O93, f. 43rb; V630, f. 89ra; W411, f. 26r; B132, f. 21ra; V1341, f. 20vb; E97, f. 258vb

INCIPIT SYNODUS EPHESINA¹ PRIMA DUCENTORUM EPISCOPORUM HABITA ADVERSUS NESTORIUM CONSTANTINOPOLITANUM EPISCOPUM, qui purum hominem ex sancta virgine Maria natum asseruit, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis, nec unum Christum in verbo dei et carne² sentiret, sed separatim³ atque⁴ seiunctim⁵ alterum filium dei, alterum hominis praedicaret.

Convenit autem haec synodus⁶ Theodosio iuniore tertio decies⁷ et Valentiniano⁸ tertio consulibus era CCCCLXVIII⁹, cui synodo praesedit beatissimus quondam Cyrillus Alexandriae episcopus, qui cum omni concilio ad eundem Nestorium haec synodalia decreta transmisit:

Religioso et¹⁰ deo amabili¹¹ consacerdoti Nestorio Cyrillus vel quicumque¹² sunt <E97, f. 259ra> apud Ephesi¹³ synodum¹⁴.

Cum salvator noster aperte pronuntiet: Qui diligit patrem aut matrem super me, non est me dignus, et¹⁵ qui diligit filium aut filiam super me, non est me dignus, quid¹⁶ nos patiemur¹⁷, qui deposcimur¹⁸ a tua religione, ut te super Christum salvatorem omnium diligamus¹⁹? Quid enim nobis in die²⁰ iudicii proderit, aut quam satisfactionem repperire poterimus²¹ propter tam diuturnum²² silentium de prolatis²³ a te²⁴ contra eum blasphemiis? Et si quidem²⁵ te tantummodo laederes²⁶ docens ista vel sentiens, sollicitudo nobis minor exsisteret. Cum vero totam scandalizaveris ecclesiam et fermentum insolitae pravitatis et novae heresis miscueris in populis, nec tantum ibidem positis, sed ubique consistentibus. Nam tuarum expositionum libri per²⁷ cuncta vulgati²⁸ sunt, quae^{29 30} pro nostro³¹ silentio ratio³² ultra vel excusationis sermo sufficiat, aut quomodo non necesse sit meminisse Christi domini sic³³ dicentis: Non putetis, quod venerim pacem mittere in terram³⁴, non³⁵ veni pacem mittere, sed gladium, veni enim separare³⁶ hominem adversus patrem suum, et filiam³⁷ adversus matrem suam. Nam cum laeditur fides, parentum reverentia velut inutilis et periculosa³⁸ despicitur, et amor³⁹ erga filios fratresque vitatur. Ad postremum etiam super ipsam vitam mors potius a piis viris eligitur, ut meliorem resurrectionem, sicut scriptum est, consequantur⁴⁰. Ecce itaque te⁴¹ simul cum sancta⁴² synodo, quae apud amplam⁴³ urbem Romam congregata est, praesidente sanctissimo et venerantissimo patre⁴⁴ et consacerdote nostro Caelestino⁴⁵ episcopo his scriptis synodicis te iam tertio <V630, f. 89rb> convenimus <W411, f. 26v> consilium dantes, ut a tam pravis abstineas⁴⁶ dogmatibus, quae et sentire cognosceris et docere. Recipias vero fidem rectam ecclesiis per beatissimos apostolos et evange<B132, f. 21rb>listas ab initio traditam⁴⁷, qui et oculis inspexerunt et ministri verbi <V1341, f. 21ra> fuisse monstrantur. Quod si hoc <O93, f. 43va> religio tua facere distulerit, iuxta dilationem⁴⁸ litteris praefinitam sanctissimi et venerantissimi consacerdotis⁴⁹ nostri Romanae praesulis ecclesiae Caelestini, scias te nullam sortem habere nobiscum nec locum aut convivium⁵⁰ vel⁵¹ colloquium cum dei sacerdotibus et episcopis obtinere. <E97, f. 259rb> Non enim fas est contemnere⁵² ecclesias ita turbatas et scandalizatos⁵³ populos⁵⁴ fidemque rectissimam violatam, dissipatum⁵⁵ quin etiam gregem, quem custodire debueras, siquidem iuxta nos amator recti dogmati⁵⁶ exstitisses⁵⁷ sanctorum patrum vestigia pia consectans. Omnes itaque, quos propter fidem tua religio a communione removit aut ab ordine suo deposuit laicos et⁵⁸ clericos⁵⁹ in nostram⁶⁰ communionem recepimus⁶¹. Non enim iustum est eos tuis decretis opprimi, qui noverunt recta sentire, qui⁶² etiam benefacientes tibi prudentissime restiterunt. Hoc idem namque in epistola, quam misisti⁶³ ad praesulem amplae Romae, sanctum et coepiscopum nostrum Caelestinum, significare curasti. Non autem sufficit⁶⁴ solummodo fidei symbolum confiteri, quod expositum est per idem tempus sancti⁶⁵ spiritus largitate a venerando et magno concilio apud Niceam congregato. Hoc enim nec intellexisti nec recte interpretatus es, quin immo perverse⁶⁶, licet sono vocis eadem verba protuleris. Sed⁶⁷ consequens est et iureiurando fateri te, quod⁶⁸ anathematizes⁶⁹ quidem tua⁷⁰ polluta et profana dogmata, sentias autem et doceas, quae nos universi per orientem seu per occidentem episcopi et magistri praesulesque populorum credimus et docemus⁷¹. Epistolis autem ab Alexandrina tuae religioni directis⁷² ecclesia consensum praebuit, tam⁷³ ea⁷⁴, quae apud urbem Romam convenit sancta synodus, quam etiam nos omnes velut recte irrepraehensibiliterque conscriptis. Subdidimus autem his nostris, quae te⁷⁵ sentire oporteat⁷⁶ et docere, et ea⁷⁷, a⁷⁸ quibus abstinere conveniat. Haec est⁷⁹ enim⁸⁰ fides catholicae ecclesiae, cui cuncti⁸¹ consentiunt orthodoxi⁸² per⁸³ orientem⁸⁴ occidentemque pontifices:

