O93, f. 38rb; V630, f. 81ra; W411, f. 11r; V1341, f. 12va; E97, f. 249vb

INCIPIT¹ CONCILIUM NEOCAESARIENSE.

I <W411, f. 11v> De² presbyteris, quod uxorem ducere non debent.

II De muliere duobus³ fratribus nubere non licere.

III De his⁴, qui multis nuptiis⁵ communicaverint.

IIII De concupiscentia non consumpta.

V De caticuminis peccantibus.

VI De pregnantibus⁶ baptizandis.

VII Presbyteros in⁷ secundis nuptiis non debere⁸ orare.

VIII Uxoris adulterae virum clericum fieri non debere⁹.

VIIII De presbyteris corporali peccato praeoccupatis¹⁰.

X De diaconibus corporali peccato praeoccupatis.

XI De presbytero¹¹ minus triginta annorum minime ordinandum.

XII De his¹², qui in aegritudine sunt baptizati¹³.

XIII De presbyteris¹⁴ alterius regionis.

XIIII De diaconibus septem.¹⁵

Et hi¹⁶ quidem canones secundi sunt eorum, qui in Anchyra et Caesarea expositi sunt, Nicenis vero priores inveniuntur. Convenerunt autem in synodum memoratam Novae¹⁷ Caesariense <O93, f. 38va> civitate hi¹⁸, qui infra scripti sunt:

Vitalis, Germanus, Sedus, Erstrius, Lupus, Gerontius, Leontius¹⁹, sanctus Basiliscus²⁰, Valentinus, Stephanus, Gregorius, Longinus, Salamnus²¹, Narcissus, Leontius, Decasius, Heraclius, Alipius, a quibus haec²² regulae prolatae²³ sunt, quae infra scriptae sunt.

PRESBYTERIS²⁴ <V1341, f. 12vb> UXOREM DUCERE NON LICERE²⁵

O93, f. 38va; V630, f. 81ra; W411, f. 11v; V1341, f. 12vb I Presbyter, si uxorem duxerit, ab26 ordine illum deponi debere. Quod si fornicatus fuerit vel ad<V630, f. 81rb>ulterium commiserit, extra ecclesiam abici et ad poenitentiam inter laicos redigi oportet. DE27 MULIERE DUOBUS FRATRIBUS NUBERE NON LICERE28 II Mulier, si duobus fratribus nupserit, abiciatur29 usque ad diem mortis, sed propter humanitatem in extremis suis sacramentis reconciliari30 oportet, ita tamen ut, si forte sanitatem recuperaverit, matrimonio soluto31 ad poenitentiam admittatur. Quod si defuncta fuerit mulier in huiusmodi consortio constituta, difficilis erit poenitentia remanenti. Quae sententia tam viros quam mulieres tenere debebit.

E97, f. 249vb 32Presbiter, si uxorem acceperit, ab ordine deponatur. Si vero fornicatus fuerit aut adulterium perpetraverit, amplius pelle debet et ad penitentiam redigi. De iis que duobus fratribus nupserint Mulier, si duobus fratribus nupserit, abiciatur usque ad mortem. Veruntamen <E97, f. 250ra> in exitu propter misericordiam. si promiserit, quod facta incolumis huius coniunctionis vincula dissolvat, fructum penitentie consequatur. Quod si defecerit mulier aut vir in talibus nuptiis, difficilis esse penitentia invita permanenti.

DE³³ HIS³⁴, QUI MULTIS NUPTIIS³⁵ COMMUNICAVERINT

III³⁶ De his³⁷, qui frequenter uxores ducunt et de³⁸ his³⁹, qui⁴⁰ saepius nubunt, tempus quidem⁴¹ his⁴² constitutum⁴³ manifestum est⁴⁴, sed conversatio⁴⁵ et fides⁴⁶ eorum tempus abbreviat⁴⁷.

DE⁴⁸ CONCUPISCENTIA NON CONSUMMATA⁴⁹

IIII⁵⁰ Si quis concupita muliere, etiamsi concubitus eius desiderium habet, non autem subsequatur effectus, manifestum⁵¹ est hunc fuisse per divinam gratiam liberatum.

DE⁵² CATICUMINIS⁵³ PECCANTIBUS

V⁵⁴ Caticuminus⁵⁵, id est audiens, qui ingreditur⁵⁶ ecclesiam et stat cum caticuminis, si peccare fuerit visus, figens genua audiat verbum, ut⁵⁷ se abstineat ab illo peccato, <W411 f. 12r> quod fecit. Quod si in eo perdurat, abici omnino⁵⁸ debere.

