[Home]
[Überblick]
Handschriftenverzeichnis

Handschriftenbeschreibungen
[Text]
[Übersetzungen]
[Capitula Angilramni]
[Collectio Danieliana]
[Lizenz]
[Kontakt]
[Links]
[Impressum]
[Inhalt]

Projekt Pseudoisidor

Pseudoisidor

Capitula Angilramni

Collectio Danieliana

Pseudoisidor Teil I

Pseudoisidor Teil II

Pseudoisidor Teil III

2. Konzil von Karthago

Inhaltsverzeichnis

4. Konzil von Karthago

Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen.

Die aktuelle Version des 3. Konzils von Karthago finden Sie hier

This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de

This page is no longer current. The current version of 3. Konzil von Karthago can be found here

Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.



3. Konzil von Karthago

O93, f. 49vb; V630f. 99vb; W411, f. 45r; B132, f. 53ra; V1341, f. 31va; E97, f. 271ra

INCIPIT CONCILIUM CARTHAGINENSE1 TERTIUM HABITUM AB EPISCOPIS NUMERO XCVII2 ERA CCCCXXXV3

<E97, f. 271rb> I Ut comprovinciales4 episcopi de pascha suum primatem inquirant5.

II Ut per singulos annos concilium fiat.

III Ut episcopus priusquam ordinetur, canones agnoscat.

IIII Ut levitae et virgines ante XXV annos non consecrentur6.

V Ut sacramentum caticuminis non praebeatur.

VI Ut mortuis baptismum7 vel eucharistia non detur8.

VII Ut9 episcopus accusatus, ubi vel infra quod10 tempus examinetur11.

VIII De presbyteris et diaconibus, quanti episcopi eos audiant.

VIIII Ut clerici publica iudicia non appellent12.

X Si a13 quoquam ab aliis iudicibus ecclesiasticis ad alios14 iudices15 ecclesiasticos maioris16 auctoritatis provocatum17 fuerit, non obesse18 prioribus19 diversas sententias proferentibus20.

<O93, f. 50ra> XI Ut filii clericorum ad spectacula21 non accedant.

XII Ut clericorum matrimoniis infideles22 non socientur23.

XIII24 Ut clerici de rebus suis nihil infidelibus conferant.

XIIII25 Ut clerici filios suos a sua potestate exire non sinant26, nisi aetate et moribus comprobatis27.

XV28 Ut clerici non sint conductores vel negotiatores.

XVI29 Ut clerici non sint usurarii30.

XVII31 Ut cum clericis extraneae feminae non cohabitent32.

XVIII33 Ut clerici non ordinentur, nisi omnes, qui cum eis sunt, fideles34 exsistant35.

XVIIII36 Ut clerici37, cum38 ad pubertatem venerint39, aut coniugium aut castitatem profiteantur.

XX Ut plebes alienas alius episcopus non usurpet.

XXI Ut nullus episcopus alienum clericum audeat40 retinere41 vel ordinare.

XXII Ut nullus clericus ordinetur, nisi fuerit probabilis42.

XXIII De precibus et orationibus.

XXIIII Ut in sacrificio tantum panis et calix offeratur.

XXV Ne43 clerici vel continentes ad44 viduas vel virgines soli45 habeant accessum.

XXVI Ut primae sedis episcopus princeps sacerdotum non appelletur.

XXVII Ut clerici tabernas non ingrediantur.

XXVIII Ut episcopus sine formata metropolitani longius non proficiscatur46.

<W411, f. 45v> XXVIIII Ut missa47 a48 ieiunis49 celebretur.

<V630, f. 100ra> XXX Ut nullus in ecclesia convivetur.

XXXI Ut poenitentibus iuxta peccatum50 modus poenitentiae detur.

XXXII Ut presbyter praeter iussa51 vel absentiam episcopi non reconciliet <V1341, f. 31vb> poenitentem52.

XXXIII De custodia sacrarum virginum.

<B132, f. 53rb> XXXIIII De baptizandis aegrotis, qui iam loqui non possunt.

XXXV Ut apostaticis53 vel a54 Spania55 conversis poenitentia56 non negetur.

XXXVI Ut presbyter chrisma non conficiat.

XXXVII Ut clerici sine necessitate in57 aliena civitate non immorentur58.

XXXVIII Ut59 non liceat fieri translationes episcoporum.

XXXVIIII Ut60 non praesumant duo episcopi ordinare pontificem.

XL Ut61 dum episcopus eligitur, si contradictores62 habeat63, quinque sacerdotes conveniant.

XLI Ut64 per singulos annos convenientes episcopi ad concilium65 etiam de paschali solemnitate a primate66 suo informentur67.

<E97, f. 271va> XLII Ut68 non accipiat alium episcopum plebs, quae in diocesim69 70 semper subiacebit.

XLIII Ut71 qui plebe sua contempta72 ad concilium venire detrectant73 et plebem et honorem amittant74.

XLIIII Ut75 clericum alienum nullus sibi praesumat episcopus ordinare76.

XLV Ut77 episcopus, qui plures habet clericos, ei, qui eget, ad ordinandum postulatus largiatur.

XLVI Ut78 episcopus in diocesi factus solum eam teneat79 plebem, quae80 exstitit81 ordinatus.

XLVII Ut82 praeter scripturas canonicas nihil in ecclesia legatur sub nomine divinarum scripturarum.

XLVIII De83 baptizatis a Donatistis84.

XLVIIII85 Ut86 gesta concilii episcoporum subscriptionibus confirmentur87.88

<V1341, f. 32ra> CAESARIO89 ET ATTICO90 VIRIS CLARISSIMIS CONSULIBUS91 KAL. SEPTEMBR. CARTHAGINE IN SECRETARIO BASILICAE RESTITUTAE, CUM AURELIUS EPISCOPUS UNA92 CUM EPISCOPIS93 SUIS CONSEDISSET, ADSTANTIBUS ETIAM DIACONIBUS94 CONSTITUTA SUNT HAEC, QUAE PRAESENTI CONCILIO DEFINITA SUNT95.

I96 Placuit97 igitur in principio propter errorem, qui98 saepe solet oboriri99, ut omnes Africanae provinciae100 episcopi observationem paschalem101 ab ecclesia Carthaginensi102 curent accipere.

II Similiter103 placuit, ut propter causas ecclesiasticas, quae ad perniciem plebium saepe veterescunt104 <V630, f. 100rb> singulis quibusque annis concilium convocetur105, ad quod omnes provinciae, quae106 primas sedes habent de conciliis suis107 binos, aut quantos elegerint, episcopos legatos mittant, ut et minus invidiosi minusque hospitibus sumptuosi exsistant, ut108 congregato conventu plena possit esse auctoritas. De Tripoli109 autem propter inopiam episcoporum episcopus110 unus veniat.

<W411, f. 46r> III Item111 placuit, ut ordinandis112 episcopis vel clericis prius ab ordinatoribus suis decreta conciliorum auribus113 eorum114 inculcentur115, ne se aliquid contra statuta concilii fecisse poeniteant.

IIII <O93, f. 50rb> Item116 placuit, ut ante viginti quinque annos aetatis nec diaconi117 ordinentur nec virgines consecrentur, et ut lectores118 populum119 non salutent120.

V Item121 122 placuit123 per solemnissimos124 paschales dies sacramentum caticuminis non detur, nisi solitum125 sal, quia126, si127 fideles per illos dies sacramenta128 <E97, f. 271vb> non mutant129, nec caticuminis oportet mutare130.