Credimus⁸⁵ in unum deum patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium⁸⁶ conditorem et in unum dominum Iesum Christum filium dei natum de patre unigenitum, hoc est de⁸⁷ substantia patris, deum ex deo, lumen ex lumi<V630, f. 89va>ne, <W411, f. 27r> deum verum ex deo vero, natum, non factum, homousion⁸⁸ patris, hoc est unius cum patre substantiae, per quem omnia facta sunt in caelo et in terra, qui propter nos <V1341, f. 21rb> <E97, f. 259va> homines et propter nostram salutem descendit⁸⁹ et incarnatus est et homo factus passus est, et resurgens tertia die ascendit in caelos, inde venturus est⁹⁰ <B132, f. 21va> iudicare vivos et mortuos, et in spiritum sanctum. Eos autem, qui dicunt: Erat tempus, quando non erat, et antequam nasceretur, non erat, et quia ex nullis exsistentibus⁹¹ factus est, aut ex alia⁹² substantia vel essentia dicunt⁹³ esse, aut⁹⁴ convertibilem vel^{95 96} commutabilem dei filium, anathematizat catholica et apostolica ecclesia.

Sequentes itaque per⁹⁷ omnia⁹⁸ sanctorum patrum confessiones, quas loquente in eis sancto⁹⁹ spiritu protulerunt¹⁰⁰, et unitioni¹⁰¹, quae est in eorum intellectibus, aequis vestigiis inhaerentes atque iter ambulantes regium profitemur, quod¹⁰² ipsum unigenitum dei verbum natum ex ipsa patris essentia¹⁰³, de deo vero deus verus, lumen de lumine, per quem omnia facta sunt, sive in caelis sive in terra, salutis¹⁰⁴ nostrae causa descendens ad exinanitionem sese¹⁰⁵ dignatus est inclinare, natus¹⁰⁶ autem et homo factus, id est carnem de virgine sancta suscipiens eamque propriam faciens, nativitatem nostram ex vulva sustinuit homo de muliere procedens nec¹⁰⁷, quod erat, abiciens. Nam licet factus sit in assumptione carnis et sanguinis, tamen servat¹⁰⁸, quod erat, deus natura scilicet et veritate persistens. Nec carnem itaque dicimus in naturam deitatis esse¹⁰⁹ conversam, nec¹¹⁰ substantiam carnis in¹¹¹ inseparabilem^{112 113} dei verbi essentiam¹¹⁴ commutatam. Inconvertibilis est¹¹⁵ enim et incommutabilis idemque ipse iuxta scripturas iugiter permanens. Visus est¹¹⁶ autem et parvulus¹¹⁷ positus adhuc¹¹⁸ in cunabulis¹¹⁹ et¹²⁰ in¹²¹ sinibus genitricis virginis constitutus universam creaturam replebat ut deus genitori¹²² suo¹²³ indivisus¹²⁴ exsistens¹²⁵. Quod divinum est enim sine quantitate et sine mole cognoscitur, nec¹²⁶ ullis terminis continetur. Unitum^{127 128} ergo carni verbum dei secundum subsistentiam¹²⁹ confitentes, unum adoramus filium et dominum Iesum Christum, <O93, f. 43vb> non seorsum ponentes et determinantes hominem et deum velut invicem sibi dignitatis et auctoritatis unitate <E97, f. 259vb> coniunctum¹³⁰. Hoc enim novitas vocis est et aliud nihil¹³¹, nec item Christum specialiter¹³² nominantes deum¹³³ verbum, quod ex deo est, nec alterum¹³⁴ similiter Christum specialiter, qui de muliere natus est, sed unum solummodo¹³⁵ Christum¹³⁶ dei¹³⁷ patris verbum cum propria carne cognoscimus. Tunc enim etiam iuxta nos <V630, f. 89vb> unctus¹³⁸ est, quamvis spiritum dignis¹³⁹ ipse contulerit et non ad mensuram, sicut beatus¹⁴⁰ evangelista Iohannes asseruit¹⁴¹. Sed nec illud dicimus, <W411, f. 27v> quod dei verbum velut in¹⁴² homine communi, qui de sancta virgine natus est, habitaverit, ne¹⁴³ deum homo Christus habitatorem possidere credatur. Quamvis enim verbum¹⁴⁴ habitaverit¹⁴⁵ in nobis et dictum sit in¹⁴⁶ Christo habitare omnem¹⁴⁷ plenitudinem deitatis corporaliter¹⁴⁸, tamen¹⁴⁹ <B132, f. 21vb> <V1341, f. 21va> intellegimus eum, quod¹⁵⁰ caro factus, non sicut in sanctis habitare dicatur, nec talem¹⁵¹ in ipso habitationem¹⁵² factam definire temptabimus¹⁵³, sed unitus iuxta naturam nec in carnem penitus commutatus talem