DE⁵⁹ PREGNANTIBUS BAPTIZANDIS

VI⁶⁰ De pregnantibus, quod⁶¹ eas oportet baptizari, quando volunt, nihil enim⁶² in⁶³ hoc sacramento commune est pariturae et illi, qui⁶⁴ de eius utero fuerit editus⁶⁵, quia uniuscuiusque in illa confessione⁶⁶ libertas arbitrii⁶⁷ declaratur.

PRESBYTERI^{68 69} IN⁷⁰ SECUNDIS NUPTIIS ORARE⁷¹ NON DEBENT⁷²

VII⁷³ Presbyterum⁷⁴ conubio⁷⁵ secundarum nuptiarum interesse non debere, maxime cum praecipiatur⁷⁶ secundis⁷⁷ nuptiis poenitentiam tribuere. Quis erit⁷⁸ presbyter, <V1341, f. 13ra> qui propter convivium illis consentiat nuptiis?

UXORIS⁷⁹ ADULTERAE VIRUM CLERICUM FIERI NON DEBERE

VIII⁸⁰ Si cuius uxorem⁸¹ adulterium commisisse, cum esset laicus, fuerit comprobatum, hic ad ministerium ecclesiasticum admitti non potest. Quod si in clericatu iam constituto eo adulteravit⁸², dato repudio dimittere eam debet. Si vero retinere eius consortium velit, non potest suscepto ministerio perfrui.

DE⁸³ PRESBYTERIS CORPORALI⁸⁴ PECCATO PRAEOCCUPATIS

VIIII⁸⁵ Qui admiserit corporale peccatum et hic <E97, f. 250rb> postea presbyter ordinatus est, si confessus fuerit, quod ante ordinationem suam peccaverit, non quidem offerat, maneat autem in aliis officiis propter eius studii utilitatem. Nam et⁸⁶ cetera <V630, f. 81va> peccata censuerunt⁸⁷ plurimi⁸⁸ etiam ordinatione privari⁸⁹. Quod si de his⁹⁰ non fuerit confessus nec ab aliquibus⁹¹ potest⁹² manifeste convinci, huic ipsi de se potestas est committenda.

DE⁹³ DIACONIBUS CORPORALI PECCATO PRAEOCCUPATIS

X⁹⁴ Similiter et diaconus, si⁹⁵ in eodem culpae genere fuerit involutus, sese a ministerio cohibebit.

PRESBYTERUM⁹⁶ MINUS TRIGINTA ANNORUM MINIME ORDINANDUM

XI⁹⁷ Presbyter ante triginta annorum aetatem⁹⁸ non ordinetur, quamvis sit probabilis vitae, sed observetur⁹⁹ usque ad praefinitum tempus. Dominus enim tricesimo¹⁰⁰ anno baptizatus est et tunc praedicavit¹⁰¹.

DE¹⁰² HIS¹⁰³, QUI IN AEGRITUDINE SUNT BAPTIZATI

XII¹⁰⁴ Si quis in aegritudine constitutus fuerit baptizatus, presbyter ordinari non debet. Non enim fides illius voluntaria, sed ex necessitate est, nisi forte postea¹⁰⁵ ipsius studium et fides probabilis fuerit aut hominum raritas cogat.

DE¹⁰⁶ PRESBYTERIS ALTERIUS REGIONIS¹⁰⁷

XIII¹⁰⁸ Presbyteri, qui conregionales non sunt, in ecclesia praesentibus episcopis vel presbyteris civitatis offerre non possunt¹⁰⁹, nec panem dare sanctificatum¹¹⁰ nec calicem porrigere. Quod si absentes sunt¹¹¹ civitatis sacerdotes et fuerint¹¹² invitati ad¹¹³ dandam orationem, soli¹¹⁴ debebunt¹¹⁵ dare. Vicarii autem episcoporum, quos¹¹⁶ Graeci chorepiscopos¹¹⁷ <W411, f. 12v> vocant, constituti sunt quidem ad ex<O93, f. 38vb>emplum septuaginta seniorum, sed tamquam consacerdotes propter sollicitudinem et studium, quod in pauperes agunt¹¹⁸, offerant et honorabiles habeantur.

DE¹¹⁹ DIACONIBUS SEPTEM

XIIII¹²⁰ Diaconi¹²¹ septem debent¹²² esse secundum regulam, quamvis magna sit civitas. Regulae¹²³ tamen auctoritas ista¹²⁴ est¹²⁵, quod¹²⁶ et liber actuum¹²⁷ apostolorum insinuat^{128 129}.