VI Item131 placuit, ut corporibus defunctorum eucharistia non detur, dictum est132 enim a domino: Accipite et edite. Cadavera autem nec133 accipere possunt nec edere134. Cavendum est, ne mortuos etiam baptizari posse fratrum infirmitas credat, quibus nec eucharistiam dari135 licitum136 est.

VII Aurelius137 episcopus dixit: Quisquis138 episcoporum accusatur, ad primates139 provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur, cui140 crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum141 iudicum142 die143 statuta litteris evocatus minime occurrerit144, hoc est infra145 146 spatium mensis ex ea die, qua eum litteras147 accepisse148 constiterit. Quod149 si aliquas veras necessitatis causas probaverit, quibus eum occurrere <B132, f. 53vb> non potuisse150 <V1341, f. 32rb> manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem integram151 152 habeat facultatem, verum153 tamdiu post mensem secundum non communicet154, donec purgetur155. Si autem156 ad concilium <V630, f. 100va> universale anniversarium occurrere noluerit157, ut vel ibi causa eius terminetur, ipse in se damnationis158 sententiam dixisse iudicetur. Tempore sane, quo159 non communicat160, nec in161 sua ecclesia vel parrochia communicet. Accusator autem eius, si numquam diebus causae dicendae defuerit, a communione non removeatur. Si vero162 aliquando defuerit subtrahens163 se, restituto164 in communionem165 episcopo166 ipse removeatur a communione accusator ita tamen, ut nec ipsi adimatur167 facultas causae peragendae, si se ad168 diem occurrere non169 noluisse170, sed non potuisse probaverit. Illud vero placuit, ut, cum agere171 coeperit in episcoporum iudicio, si fuerit accusatoris persona172 culpabilis, ad arguendum173 non admittatur174 nisi proprias causas, non tamen ecclesiasticas175 asserere176 voluerit.

<W411, f. 46v> DE177 PRESBYTERIS VEL CLERICIS ACCUSATIS178

VIII Si autem presbyteri vel diaconi179 fuerint accusati, adiuncto sibi ex vicinis locis proprius episcopus legitimo180 numero collegarum, quos181 ab eodem accusati petierint, id est, una182 secum in presbyteri nomine episcopi183 sex, in184 diaconi tres185, qui186 ipsorum causas187 discutiant188, eadem dierum et dilationum et a communione remotionum et discussione <E97, f. 272ra> personarum inter accusatores et eos, qui accusantur189, forma190 servata. Reliquorum autem clericorum causas etiam191 solus episcopus loci agnoscat et finiat.

VIIII192 De193 194 diversis ordinibus ecclesiae servientibus, ut, si quis in causam criminis incurrerit et abnuerit iudicium ecclesiasticum, debeat periclitari, et ut filii sacerdotum spectacula saecularia non adeant. Item195 196 placuit197, quisquis198 episcoporum, presbyterorum199 et diaconorum seu clericorum, cum in ecclesia ei crimen fuerit intentum200 vel civilis causa fuerit commota, si derelicto ecclesiastico iudicio publicis iudiciis purgari voluerit, etiamsi pro ipso201 fuerit prolata sententia202, locum suum amittat, et203 hoc in criminali actione. In civili vero perdat204, quod evicit, si locum suum obtinere maluerit205. Si quidem206 enim207 ad eligendos iudices undique ecclesiae consortio iudicat208 209, qui de universa210 ecclesia male sentiendo211 de iudicio saeculari poscit auxilium, cum212 privatorum causas apostolus etiam ad ecclesiam deferri213 atque ibi determinari praecipiat.

X <V630, f. 100vb> Hoc214 etiam placuit, ut a215 quibuscumque iudicibus <B132, f. 54ra> ecclesiasticis ad alios iudices ecclesiasticos, ubi est maior auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit, quorum fuerit soluta216 sententia, si convinci non potuerint217 vel inimico animo iudicasse <V1341, f. 32va> vel aliqua cupiditate aut218 gratia depravati219. Sane si ex consensu partium iudices electi fuerint, etiam a pauciore220 numero, quam constitutum est, non liceat provocari.

XI Ut221 222 filii sacerdotum vel clericorum spectacula223 saecularia non exhibeant224, sed nec spectent225, quamquam226 quidem ab227 spectaculo228 et omnes laici prohibeantur229. Semper enim christianis omnibus hoc interdictum est, ut, ubi blasphemi230 sunt, non accedant.

<O93, f. 50va> XII Item231 placuit, ut filii vel filiae episcoporum vel quorumlibet clericorum gentilibus vel hereticis aut schismaticis matrimonio non iungantur232.

XIII233 Ut episcopi vel clerici in eos, qui catholici christiani non sunt, etiamsi consanguinei234 fuerint, per donationes rerum suarum nihil conferant.

XIIII235 Ut236 episcopi vel clerici filios suos a sua potestate237 per emancipationem238 exire non sinant, nisi <E97, f. 272rb> de moribus eorum fuerint et239 aetate securi, <W411, f. 47r> ut possint ad eos iam propria pertinere peccata.

XV240 Item241 placuit, ut episcopi, presbyteri et diaconi vel clerici non sint conductores aut procuratores242 neque ullo turpi vel inhonesto negotio victum quaerant, quia respicere debent scriptum esse: Nemo militans deo implicat se negotiis saecularibus.

XVI243 Ut244 nullus clericorum amplius recipiat, quam accommodaverit: si pecuniam, pecuniam245 accipiat, si speciem, eandem246 speciem, quantum247 dederit, accipiat, et quicquid aliud tantum, quantum dederit, recipiat248.

XVII Ut249 cum omnibus250 omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae et materterae251, amitae252, sorores et253 filiae fratrum aut sororum et quaecumque254 ex familia domestica necessitate, etiam antequam255 ordinarentur256, iam cum eis habitabant257, vel si filii eorum iam ordinatis parentibus uxores acceperunt258, aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere259 necessitas fuerit260.

XVIII Ut261 episcopi et262 presbyteri et263 diaconi non ordinentur, priusquam omnes, qui sunt in domo eorum christianos catholicos <V630, f. 101ra> fecerint.

<B132, f. 54rb> XVIIII Placuit264, ut lectores, cum ad265 annos pubertatis venerint, cogantur266 aut267 uxores ducere aut continentiam profiteri.

XX Placuit268, ut a269 nullo episcopo usurpentur plebes alienae270, nec271 aliquis episcoporum supergrediatur in diocesim272 collegam273 suum.

XXI Ut274 clericum alienum nisi concedente eius275 episcopo276 nemo audeat vel retinere vel promovere in ecclesia sibi credita. Clericorum autem nomen etiam lectores et psalmistae et ostiarii retinent.

XXII Ut277 nullus ordinetur clericus nisi probatus278 vel episcoporum examine vel populi279 testimonio.

XXIII Ut280 nemo in precibus vel patrem pro filio vel filium pro patre nominet, et281 cum ad altare282 assistitur, semper ad patrem dirigatur oratio. Et quascumque283 sibi preces aliquis284 describit, non eis utatur285, nisi prius eas instructiones286 fratribus contulerit.

XXIIII Ut287 in288 sacramentis corporis et sanguinis domini nihil amplius offeratur, quam ipse dominus tradidit289, hoc est panis290 et vinum aquae291 mixtum, nec amplius in sacrificiis292 offeratur quam293 de uvis <E97, f. 272va> et frumentis.