sibi fecit habitationem, qualem et anima hominis habere creditur ad proprium corpus. Unus igitur est Christus, filius et dominus, non velut coniunctionem quamlibet in unitate dignitatis et auctoritatis hominis¹⁵⁴ habentis¹⁵⁵ ad deum. Non enim potest unire naturam¹⁵⁶ sola dignitatis aequalitas. Denique Petrus et Ioannes aequalis¹⁵⁷ sunt ad¹⁵⁸ alterutrum dignitatis, propter quod¹⁵⁹ apostoli et sancti discipuli esse monstrantur, verumtamen uterque non unus est, nec iuxta collationem vel connexionem modum coniunctionis advertimus. Hoc enim ad unitatem non sufficit naturalem nec secundum participationis effectum, sicut¹⁶⁰ nos etiam adhaerentes¹⁶¹ domino unus cum eo spiritus sumus¹⁶², immo potius coniunctionis nomen¹⁶³ evitamus tamquam¹⁶⁴ non exsistens idoneum¹⁶⁵, quod significet unitatis arcanum. Sed neque deum aut dominum Christi verbum dei patris asserimus, ne¹⁶⁶ iterum manifestius in duo dividamus unum Christum, filium et dominum, et in crimen sacrilegii¹⁶⁷ recidamus, deum illi¹⁶⁸ seipsum facientes et dominum, unitus quippe, sicut superius diximus, deus verbum carni secundum subsistentiam¹⁶⁹ deus quidem est omnium et dominatur¹⁷⁰ universitatis. Verumtamen nec servus est sibi ipse nec dominus, <E97, f. 260ra> quia ineptum est vel¹⁷¹ potius impium hoc sentire vel dicere. Quamvis enim deum suum¹⁷² patrem¹⁷³ dixerit, cum¹⁷⁴ deus sit etiam ipse¹⁷⁵ natura et de¹⁷⁶ illius essentia, tamen nullatenus¹⁷⁷ ignoramus, quod manens deus homo quoque factus sit, qui sub deo iuxta¹⁷⁸ debitam legem naturae humanitatis exsisteret, ipse vero sibi, quomodo vel deus poterit esse vel dominus? Ergo sicut homo, quantum decenter exinanitionis mensurae congruit, sub deo se¹⁷⁹ nobiscum esse asseruit¹⁸⁰, hoc etiam modo¹⁸¹ sub lege factus est, quamvis ipse promulgaverit legem et legislator ut deus exstiterit¹⁸². Cavemus^{183 184} de Christo dicere: propter assumentem veneror assumptum <V630. f. 90ra> et propter invisibilem adoro visibilem. Horrendum vero super hoc etiam illud dicere: is, qui susceptus est, cum eo, qui suscepit¹⁸⁵, nuncupatur deus. Qui enim haec dicit, dividit iterum in duos Christos eum, qui unus est¹⁸⁶, hominem seorsum in parte et deum similiter in parte constituens. Evidenter enim denegat unitatem, secundum quam non¹⁸⁷ alter cum altero coadoratur¹⁸⁸ aut conuncupatur¹⁸⁹ deus, sed unus intellegitur Christus Iesus, filius dei unigenitus, <B132, f. 22ra> <W411, f. 28r> una servitute cum propria carne venerandus. Confitemur etiam, quod idem ipse, qui ex deo patre natus <V1341, f. 21vb> est filius unigenitus deus, licet iuxta naturam suam expers¹⁹⁰ passionis exstiterit, pro nobis tamen secundum scripturas carnem perpessus sit et erat in crucifixo corpore propriae carnis impassibiliter ad se referens passionem¹⁹¹. Gratia vero dei pro omnibus¹⁹² gustavit¹⁹³ mortem tradens et¹⁹⁴ proprium corpus, quamvis¹⁹⁵ naturaliter ipse vita¹⁹⁶ sit et resurrectio mortuorum. Nam¹⁹⁷ ut mortem ineffabili potentia proculcaret¹⁹⁸ ac prius in sua carne primogenitus ex mortuis fieret et primitiae dormientium viamque faceret humanae naturae ad incorruptionis recursum, gratia dei, sicut supra<O93, f. 44ra>dictum est, pro omnibus gustavit mortem et tertia¹⁹⁹ die resurgens exspoliavit infernum. Idcirco quamvis dicatur, quod per hominem facta sit resurrectio mortuorum, tamen intellegimus hominem factum verbum, quod ex deo est, et per ipsum mortis imperium fuisse destructum²⁰⁰. Veniet autem temporibus praefinitis, sicut est unus filius et dominus in gloria patris, ut iudicet <E97, f. 260rb> orbem terrarum in aequitate, sicut scriptura²⁰¹ testatur. Necessarie igitur et hoc²⁰² adicimus: annuntiantes enim secundum carnem mortem