoque V630

434 imperiali korr. aus imperiale V630

435 aut korr. aus at O93

436 inferno korr. aus inferno in V630

437 laborantes P9629

438 venerandum korr. aus venendum O93

439 ubique P9629

440 spondentes korr. aus pondentes O93

441 relinqui korr. aus reliqui V630

442 beatissimo fehlt P9629

443 silvestro korr. aus silvestrio V630

444 pontifici V630; P9629

445 Divinitas korr. aus Divinatas P9629

446 rome korr. aus roma V630

447 sub die korr. aus sub O93

448 aprilium korr. aus apriliarum V630

449 domino V630

© 2004, 2005 Karl-Georg Schon
Dieser Text ist urheberrechtlich geschützt. Er steht unter der GNU Free Documentation License.
Demnach dürfen Sie ihn frei weiter verbreiten und bearbeiten, vorausgesetzt Sie nennen den Namen des ursprünglichen Autors und Sie geben auch anderen das Recht den von Ihnen bearbeiteten oder verbreiteten Text unter den gleichen Bedingungen weiter zu verbreiten. Im einzelnen finden Sie Bestimmungen der GNU Free Documentation License unter dem Menüpunkt Lizenz.

Zuletzt geändert am 8.11.2005