XXV <W411, f. 47v> Ut294 clerici vel continentes ad viduas295 vel virgines nisi ex iussu vel permissu episcoporum aut296 presbyterorum non accedant. Et hoc non soli297 faciant, sed298 cum clericis vel cum his299, cum quibus episcopus aut300 presbyter iusserit301. Nec episcopi aut presbyteri soli habeant accessum ad huiusmodi feminas, sed ubi aut clerici praesentes sunt aut graves aliqui christiani.

XXVI Ut302 primae303 sedis episcopus non304 appelletur princeps sacerdotum aut summus sacerdos aut aliquid huiusmodi, sed tantum primae sedis episcopus.

XXVII Ut305 clerici edendi vel bibendi causa tabernas non ingrediantur nisi peregrinationis306 necessitate compulsi307.

XXVIII Item308 309 placuit, ut310 episcopi trans mare non proficiscantur nisi consulto311 primae sedis episcopo sive cuiusque312 provinciae primate313, ut ab eo praecipue possit sumere formatam vel commendationem.

XXVIIII <V630, f. 101rb> Ut314 sacramenta altaris non nisi315 a ieiunis316 hominibus celebrentur317 excepto uno die anniversario, quo cena domini celebratur. Nam, si aliquorum pro318 meridiano tempore defunctorum sive episcoporum sive ceterorum <B132, f. 54va> commendatio facienda est, solis orationibus fiat, si illi, qui faciunt319, iam pransi inveniantur320.

XXX Ut321 322 nulli episcopi vel clerici in ecclesia conviventur, nisi323 forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiant. Populi etiam ab huiusmodi conviviis, quantum324 fieri potest, prohibeantur.

XXXI Ut325 poenitentibus secundum differentiam peccatorum episcopi arbitrio poenitentiae tempora decernantur326.

<V1341, f. 33ra> XXXII Ut327 presbyter inconsulto episcopo non reconciliet poenitentem, nisi absente328 episcopo necessitate cogente. Cuiuscumque329 poenitentis publicum <O93, f. 50vb> et vulgatissimum crimen est, quod universam ecclesiam commoverit, ante apsidam330 manus ei imponatur.

XXXIII Ut331 virgines sacrae, si a332 parentibus, a quibus custodiebantur, privatae fuerint, episcopi providentia vel presbyteri, ubi episcopus absens est, in333 monasterio virginum vel gravioribus feminis commendentur334, ut simul habitantes invicem se custodiant, ne335 passim vagantes ecclesiae laedant opinionem.

<E97, f. 272vb> XXXIIII Ut336 aegrotantes, si pro se respondere non possunt, cum337 voluntatis eorum testimonium sui dixerint, baptizentur338. <W411, f. 48r> Similiter339 et de poenitentibus agendum est340.

XXXV Ut341 scenicis atque histrionibus 342 ceterisque huiusmodi personis vel apostaticis conversis vel reversis ad deum gratia vel reconciliatio non negetur.

XXXVI Ut343 presbyter inconsulto344 episcopo virgines non consecret, chrisma vero numquam conficiat.

XXXVII345 Ut346 clerici in aliena civitate non immorentur, nisi causas eorum iustas347 episcopi348 loci vel presbyteri locorum perviderint349 350.

XXXVIII351 352 Illud353 autem suggerimus mandatum nobis, quod etiam in Capuensi plenaria synodo videtur statutum, ut non liceat354 fieri rebaptizationes355, reordinationes vel translationes episcoporum. Nam Crisconius356 Villaregiensis episcopus plebe sua derelicta Tuburniensem invasit ecclesiam et usque357 hodie commonitus, secundum quod statutum <V630, f. 101va> fuerat, relinquere eandem358, quam invaserat, plebem359, contempsit adversus statuta360, quae pronuntiata fuerant. Confirmata quidem361 audivimus, sed petimus, secundum quod nobis mandatum est, ut dignemini362 dare fiduciam, quo363 neces<B132, f. 54vb>sitate ipsa cogente liberum nobis364 sit rectorem provinciae secundum statuta gloriosissimorum principum adversus illum adire, ut qui miti admonitioni365 sanctitatis366 vestrae acquiescere noluit et367 emendare illicitum, auctoritate368 iudiciaria protinus excludatur. Aurelius episcopus369 dixit: Servata forma370 disciplinae non existimabitur371 appetitus, si372 vestra373 caritate modeste374 conventus recedere detractaverit, cum fuerit suo contemptu375 et contumacia faciente etiam auctoritate376 iudiciaria377 conventus378 379 380. Honoratus381 et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc ergo omnibus placet382.

XXXVIIII383 384 Honoratus385 386 et Urbanus episcopi387 dixerunt: Et illud nobis388 manda<V1341, f. 33rb>tum389 390, ut, quia proxime fratres nostri391 Numidiae duo episcopi ordinare praesumpserunt pontificem, non nisi a duodecim censeatis episcoporum celebrari ordinationes. Aurelius episcopus dixit: Forma antiqua servabitur, ut non minus quam tres sufficiant, qui fuerint a metropolitano directi392 ad episcopum ordinandum. Propterea, quia in Tripoli393 forte394 et395 Arguze396 interiacere397 videntur barbarae gentes. <E97, f. 273ra> Nam398 in Tripoli, ut asseritur, episcopi sunt quinque tantummodo et possunt forte de ipso numero vel duo necessitate <W411, f. 48v> aliqua occupari. Difficile est enim, ut de quolibet399 numero omnes possint occurrere. Numquid400 debet hoc ipsum impedimento esse ecclesiasticae utilitati? Nam et in401 ecclesiam402, ad quam dignata est sanctitas vestra convenire crebro ac pene per diem dominicam ordinandos habemus. Numquid nam frequenter403 potero duodecim vel decem vel non multo minus advocare episcopos? Sed facile est mihi duos404 adiungere meae405 parvitati406 vicinos407, quapropter cernit mecum caritas vestra hoc ipsum observari non posse.

XL408 Et409 410 illud est statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio411 fuerit oborta412, quia talia facta sunt apud nos, non praesumant ad purgandum eum, qui ordinan<B132, f. 55ra>dus est, tres iam, sed postulentur <V630, f. 101vb> ad numerum supradictorum duo vel tres et in eadem plebe, cui ordinandus est413, discutiantur414 primo personae415 contradicentium416, postremo illa etiam, quae417 obiciuntur, pertractentur418. Et cum purgatus fuerit sub conspectu publico419, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, <O93, f. 51ra> roboretur vestrae dignitatis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis420 placet.

XLI421 Honoratus422 et Urbanus episcopi dixerunt: Quoniam de concilio423 quaedam tractata424 noscuntur, adicimus etiam de die paschae nobis esse mandatum, ut de ecclesia semper425 Carthaginensi426, sicuti427 praedictum est, instruamur et non sub angusto temporis spatio. Aurelius episcopus dixit: Si sanctitati vestrae videtur, quoniam nos spopondisse iam superius meminimus428 429, ut singulis quibusque annis ad tractandum conveniamus et, cum convenerimus in unum, tunc divulgabitur sanctus paschae dies per legatos430, qui affuerint concilio. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Nunc de praesenti coetu petimus431, ut litteris432 provinciam vestram433 de hac die informare dignemini. Aurelius episcopus dixit: Ita fiat necesse est434.