unigeniti filii dei, id est, Iesu Christi et resurrectionem eius et in caelis ascensionem pariter confitentes, incruentam celebramus in ecclesiis sacrificii servitutem. Sic²⁰³ etiam ad mysticas benedictiones accedimus²⁰⁴ et sanctificamur participes sancti corporis et pretiosi sanguinis Christi omnium²⁰⁵ nostrorum redemptoris effecti, non ut communem carnem percipientes, quod absit, nec ut viri sanctificati et verbo coniuncti secundum²⁰⁶ dignitatis unitatem aut sicut divinam possidentis habitationem, sed²⁰⁷ vere vivificatricem et ipsius verbi propriam factam. Vita²⁰⁸ enim naturaliter ut deus exsistens, quia proprie carni unitus est, vivificatricem eam esse professus est. Et ideo quamvis dicat ad nos: Amen, amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem filii²⁰⁹ hominis et biberitis eius sanguinem, non tamen eam ut hominis²¹⁰ unius²¹¹ ex nobis existimare debemus. Quomodo enim iuxta naturam suam vivificatrix <V630. f. 90rb> esse caro hominis poterit? sed ut vere propriam eius factam, qui propter nos filius hominis²¹² est²¹³ factus et vocatus. Eas autem voces, quas salvator noster²¹⁴ in evangeliis protulit, non in duabus substantiis²¹⁵ aut personis omnino partimur²¹⁶. Non enim duplex est unus Christus et deus²¹⁷ solus, quamvis ex duabus diversisque rebus ad unitatem cognoscitur²¹⁸ individuam²¹⁹ convenisse²²⁰, sicut homo quoque ex anima constat²²¹ et corpore non duplex potius, sed unus est ex utraque²²². <V1341, f. 22ra> Humanas ergo et divinas insuper voces ab uno Christo dictas animadvertentes recte sentimus. Cum enim de duobus²²³ dignissime loquitur de seipso: Qui me videt, videt et patrem, et ego et pater unum sumus, divinam eius intellegimus ineffabilemque naturam, secundum quam unus est cum patre suo propter <B132, f. 22rb> unam eandemque substantiam, imago et caracter splendorque gloriae eius exsistens. Cum vero humanae naturae mensuram nullatenus ignorans Iudaeos alloquitur: Nunc me quaeritis occidere hominem, qui veritatem vobis locutus sum, item non minus <E97, f. 260va> eum, qui in similitudinem²²⁴ et aequalitatem patris est, deum verum etiam²²⁵ in mensuris humanitatis eius agnoscimus. Si autem necessario creditur, quod natura deus²²⁶ exsistens factus sit caro, immo potius homo animatus anima rationali, quae causa est, ut in eius quilibet vocibus erubescat, si eas homine dignas effatus est? Quod si sermones homini congruentes abicit, iuxta nos hominem fieri²²⁷, quis²²⁸ coegit? Cum vero se propter nos ad exinanitionem spontaneam misericorditer inclinaverit, quam ob causam dignos exinanitione²²⁹ sermonis²³⁰ effugerit? Uni igitur personae cuncta²³¹ eius in evangelio adscribimus, uni substantiae verbi, scilicet incarnati, quia²³² unus est dominus Iesus Christus, ut scriptum est: appellatum vero ab apostolo pontificem confessionis nostrae, tamquam sacrificantem deo et patri fidei nostrae confessionem, quae a nobis ipsis²³³ per²³⁴ ipsum deo et patri incessanter²³⁵ offertur²³⁶. Iterum eum²³⁷ dicimus, qui ex deo secundum naturam filius²³⁸ unigenitus, nec homini praeter eum alteri sacerdotii nomen et officium deputamus. Factus²³⁹ est enim mediator dei et hominum et reconciliator ad pacem semetipsum deo et patri pro nobis offerens in odorem suavitatis, ideoque dicebat: Sacrificium et oblationem noluisti, holocausta pro peccato non tibi placuerunt, corpus autem perfecisti mihi, tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me, ut faciam, deus, voluntatem tuam. Obtulit enim proprium corpus non pro se, sed pro nobis in odorem suavitatis. Nam qua pro se oblatione vel sacrificio indigeret²⁴⁰, ab omni peccato liber, ut deus exsistens? Quod si omnes <V630, f. 