<E97, f. 273rb> XLII435 Epigonius436 episcopus dixit: Multis437 in conciliis hoc statutum438 439 est <V1341, f. 33va> a coetu sacerdotali, ut plebes, quae in diocesibus ab episcopis retinentur440, quae episcopos numquam habuerunt, non nisi cum voluntate eius episcopi, a quo tenentur, proprios441 accipiant rectores, id est episcopos. At vero, quia nonnulli442 dominatu quodam adepto communionem fratrum abhorrent, vel certe cum elevati fuerint, quasi in quadam arce tyrannicam443 sibi dominationem444 vindicant445, quod446 plerique stolidi adversus episcopos suos cervices erigunt presbyteri vel conviviis447 448 sibi conciliantes plebem, ut449 persuasu450 maligno et451 illicito452 eosdem velint sibi collocare <W411, f. 49r> <B132, f. 55rb> rectores, quod quidem insigne mentis tuae tenemus votum, frater religiose Aureli, quia haec saepe oppressisti non curando tales petitiones453, sed propter eorum malos454 cogitatus455 et prave concinnata concilia hoc dico: Non debere rectorem accipere eam456 plebem, quae in diocesi457 semper subiacuit458, nec umquam proprium episcopum habuit. Quapropter, si universo sanctissimo complacet459 concilio, hoc, quod460 prosecutus <V630, f. 102ra> sum, confirmetur. Aurelius461 episcopus dixit: Fratris462 et consacerdotis nostri, prosecutione463 non obsisto, sed hoc me et fecisse et facturum esse profiteor464.

XLIII465 Circa466 eos sane, qui fuerint467 concordes non solum circa ecclesiam Carthaginensem468, sed circa omne sacerdotale consortium, sunt enim plerique conspirantes cum plebibus propriis469, quas decipiunt, ut dictum est, earum scalpentes470 aures471 ad seducendum, vitiosae vitae homines vel certe inflati et ab hoc consortio separati, qui putant propriae plebi incubandum472 et nonnumquam conventi ad concilium venire detractant, sua forte ne prodantur flagitia metuentes. Dico, si placet, circa hos non473 tantum dioceses non esse servandas, verum474 etiam et de475 propria ecclesia, quae illis male faverit476, omnimodo annitendum, ut etiam auctoritate publica reiciantur477 atque ab ipsis principalibus cathedris478 <E97, f. 273va> removeantur. Oportet enim, ut, qui universis fratribus ac toto concilio inhaeserit, non solum suam iure integro479, sed et dioceses possideat. At vero, qui sibimet480 putant plebes suas sufficere fraterna dilectione contempta, non tantum dioceses amittant481, sed, ut dixi, etiam propriis482 publica483 careant484 auctoritate ut rebelles. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Summa provisio sanctitatis tuae cohaesit mentibus singulorum et puto omnium responsione ea, quae prosequi485 dignatus es, reprobanda486. Universi episcopi dixerunt: Placet, placet.

XLIIII487 <V1341, f. 33vb> Epigonius488 episcopus dixit: In multis conciliis <B132, f. 55va> hoc statutum est, etiam nunc hoc confirmatum489 est490 vestra prudentia, fratres beatissimi, ut clericum alienum nullus sibi praeripiat491 episcopus praeter eius arbitrium, cuius fuerit clericus. Dico autem Iulianum, qui ingratus492 est dei beneficiis493 per meam parvitatem in se collatis, ita temerarium494 et audacem exstitisse495, ut eum, qui a me baptizatus est, et496 cum esset puer egentissimus497, mihi ab eodem commendatus498, cumque multis annis a me aleretur atque incresceret, hunc499, ut dixi, baptizatum500 in ecclesia mea per manum501 parvitatis meae constat, id est, in diocesi Appabensi502 lector esse coeperat, immo annis ferme duobus legerat, <V630, f. 102rb> nescio503 <W411, f. 49v> quo contemptu humilitatis504 meae, idem Iulianus arripuit, quem dicit505 quasi proprium civem506 sui loci507 Vazaritani me inconsulto508 usurpare509. Nam et diaconum illum ordinavit, hoc510, si511 licet, pateat, haec512 licentia vobis513, beatissimi fratres, sin514 minus tam impudens515 cohibeatur, ne se misceat <O93, f. 51rb> communioni cuiusquam. Numidius episcopus dixit: Si non postulata neque consulta tua dignatione id516 videtur fecisse Iulianus, iudicamus517 omnes518 inique factum atque indigne. Quapropter nisi idem Iulianus correxerit errorem suum et cum satisfactione eundem clericum, quem fuit519 ausus ordinare, revocaverit tuae plebi contra520 statuta concilii faciens, contumacia521 sua separatus a nobis excipiet iudicium. Epigonius episcopus dixit: Aetate pater et522 ipsa promotione antiquissimus, vir laudabilis, frater et collega noster <E97, f. 273vb> Victor vult hanc petitionem generalem omnibus effici.

XLV523 Aurelius524 episcopus dixit: Sermonem525 meum admittite, fratres. Contingit526 nonnumquam, ut postulentur ab ecclesiis, quae propositis527 egent vel presbyteris528 vel episcopis, et tamen memor statutorum529 id sequor, ut conveniam episcopum eius atque ei inculcem, quod eius clericus a qualibet ecclesia postuletur. Sed forte530 in531 hodierno non reluc<B132, f. 55vb>tati sunt et, ne quando contingat, ut reluctentur, cum fuerint a me in hac causa postulati, quem scitis532 multarum ecclesiarum et ordinandorum533 curam sustinere. Iustum est ergo, ut quemlibet consacerdotum conveniam cum duobus e534 consortio nostro vel tribus testibus. Si vero indevotus535 exstiterit, quod536 censet537 caritas vestra faciendum538? Ego enim cunctarum ecclesiarum dignatione dei, ut scitis, fratres539, sollicitudinem sustineo. Numidius episcopus dixit: Fuit haec semper licentia huic sedi, ut, unde540 vellet, et de cuius nomine fuisset conventus, pro desiderio cuiusque541 ecclesiae ordinaret542 episcopum. Epigonius episcopus dixit: Bonitas sequestrat possibilitatem. Minus enim praesumis, frater, cum te bonum et clementem omnibus reddis, habes enim hoc543 in arbi<V1341, f. 34ra>trio. Satis544 est, ut satisfaciat545 personae uniuscuiusque episcopi in prima tantummodo conventione. Si autem, quod546 licet huic sedi, vindicandum547 <V630, f. 102va> fuerit548 sibi549 arbitratus, necesse habes tu omnes ecclesias suffulcire. Unde tibi non potestatem damus, sed550 tuam assignamus, ut liceat voluntati tuae et semper tenere, quem551 voles, ut praepositos plebibus552 vel ecclesiis constituas, qui postulati fuerint, et unde voles. Postumianus episcopus dixit: Deinde qui unum habuerit, numquid debet illi unus ipse presbyter auferri? <W411, f. 50r> Aurelius episcopus dixit: Sed episcopus unus esse potest, per quem dignatione divina presbyteri multi constitui possunt553, unus autem episcopus difficile invenitur constituendus554. Quapropter, si necessarium episcopatui555 quis habuerit presbyterum et unum, ut dixisti, frater, habuerit, etiam ipsum ad promotionem dare debebit. Postumianus episcopus dixit: Ergo si habet alios556 abundantes clericos, debet mihi alia plebs <B132, f. 56ra> <E97, f. 274ra> subvenire? Aurelius episcopus dixit: Sane quomodo tu557 ecclesiae alteri558 subveneris, persuadebitur illi, qui plures habet clericos, ut unum tibi ordinandum559 largiatur.