90va> peccaverunt et egent gloria dei secundum hoc²⁴¹, quod sumus, <O93, f. 44rb> ad mutabilitatis excessum²⁴² proniores effecti²⁴³. Peccatis aegrotavit humana natura, ipse vero non ita, ideoque nos gloria eius egemus. Cur erit ultra iam dubium, quod agnus verus pro nobis sit immolatus? Qui dicit autem, quia seipsum tam pro se quam pro nobis obtulerit, nullatenus impietatis crimen effugiet, cum nihil prorsus <V1341, f. 22rb> iste deliquerit, nec ullum fecerit omnino peccatum. Qua²⁴⁴ igitur egeret²⁴⁵ oblationes²⁴⁶ nullo suo exstante facinore? <E97, f. 260vb> Pro quo, si esset satis admodum, convenienter offerret? De spiritu quoque, cum dicit: Ille me clarificabit, hoc rectissime sentientes²⁴⁷, unum Christum et filium, non velut alterius egentem <B132, f. 22va> gloria, confitemur ab²⁴⁸ spiritu sancto gloriam consecutum, quia spiritus eius nec melior nec superior ipso est. Sed quia humana opera faciens ad demonstrationem suae deitatis virtute proprii spiritus utebatur, ab ipso glorificari dicitur, quod virtus sua vel disciplina quaelibet unumquemque clarificet²⁴⁹. Quamvis enim in sua sit substantia spiritus eius²⁵⁰ et intellegatur in persona proprietas iuxta id, quod spiritus est, et non filius, attamen alienus non²⁵¹ est ab illo. Nam spiritus appellatus est veritatis et veritas Christus est, unde²⁵² et ab isto similiter sicut ex deo patre procedit. Denique hic ipse spiritus etiam per sanctorum manus apostolorum miracula gloriosa perficiens dominum glorificavit Iesum Christum, postquam ascendit in caelum. Nam creditus est Christus natura deus exsistens per suum spiritum virtutes efficiens, ideoque dicebat: De meo accipiet et annuntiabit²⁵³ vobis. Nequaquam vero participatione²⁵⁴ alterius idem spiritus sapiens aut potens dicitur, quia per omnia perfectus est et nullo prorsus indigens bono. Nam paternae virtutis et sapientiae, id²⁵⁵ est, filii spiritus creditur, et ideo ipsa re et subsistenti²⁵⁶ virtus et sapientia comprobatur. Igitur quia deum carni²⁵⁷ unitum iuxta subsistentiam²⁵⁸ sancta²⁵⁹ virgo corporaliter peperit, idcirco eam dei genitricem esse profitemur, non quod verbi natura exsistendi principium de carne sortita sit, erat enim in principio verbum et deus erat verbum et verbum erat apud deum, et ipse est conditor saeculorum patri coaeternus et universitatis conditor²⁶⁰. Sed quod²⁶¹ superius diximus, iuxta subsistentiam²⁶² sibimet uniens²⁶³ humanam²⁶⁴ naturam nativitatem sustineret²⁶⁵ ex ipsa vulva corporea, non quod eguerit necessario propter suam naturam nativitate²⁶⁶, quae est in extremis saeculi facta temporibus, sed ut ipsas benediceret substantiae nostrae primitias, et dum deum carni²⁶⁷ unitum mulier²⁶⁸ edidisset, illa, quae adversus omne <V630, f. 90vb> genus humanum maledictio fuerat prolata <E97, f. 261ra> desineret, nec iam morti nostra corpora destinaret. Illud quoque, quod dictum est: In tristitia paries filios, ipse dissolvens verum esse monstraret, quod prophetae voce praedixerat²⁶⁹: Absorta²⁷⁰ est mors in victoria, et iterum: <B132, f. 22vb> Abstulit deus omnem lacrimam ab omni facie. Propter hanc enim causam dicimus eum dispensatorie²⁷¹ et ipsis bene<V1341, f. 22va>dixisse tunc nuptiis <W411, f. 29v> cum in Chana²⁷² Galileae cum sanctis vocatus²⁷³ apostolis^{274 275} adesse²⁷⁶ dignatus est. Haec sapere sumus edocti²⁷⁷ a sanctis apostolis et evangelistis et ab omni scriptura divinitus inspirata, nec non et a beatis patrum confessionibus veritatis²⁷⁸ subnexis²⁷⁹. His omnibus etiam²⁸⁰ religionem²⁸¹ concordare²⁸² et praeter aliquem dolum consentire²⁸³ convenit²⁸⁴. Quae vero religioni²⁸⁵ tuae anathematizare necesse est, huic epistolae nostrae subiecta²⁸⁶ sunt:

I²⁸⁷ Si quis non confitetur deum esse²⁸⁸ veraciter Emmanuel et propterea dei genitricem sanctam virginem peperit enim secundum carnem²⁸⁹ factum dei verbum, secundum quod scriptum²⁹⁰ est: Verbum caro factum est, anathema sit.

II²⁹¹ Si quis non confitetur carni²⁹² secundum substantiam²⁹³ unitum²⁹⁴ dei patris²⁹⁵ verbum unumque esse Christum cum propria carne eundem scilicet²⁹⁶, deum simul et hominem, anathema sit.

III²⁹⁷ Si quis in uno²⁹⁸ Christo dividit subsistentias^{299 300} post³⁰¹ unitatem sola³⁰² eas³⁰³ connexione coniungens ea, quae secundum dignitatem vel etiam auctoritatem aut potestatem ac non potius conventu³⁰⁴ qui per unitatem factus est naturalem³⁰⁵, anathema sit.

<O93, f. 44va> IIII³⁰⁶ Si quis personis³⁰⁷ duabus³⁰⁸ vel subsistentiis³⁰⁹ eas voces, quae in apostolicis scriptis continentur³¹⁰ et evangelicis, dividit vel, quae de Christo dicuntur³¹¹ a sanctis vel ab ipso, et aliquas quidem ex his velut homini, qui praeter dei verbum specialiter intellegatur aptaverit, illas³¹² autem tamquam³¹³ dignas deo³¹⁴ soli³¹⁵ dei patris verbo deputaverit, anathema sit.

V³¹⁶ Si quis audeat³¹⁷ dicere Christum hominem theophron³¹⁸, id³¹⁹ est deum fortem³²⁰, ac non potius deum esse veraciter dixerit tamquam³²¹ filium per naturam, secundum quod verbum caro factum est³²² et³²³ communicavit similiter ut nos carni³²⁴ et sanguini, anathema sit.

VI³²⁵ Si quis dicit deum esse vel dominum³²⁶ Christi dei patris verbum et non magis eundem ipsum³²⁷ confitetur <E97, f. 261rb> deum simul et hominem, proptera quod verbum caro factum est secundum scripturas, anathema sit.

VII³²⁸ Si quis velut hominem Iesum, operante³²⁹ deo verbo <B132, f. 23ra> dicit adiutum et unigeniti gloriam tamquam alteri praeter <V630, f. 91ra> ipsum existenti tribuit, anathema sit.

VIII³³⁰ Si quis audet dicere assumptum hominem coadorandum deo verbo et conglorificandum³³¹ et conuncupandum deum tamquam³³² alterum cum altero, nam con³³³ sillaba³³⁴ semper³³⁵ adiecta hoc³³⁶ cogit intellegi³³⁷, ac non potius una supplicatione³³⁸ veneratur Emmanuel unamque³³⁹ ei glorificationem dependit, iuxta quod verbum caro factum est, anathema sit.