XLVI560 Honoratus561 562 et Urbanus episcopi dixerunt563: Audivimus564 constitutum, ut565 dioceses non mereantur episcopi566 accipere, nisi cum567 consensu eius, sub quo fuerant constitutae568. Sed in provincia nostra, cum aliqui forte in diocesi569 concedente eo570 episcopo, in cuius potestate fuerant571 constitutae, ordinati sunt episcopi, etiam dioceses sibi572 vindicant573. Hoc et574 corrigi caritatis575 vestrae iudicio et576 inhiberi de cetero debet577. Epigonius episcopus dixit: Singulis episcopis servatum est, quod decebat, ut ex massa578 diocesium nulla carperetur, ut proprium episcopum579 habuisset, nisi ipse consensum580 adhibuisset581 concedendi582. Sufficiat enim, si consenserit583, ut eadem diocesis permissa proprium584 tantum episcopum habeat et585 ceteras sibi non vindicent586 dioceses, quae587 exempta de fasce588 multarum sola meruit589 honorem episcopatus suscipere. Aurelius episcopus dixit: Non dubito590 caritati vestrae591 omnium placere eum, qui592 in diocesi593 concedente episcopo, qui matricem tenuit594, solam eandem595 retinere plebem596, in qua fuerit597 ordinatus.

XLVII Item598 599 placuit, ut praeter scripturas canonicas nihil in ecclesia legatur sub600 nomine divinarum scripturarum. Sunt autem <V630, f. 102vb> canonicae scripturae, id est601 Genesis, II Exodus, III Leviticus, IIII Numeri, V Deuteronomii602, VI Iesu603 Nave, VII Iudicum, VIII Ruth, VIIII Regnorum604 libri IIII605, Paralipomenon606 libri II607, Iob608, Psalterium Davidicum609, Salomon610 libri V, <V1341, f. 34rb> libri XII prophetarum611, Esaias612, Hieremias613, Ezechiel614, Daniel615, Tobias616, Iudith617, Esther618, Esdrae libri II, <B132, f. 56rb> Machabaeorum libri II. <O93, f. 51va> Novi autem testamenti XXVII619 Evangeliorum620 libri IIII, Actuum apostolorum liber I, Pauli apostoli621 epistolae XIII622, eiusdem ad Hebraeos I, Petri apostoli623 II, Ioannis apostoli624 III, Iudae apostoli625 I et Iacobi I, apocalypsi626 Ioannis liber I. quod627 fiunt XXVII628. Hoc629 etiam fratri et consacerdoti nostro Bonifacio vel aliis earum630 partium episcopis pro confirmando <E97, f. 274rb> isto canone innotescat, quia631 a patribus ista accepimus in ecclesia legenda. Liceat etiam legi passiones martyrum, cum anniversarii dies632 eorum celebrantur.

XLVIII633 Placuit634 635, ut consulamus fratres <W411, f. 50v> et consacerdotes nostros Siricium et Simplicianum de solis infantibus, qui baptizantur penes eosdem, ne quod suo non fecerint636 iudicio, cum ad ecclesiam dei salubri proposito fuerint637 conversi, parentum illis error impediat, ne638 provehantur639 sacri altaris ministri. Quibus insertis Honoratus et Urbanus episcopi, legati640 provinciae Mauritaniae Sitifensis, dixerunt641: Iam dudum cum apud sanctitatem vestram allegaremus642 scripta, dilati643 644 sumus ea contemplatione, quod fratres nostri advenire possent de Numidia legati, sed quia non parvi dies sunt, quibus exspectati minime venerunt, ultra praetermittere, quae nobis mandata sunt a nostris coepiscopis non oportet645 atque ideo, fratres, suggestionem nostram646 libenter admittite. De fide enim647 Niceni tractatus648 audivimus, verum649 et de650 sacrificiis inhibendis651 post prandium, ut a ieiunis652, sicut dictum est, offerantur, et tunc et nunc confirmatum653 est654.

XLVIIII655 Placuit656, ut episcopi657, presbyteri, diaconi658 vel quicumque clerici, qui659 nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus660 vel clericatus sui agros vel quaecumque661 praedia nomine suo comparant, tamquam <V630, f. 103ra> rerum dominicarum invasionis <B132, f. 56va> crimine teneantur662, nisi663 admoniti664 ecclesiae eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid libertate665 alicuius vel successione cognationis666 venerit667, faciant inde, quod eorum praeposito668 congruit. Quod si a suo praeposito669 retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni tamquam reprobi iudicentur.

L670 Aurelius671 672 episcopus dixit: Quoniam igitur universa arbitror fuisse tractata, si673 omnia cum animo vestro convenerunt, sermone674 vestro cuncta roborate675. Universi episcopi dixerunt: Omnibus haec placuerunt et haec nostra subscriptione firmamus. Et subscripserunt: Aurelius episcopus676 ecclesiae Carthaginensis677 <V1341, f. 34va> huic decreto consensi et relecto678 subscripsi, Epigonius episcopus plebis Bullensis regionis subscripsi, Augustinus679 episcopus plebis Hipponensium680 regionum subscripsi681. Similiter et omnes episcopi XLIIII subscripserunt682.683

O93, f. 51va; V630, f. 103ra; W411, f. 50v; B132, f. 57va; V1341, f. 34va; E97, f. 274rb


1 cartaginiense korr. aus cartaginense E97

2 XLVII W411

3 CCCCXXXV] CCCCXXXV TITULI W411; CCCCXXXV Incipiunt capitula E97

4 provinciales W411; B132; V1341

5 requirant E97

6 consecrentur korr. aus consecretur W411

7 baptisma W411

8 detur korr. aus debetur V630; debetur B132

9 Ut] Ut si V1341

10 quot V630; quod korr. aus quo V1341

11 examinetur korr. aus examinatur W411

12 appellent korr. aus appellant V630

13 a quoquam] quis korr. aus quis quae W411

14 aliso korr. aus alio W411

15 iudices ecclesiasticos maioris auctoritatis fehlt W411

16 maioris fehlt O93

17 provocatum fuerit] fuerit provocatus korr. aus fuerit W411

18 obesse] obesse noterit korr. aus obosse W411

19 prioribus] prioribus si W411

20 conferatur korr. aus proferatur W411

21 expectaculum O93; W411

22 infidelium W411

23 socientur korr. aus societur W411

24 XIII fehlt W411

25 XIII W411

26 sinant korr. aus desinant W411

27 comprobatos E97

28 XIIII W411

29 XV W411

30 usurarii korr. aus usurii W411

31 XVII korr. aus XVI W411

32 habitent V630

33 XVIII korr. aus XVII W411

34 fidelis korr. aus fidelibus W411

35 existunt korr. aus exisunt V630

36 XVIIIIkorr. aus XVIII W411

37 clerici korr. aus cleri W411

38 cum korr. aus um E97

39 venerint korr. aus venerit W411

40 audeat korr. aus audat W411

41 ordinare B132

42 probabilis korr. aus probabile W411

43 Nec V630

44 ad viduas vel virgines] ad virgines vel ad viduas korr. aus vel viduas W411

45 soli] soli non W411

46 proficiscatur korr. aus profiscatur V1341

47 missa a korr. aus missa V1341

48 a fehlt W411

49 ieiunis korr. aus ieienis O93; ieiuniis V630; W411

50 peccatorum V630

51 iussum W411

52 penitenter V630

53 apostolocis V630

54 a fehlt W411

55 interlinear scenicis W411

56 reconciliatio W411

57 iam B132

58 morentur korr. aus moretur W411

59 Rubrik auf Rasur (Ut non liceat fieri translationes episcoporum): De rebaptizacionibus et reordinationibus vel translationibus episcoporum B132; Rubrik] De iis qui nichil habentes in ecclesiis ordinantur E97