<V1341, f. 22vb> VIIII³⁴⁰ Si quis unum dominum Iesum Christum glorificatum dicit ab spiritu sancto tamquam³⁴¹, qui aliena virtute per eum usus fuerit³⁴² et ab eo acceperit³⁴³ efficaciam³⁴⁴ contra immundos spiritus, posse et coram³⁴⁵ hominibus³⁴⁶ divina signa perficere³⁴⁷ ac non potius³⁴⁸ proprium fatetur eius spiritum³⁴⁹, per quem divina signa explevit³⁵⁰, anathema sit.

<W411, f. 29*r> X³⁵¹ Pontificem et apostolum confessionis nostrae factum esse Christum divina scriptura commemorat. Obtulit enim³⁵² semetipsum pro nobis in odorem suavitatis deo et patri. Si quis ergo pontificem et apostolum nostrum dicit factum non ipsum dei verbum, quando caro factum est et iuxta nos hominem³⁵³, sed velut alterum praeter ipsum specialiter hominem ex muliere, aut qui³⁵⁴ dicit, quod pro se obtulisset³⁵⁵ semetipsum oblationem et non³⁵⁶ potius pro nobis solis, non enim³⁵⁷ eguit³⁵⁸ oblatione, qui peccatum omnino nescivit, anathema sit.

XI³⁵⁹ Si quis non confitetur carnem domini vivificatricem esse et propriam³⁶⁰ ipsius verbi dei patris, sed velut alterius praeter ipsum coniuncti eidem³⁶¹ per dignitatem aut quasi divinam habentis habitationem ac non³⁶² potius vivificatricem esse, quia facta est propria verbi³⁶³ vivificare valentis, anathema sit.

XII³⁶⁴ Si quis non confitetur dei verbum passum carne et³⁶⁵ crucifixum carne et mortem carne gustasse factumque³⁶⁶ primogenitum ex mortuis, secundum quod vita est et vivificator ut³⁶⁷ deus, anathema sit.