60 Rubrik] Ut preter scripturas canonicas nichil in ecclesia legatur sub nomine divinarum scripturarum E97

61 Rubrik] De baptizatis a donatistis E97

62 contradictores korr. aus contradictodictores W411

63 habeat korr. aus habeant W411

64 Rubrik] Ut non licet fieri reordinaciones rebaptizaciones vel translaciones episcoporum E97

65 concilium korr. aus cilium V630

66 primate korr. aus prima W411

67 informentur korr. aus informetur W411

68 Rubrik] Ut non minus quam a tribus episcopis pontifex ordinetur E97

69 diocesi V630

70 diocesim] diocesim quę korr. aus diocesim W411

71 Rubrik] Ut dum episcopus eligitur si contradictores habeat quinque sacerdotes conveniant E97

72 contenti W411

73 detrectant korr. aus decretant V630

74 admittant W411

75 Rubrik] Ut per singulos annos convenientes episcopi ad concilium de paschali solemniter primatem suum requirant E97

76 ordinare fehlt W411

77 Rubrik] De visitandis provinciis E97

78 Rubrik] Ut non accipiat episcopum plebs que diocesi semper subiacuit E97

79 teneat plebem] plebem teneat V630; B132; V1341

80 quae] in qua korr. aus quia W411; qua B132; V1341

81 extititi W411

82 Rubrik] Ut qui plebe sua contenti ad concilium venire detrectant et plebem et honorem amittant E97

83 Rubrik] Ut clericum alienum nullus sibi praesumat episcopus E97

84 Donatistis] Donatistis XLVIIII De his qui nihil habentes in ecclesiis ordinantur V1341

85 L V1341

86 Rubrik] Ut episcopus qui plures habet clericos ei qui eget ad ordinandum postulatus largiatur E97

87 confimantur] confirmentur EXPLICIUNT CAPITULA V630; V1341

88 Folgende Rubriken folgen:

L Ut unaqueque provintia propter longinquitatem primatem habeat proprium.

LI De episcopis vel subsequentibus ordinibus qui sacrosancta mysteria contractant placuit ab uxoribus contineri.

LII Ut res ecclesię nemo distrahat.

LIII Presbyteri et diaconi in graviore culpa convicti manus impositionem tamquam laici nequaquam suscipiant.

LIIII Presbyteri, diaconi vel clerici, qui causa sua ad transmarina putaverint appellandum, in communione minime suscipiantur.

LV Si quis excommunicatus ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se dampnationem protulit.

LVI De accussato vel accussatore.

LVII Ut si qui clerici ab episcopis suis promoti contempserint nec illic maneant, unde recedere noluerunt.

LVIII Ut presbyteri rem ecclesię, in qua sunt constituti, numdant et nulli episcopo liceat rem tituli matricis ecclesię usurpari.

LVIIII Allocutio ad episcopos aurelii cartaginensis episcopi.

LX Quod nihil de ipponiensi concilio sit emendandum.

LXI De visitandis provintiis

EXPLICIUNT CAPITULA B132

folgt L Ut episcopus in diocesi factuis solam eam teneat plebem in qua extitit ordinatus EXPLICIUNT (EXPLICIUNT korr. aus XLIX EXPLICIUNT E97) CAPITULA E97

89 CESSARIO V630; B132

90 EUTICO V630; EUTETICO B132; E97

91 CONSULIBUS] CONSULIBUS V V1341

92 UNA CUM EPISCOPIS SUIS CONSEDISSET] CONSEDISSET CUM EPISCOPIS SUIS W411

93 coepiscopis E97

94 DIACONIBUS korr. aus DIACONIBUS SUIS O93

95 SUNT korr. aus SUNT HAEC V630

96 I] I cap. E97

97 Vor Placuit] UT PROVINTIALES EPISCOPIS DE PASCHA PRIMATEM INQUIRANT W411

98 qui korr. aus quae V630

99 oberrare, interlinear vel oriri W411

100 provintiae episcopi korr. aus provintiae O93

101 paschalem] paschalis festi korr. aus paschalis W411

102 cartaginensi korr. aus cartaginense W411

103 vor Similiter] UT PER SINGULOS ANNOS CONCILIUM FIAT W411

104 veterascunt E97

105 vocetur V630

106 quae primas sedes habent] [pr]imati suo [cau]sam reddant korr. aus primas sedes habent W411

107 suis] suis et korr. aus suis W411

108 et W411

109 metropoli W411

110 episcopus unus] unus episcopus W411; V1341

111 Vor Item] UT EPISCOPI PRISQUAM ORDINAENTUR (korr. aus ORDINANTUR) CANONES AGNOSCANT W411

112 ordinandis korr. aus ordinatis O93; ordinatis V630; B132; V1341

113 acrius korr. aus acribus W411

114 eorum] eorum mentibus korr. aus eorum W411

115 inculcetur W411

116 Vor Item] UT LEVITE ET VIRGINES ANTE XX ET V ANNOS NON CONSECRENTUR W411

117 diacones W411

118 lector W411

119 populos V630

120 salutet W411

121 Vor Item] UT SACRAMENTUM CATICUMINIS NON PRAEBEATUR W411

122 tem E97

123 placuit] placuit ut etiam V1341; placuit ut E97

124 solemnissimum W411

125 solum korr. aus solitum W411

126 quia korr. aus qua W411

127 si fehlt B132

128 sacramento W411

129 mutent V1341

130 mutari E97

131 Vor Item] UT MORTIS BAPTISMUM VEL EUCHARISTIA NON DETUR W411

132 est fehlt O93

133 nec fehlt W411

134 agere W411

135 dare W411

136 licitum est] enim advertit W411

137 Vor Aurelius UT SI EPISCOPUS ACCUSATUR UBI VEL INFRA QUOD TEMPUS EXAMINETUR W411

138 Quisque B132

139 primatum W411; primatem E97

140 cui crimen intenditur fehlt W411

141 electorum iudicum die statuta] prime sedis W411

142 iudicium V1341

143 interlinear vel primę sedis E97

144 excurrerit V1341

145 interlinear vel tra E97

146 intra W411; V1341

147 litteris W411

148 accipisse B132

149 Quod korr. aus Quos E97

150 potuisset W411

151 integrum E97

152 integram habeat facultatem] integra ab ea facultate W411

153 verum tamdiu] verumtamen diu V1341

154 communicetur W411

155 portetur W411

156 autem] autem nec W411

157 noluerit] ut voluerit W411; voluerit E97

158 damnationis] damnationis suae V630

159 quod W411

160 communicet W411

161 in fehlt W411

162 vel W411

163 subtrahen W411

164 resituito V1341

165 communione W411

166 episcopi W411

167 adimetur W411

168 ad diem fehlt V630

169 non fehlt V630; E97

170 voluisse E97

171 interlinear vel agit causam E97

172 personam W411

173 agendum W411

174 datur W411

175 ecclesiasticas] ecclesiasticas si V630; B132

176 assere W411

177 Rubrik fehlt V630; B132; E97; DE PRESBITERIS ET DIACONIBUS QUANTI EPISCOPI EOS AUDIANT W411

178 ACCUSANTIBUS V1341

179 diacones W411

180 legitimum W411

181 quos ab eodem accusati petierint fehlt W411

182 unum W411

183 episcopis korr. aus episcopi V630

184 in fehlt W411

185 tribus korr. aus tres E97

186 qui fehlt W411

187 causam W411

188 discutiunt W411

189 acusatur W411; accusentur B132

190 forma] forma suprascripta korr. aus forma V630

191 autem B132

192 VIIII fehlt E97

193 e E97

194 De diversis ordinibus ecclesiae servientibus, ut, si quis in causam criminis incurrerit et abnuerit iudicium ecclesiasticum, debeat periclitari, et ut filii sacerdotum spectacula saecularia non adeant fehlt W411

195 am Rande IX E97

196 Vor Item] UT CLERICI PUBLICA IUDICIA NON APPELLENT W411

197 placuit] placuit ut V1341

198 quis W411

199 presbyterorum et diaconorum korr. aus presbyterorum V1341

200 institutum W411

201 ipso] ipso ei V630

202 sententia] sententia sententia W411

203 et fehlt W411

204 perdat korr. aus dat V630

205 valuerit E97

206 cui W411

207 enim fehlt V630; B132; V1341; E97

208 am Rande vel de ecclesię consortio dubitat V630

209 praeiudicat E97

210 universa ecclesia] universae ecclesiae W411

211 sitiendo W411

212 cum fehlt W411

213 deliberi W411

214 Vor Hoc] SI QUIS AB ALIIS IUDICIBUS ECCLESIASTICIS AD ALIOS FUERIT NON OBESSE PRIORIBUS SI ADVERSA SENTENTIA PROFERATUR W411

215 a fehlt W411

216 sola W411

217 potuerit W411; potuerint korr. aus potuerit E97

218 aut fehlt W411

219 depravari E97

220 pacciori W411

221 Vor Ut] UT FILII CLERICORUM AD EXPECTACULUM NON ACCEDANT W411

222 Et E97

223 expectacula W411

224 exhibeant korr. aus exhibent B132

225 expectent W411

226 quamdiu W411

227 ab spectaculo] exspectaculo korr. aus expectaculo E97

228 expectaculo W411

229 prohibeatur W411

230 blasphemia W411

231 Vor Item] UT FILII CLERICORUM MATRIMONIIS INFIDELIUM NON SOCIENTUR W411

232 coniungantur V1341

233 Kapitel fehlt W411

234 consanguinei korr. aus consanguinei non V630

235 XIII W411

236 Vor Ut] UT CLERICI FILIOS SUOS A SUA POTESTATE EXIRE NON SINANT NISI AETATE ET MORIBUS CONPROBATIS W411

237 potestate per korr. aus potestate E97

238 mancipatione W411; emancipationem korr. aus mancipationem O93; mancipationem V1341

239 et fehlt W411; et] et de V1341

240 XIIII W411

241 Vor Item] UT CLERICI NON SINT CONDUCTORES VEL PROCURATORES W411

242 procuratores] procuratores privatorum W411

243 XV W411

244 Vor Ut] UT CLERICI NON SINT USURARII W411

245 pecuniam fehlt W411

246 eandem speciem fehlt W411

247 quantam O93

248 recipiat fehlt W411

249 Vor Ut] UT CUM CLERICIS EXTRANEAE FEMINE (EXTRANEAE FEMINE korr. aus EXTRANEAE) NON COHABITENT W411

250 hominibus W411

251 matere W411

252 amitae fehlt B132

253 et filiae fehlt W411

254 quicumque W411

255 anquam W411

256 ordinetur W411

257 habitabunt W411

258 acciperunt W411

259 deducere W411

260 fuerit] fuit V630

261 Vor Ut] UT CLERICI NON ORDINENTUR NISI OMNES QUI CUM EIS SUNT FIDELES EXISTANT W411

262 et fehlt W411

263 et fehlt W411

264 Vor Placuit] UT clerici (clerici korr. aus cleri) cum ad pubertatem venerint aut coniugium aut castitatem proficiantur W411

265 ad fehlt W411

266 coutatur W411

267 aut fehlt W411

268 Vor Placuit] UT PLEBES alienas alius episcopus non usurpet W411

269 a fehlt W411

270 alienas W411

271 ne W411

272 interlinear vel negotio E97

273 collegam suum] suum collegam korr. aus suam collegam V630

274 Vor Placuit] UT NULLUS EPISCOPUS AUDEAT RETINERE VEL ORDINARE W411

275 ius W411

276 episcopum W411

277 Vor Ut] Ut nullus clericus ordinetur nisi fuerit probabilis W411

278 probatus] fuerit vita probabilis W411

279 populi korr. aus populo O93

280 Vor Ut] DE PRECIBUS ET ORATIONIBUS W411

281 et fehlt W411

282 altari W411

283 quicumque W411

284 alii W411

285 utantur W411

286 instructionibus W411; V1341; instructioribus E97

287 Vor Ut] UT SACRIFITIO PANIS ET CALIX OFFERATUR W411

288 in fehlt W411

289 dicit W411

290 panem W411

291 atque W411

292 primitiis W411

293 quam de uvis] deo vinis W411

294 Vor Ut] UT CLERICI VEL CONTINENTES AD VIDUAS SOLI NON HABEANT ACCESSUM W411; UT CLERICI VEL CONTINENTES AD VIRGINES VEL VIDUAS NON ACCEDANT V1341; E97

295 viduas korr. aus vidas W411

296 ut W411

297 solum W41

298 se W411

299 iis E97

300 ut W411

301 iusserit. Nec episcopi aut presbyteri fehlt W411

302 Vor Ut] UT PRINCEPS SACERDOTUM NON APPELLETUR EPISCOPUS V1341; E97

303 primi W411

304 non appelletur fehlt W411

305 Vor Ut] UT CLERICI TABERNAS NON INGREDIANTUR W411

306 peregrinationis korr. aus peregrinationis eius V630

307 compulsi fehlt W411

308 Vor Item] UT EPISCOPI TRANS MARE NON PROFICISCANT (proficiscantur E97) V1341; E97

309 Item placuit fehlt W411

310 Vor ut] UT episcopus sine formata metropolitani longius non proficiscantur (proficiscantur korr. aus profiscantur) W411

311 consultu V1341

312 cuiuscumque V630

313 primate fehlt W411

314 Vor Ut] UT MISSA A IEIUNIIS W411

315 nsis a korr. aus nisi V630

316 ieiuniis W411

317 celebretur W411

318 pro fehlt V630; W411

319 faciunt korr. aus faciu E97

320 inveniuntur W411

321 Vor Ut] UT NULLUS IN ECCLESIA CONVIVETUR W411

322 Et E97

323 ni B132

324 quantum fehlt W411

325 Vor Ut] UT penitentibus iuxta peccatum modum penitentia detur W411

326 decernatur W411

327 Vor Ut] UT PRESBYTER preter iussu vel absentiam non reconciliet paenitentem W411

328 absente episcopo] absentiam episcopi W411

329 Cuiuscumque] Cuiuscumque autem V1341

330 abscidat W411

331 Vor Ut] DE CUSTODIA SACRARUM VIRGINUM W411

332 a fehlt E97

333 pro W411

334 commendetur W411

335 nec W411

336 Vor Ut] DE BABTIZANDIS EGROTIS QUI IAM LOQUI NON POSSUNT W411

337 con W411

338 baptizentur korr. aus baptizantur V630; V1341; baptizantur O93; B132

339 Similiter et de poenitentibus agendum est fehlt W411

340 est fehlt O93

341 Vor Ut] UT apostaticis vel scenicis conversis reconciliatio non negetur W411

342 strionibus W411

343 Vor Ut] UT PRESBYTER CHRISMA NON CONFICIET W411

344 inconsulto] non consulto W411; V1341

345 XXXVII fehlt V630

346 Vor Ut] UT clerici sine necessitate in aliena civitate non inmorentur W411

347 iusta B132

348 episcopus W411; E97

349 pviderint B132

350 perviderint] perviderint
XXXVIII Placuit ut episcopi et quicumque clerici qui nichil habentes infra est (vgl. unten c. 49)