<B132, f. 23rb> INCIPIT ALIA AD EUNDEM NESTORIUM DE³⁶⁸ HERETICIS³⁶⁹ EPISTOLA

Ait^{370 371 372} igitur sancta magna synodus: Ipsum, qui est ex deo patre naturaliter natus, filium unigenitum, deum de deo vero, lumen de lumine, <E97, f. 261va> per quem et cum quo³⁷³ omnia fecerit pater³⁷⁴, hunc descendisse³⁷⁵ confitetur³⁷⁶, incarnatum esse et hominem factum passum esse et³⁷⁷ resurrexisse tertia die, ascendisse rursus in caelos. Haec nos sequi verba³⁷⁸ debemus, his nos convenit obtemperare dogmatibus, considerantes, quid sit <V630, f. 91vb> incarnatum esse et hominem factum dei verbum. Non enim dicimus, quod dei natura conversa vel immutata³⁷⁹ sit, sed magis, quod carnem animatam anima rationabili³⁸⁰ sibi copulaverit verbumque³⁸¹ substantialiter, ineffabiliter et irrepraehensibiliter³⁸² factus sit homo et nuncupatus sit³⁸³ etiam filius hominis, non nuda³⁸⁴ tantummodo voluntate, sed nec assumptione sola personae, sed quod diversae quidem naturae in unum convenerint, unus tamen ex ambobus³⁸⁵ Christus et filius non evacuata vel³⁸⁶ sublata diversitate naturarum³⁸⁷ <V1341, f. 23ra> per³⁸⁸ coniunctiones³⁸⁹, sed³⁹⁰ quia simul nobis effecerunt, unum deum et Christum et³⁹¹ filium, id³⁹² est divinitas³⁹³ et humanitas per arcanam <O93, f. 44vb> illam ineffabilemque³⁹⁴ copulationem ad humanitatem. Itaque is³⁹⁵, qui ante saecula omnia natus³⁹⁶ est ex patre, etiam ex muliere carnaliter est³⁹⁷ procreatus, non quia divina ipsius natura de³⁹⁸ sacrata³⁹⁹ virgine sumpsit exordium, nec quod⁴⁰⁰ propter seipsum⁴⁰¹ opus habuit secundo nasci post illam nativitatem, quam habebat⁴⁰² ex patre. Est enim ineptum et stultum hoc dicere, quod is, qui ante omnia saecula est consempiternus patri, secundae generationis eguerit, <W411, f. 29*v> ut esse inciperet, sed quia propter nostram salutem <B132, f. 23va> naturam sibi copulavit humanam et processit ex muliere, idcirco dicitur natus esse carnaliter. Neque enim primum natus est homo communis de sancta virgine et tunc⁴⁰³ demum inhabitavit in eo verbum, sed in ipsa vulva uteroque virginali secum carnem⁴⁰⁴ coniunxit et sustinuit generationem carnalem carnis suae nativitatem suam⁴⁰⁵ faciens. Sic illum dicimus et passum esse et resurrexisse, non quia deus verbum in sua natura passus sit aut plagas aut clavos⁴⁰⁶ transfixionis⁴⁰⁷ aut alia vulnera susceperit⁴⁰⁸, deus namque incorporalis et⁴⁰⁹ extra passionem⁴¹⁰ est, sed quia corpus illud, quod ipsius proprium⁴¹¹ factum est⁴¹², <E97, f. 261vb> haec⁴¹³ sustinuit⁴¹⁴, ideo haec omnia pro nobis ipse dicitur passus, inerat enim in eo corpore, quod patiebatur deus, qui pati non poterat. Simili modo et mortem ipsius⁴¹⁵ intellegimus, immortale⁴¹⁶ enim et incorruptibile est naturaliter et vita et vivificans deus verbum. Sed quia⁴¹⁷ per⁴¹⁸ corpus ipsius proprium gratia dei iuxta Pauli vocem pro omnibus mortem gustavit, idcirco ipse dicitur mortem passus esse pro nobis, non quod ipse mortem esset⁴¹⁹ expertus, quantum ad ipsius naturam pertinet, insania enim est hoc vel sentire⁴²⁰ vel dicere, sed quod, ut diximus, vera caro ipsius mortem gustavit, ita et resurgente carne ipsius rursus resurrectionem dicimus, non quia in corruptionem ceciderat⁴²¹, absit, sed qui<V630, f. 91va>a eius surrexit⁴²² corpus. Ita Christum unum⁴²³ et dominum confitemur, non tamquam hominem⁴²⁴ cum verbo coadorantes, ne⁴²⁵ divisionis⁴²⁶ quaedam species inducatur, sed unum iam et eundem adorantes⁴²⁷, quia non est alienum a verbo corpus suum, cum quo ipse⁴²⁸ etiam assidet⁴²⁹ patri. Nec hoc ita dicimus quasi duobus filiis assidentibus, sed uno cum carne per unitatem, quia⁴³⁰ si talem copulationem factam per substantiam⁴³¹ aut quasi impassibilem aut quasi parum decoram noluerimus⁴³² accipere, in id incidemus⁴³³, ut duos filios esse dicamus. Necesse est enim discernere et dicere hominem separatim fuisse sola filii appellatione honoratum⁴³⁴ rursus verbum⁴³⁵, quod est ex⁴³⁶ deo in⁴³⁷ homine⁴³⁸ <V1341, f. 23rb> in⁴³⁹ veritate filium⁴⁴⁰ dei, sed discernere in duos filios non debemus unum dominum⁴⁴¹ Iesum Christum, neque enim id⁴⁴² iuvat rectam fidei rationem, licet nonnulli copulationem, nescio <B132, f. 23vb> quam, perhibeant personarum. Non dixit⁴⁴³ enim scriptura⁴⁴⁴ verbum dei personam sibi hominis assumpsisse, sed carnem factum esse. Id autem est ostendere⁴⁴⁵ dei verbum similiter ac nos participium^{446 447} habuisse carnis et sanguinis, et corpus nostrum proprie suum fecisse et hominem ex muliere processisse non abiecta nec deposita deitate, ut generationem⁴⁴⁸ illam amitteret⁴⁴⁹, quam habebat⁴⁵⁰ ex patre, sed mansisse etiam in assumptione⁴⁵¹ carnis deum, quod⁴⁵² erat. Hoc ubique <W411, f. 30r> rectae⁴⁵³ fidei ratio protestatur. <E97, f. 262ra> In tali sensu sanctos⁴⁵⁴ patres fuisse comperimus; ideo illi non dubitaverunt⁴⁵⁵ sanctam virginem dicere theotocon⁴⁵⁶, non quia verbi natura deitasque in sancta virgine sumpsit exordium, sed quod ex ea natum sit sacrum illud corpus animatum anima rationabili⁴⁵⁷, cui substantialiter adunatum⁴⁵⁸ dei verbum carnaliter esse⁴⁵⁹ natum dicitur. Haec igitur pro⁴⁶⁰ caritate in Christo scribo⁴⁶¹ tibi quaerens tamquam fratrem et contestans coram deo et electis angelis, ut haec nobiscum et sentias⁴⁶² et doceas, ut ecclesiarum pax salva servetur, et concordiae caritatisque vinculum indissolubile⁴⁶³ <O93, f. 45ra>maneat sacerdotibus⁴⁶⁴.

O93, f. 45ra; V630, f. 91va, W411, f. 30r; B132, f. 23vb; V1341, f. 23rb; E97, f. 262ra