XXXIX Item placuit ut preter scripturas canonicas infra est (vgl. unten c. 47)

XL Placuit ut consulamus fratres infra est (vgl. unten c. 48)

Quibus insertis (interlinear id est finito concilio ii legati suggesserunt quae sibi mandata erant E97) honoratus et urbanus episcopi legati provincie mauritanie sitifensis dixerunt Iam dudum cum apud sanctitatem vestram allegaremus scripta dilati sumus ea contemplatione quo fratres nostri advenire possent de numidia legati Sed quia non parvi dies sunt quibus expectati minime venerunt ultra pretermittere quę nobis mandata sunt a nostris coepiscopis non oportet Atque ideo fratres suggestionem nostram libenter admittite De fide enim niceni tractatus audivimus Verus et de sacrificiis inhibendis post prandium ut a ieiuniis sicut dictum est offerantur et tunc et nunc firmatum est (vgl. unten c. 48) E97

351 XXXVII V630; XXXVIII fehlt E97

352 c. 38] XXXVII Placuit ut episcopi et quicumque clerici qui nichil habentes infra est (vgl. unten c. 49) E97

353 Vor Illud] UT NON LICEAT NE TRANSLATIONES EPISCOPORUM W411

354 noceat W411

355 repabtizationes] rebaptizationes et V630

356 crefonius E97

357 usque] usque in W411

358 eadem W411; eundem E97

359 plebem] plebem et W411

360 statutum W411; istum E97

361 quam E97

362 indignemini B132

363 quoniam W411; V1341; quo] quo iam E97

364 nobis sit] sit nobis E97

365 am Rande vel de commonitorio V630

366 sanctitatis fehlt W411

367 et fehlt W411

368 am Rande vel de commonitorio V630

369 episcopus dixit] dixit episcopus E97

370 forma korr. aus formae V1341

371 aestimabitur V1341; E97

372 si] si a E97

373 vestra caritate] vestram caritatem W411

374 modestus V630

375 contempto W411

376 auctori W411

377 iudicia W411

378 confutatus E97

379 conventus. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc enim omnibus placet. Ab universis episcopis dictum est iustum est placet korr. aus conventus V630

380 conventus. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc ergo omnibus placet] conventus. Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc ergo omnibus placet Ab universis episcopis dictum est iustum est placet korr. aus conventus V630

381 Honoratus et Urbanus episcopi dixerunt: Hoc ergo omnibus placet fehlt B132; V1341

382 placet] placet Ab universis episcopis dictum est placet W411; E97

383 XXXVIII B132; XLII E97

384 c. 39] Item placuit ut preter scripturas canonicas infra est (vgl. unten c. 47) E97

385 Vor Honoratus] UT NON PRAESUMAT EPISCOPUS ORDINARE PONTIFICEM W411

386 Honorandus W411

387 episcopi fehlt W411

388 nobis mandatum est] mandatum est nobis E97

389 notum korr. aus natum W411

390 mandatum] mandatum est B132; V1341; notum est korr. aus natum est W411

391 nostrae O93

392 ordinati W411

393 metropoli W411

394 forte fehlt E97

395 et] et in V1341

396 arzuge E97

397 interdicere W411

398 Nam] Nam et W411; V1341

399 quolibet korr. aus quodlibet W411

400 Numquid] Nam quid W411

401 in] in hac korr. aus in V630; in hac W411; V1341

402 ecclesia W411; V1341; E97; ecclesia korr. aus ecclesiam V630

403 frequentes B132

404 duos korr. aus duo W411

405 meę korr. aus me W411

406 parvitati] parvitati episcopos V630; parvitati korr. aus parvitates W411

407 vicinos korr. aus vicinios W411

408 XLIII E97

409 Vor Et] UT DUM EPISCOPUS ELIGITUR si (ELIGITUR si korr. aus ELIGITUR) CONTRADICTORES HABEAT V SASCERDOTES CONVENIANT W411

410 am Rande tironisches hic B132

411 contradictio korr. aus contradicto W411

412 aborta O93

413 et W411

414 discutiatur V630

415 personae] personę cui V1341

416 contradicendum B132; contradicentium korr. aus contradicendum est V1341

417 quae korr. aus qua V630

418 pertractaentur korr. aus pertractatur W411

419 publico korr. aus publica W411

420 Satis placet] placet satis V630

421 XLIIII E97

422 Vor Honoratus] UT PER SINGULOS CONVENIENTES EPISCOPI AD CONCILIUM ETIAM DE PASCHALI SOLEMNITATE PRIMATES UO INformENTUR (INformENTUR korr. aus INCHOENTUR) W411

423 concilio] concilio nostro E97

424 tractata korr. aus tractantia W411

425 semper fehlt W411

426 cartaginiensi V630

427 sicut W411; V1341

428 meminismus B132

429 meminimus ut singulis quibusque annis conveniamus korr. aus meminimus W411

430 praelatos korr. aus latos W411

431 petimus korr. aus ferimus W411

432 litteris] litteras ad korr. aus litteras W411

433 nostram korr. aus vestram V630

434 est] est

XLV Honoratus et urbanus dixerunt Et illud nobis verbo mandatum est ut quia constitutum est in concilio ypponiensi singulas debere provincias tempore concilii visitandas esse dignemini etiam quod hoc anno secundum ordinem distulistis vel alio anno mauritaniam provintiam visitare Aurelius episcopus dixit Nunc de provintia mauritania propterea quod in finibus africę posita sit nichil statuimus Si quidem vicini sunt barbarici Sed pręstet deus ut ex abundanti non pollicentes venire possimus ad vestram provintiam Cogitare enim debetis fratres quia hoc sibi et tripolitani et arzugitani fratres potuerunt exigere si ratio pateretur E97

435 XLVI E97

436 Vor Epigonius] UT NON ACCIPIAT ALIUM EPISCOPUM PLEBS IN DIOCESIM QUAE SEMPER SUBIACUIT W411

437 Multis in conciliis] Multis conciliis korr. aus Multi concilii W411

438 statum B132; statutum korr. aus statum V1341

439 statutum est korr. aus statutum W411

440 retinentur korr. aus retinetur W411

441 proprios korr. aus proprius W411

442 nonnull O93

443 tyrannica W411

444 dominatum W411

445 vindicant korr. aus vincant W411

446 interlinear Dum E97

447 interlinear vel ciliis E97

448 conviviis korr. aus conviis W411

449 ut] vel certe W411

450 persuasu korr. aus per sua W411

451 aut W411

452 illicito] inlicito favore W411

453 interlinear vel petitores E97

454 malos fehlt W411; malos korr. aus maliis V1341

455 cogitatus korr. aus cogitatos W411

456 eam fehlt W411

457 diocesi korr. aus diocesim W411; diocesim V1341

458 subiacuit korr. aus subi iavit W411

459 complacet concilio] cetui placet korr. aus cui placet W411

460 quid W411

461 am Rande XLVII E97

462 fratris et korr. aus fratri W411

463 persecutioni korr. aus prosecutione V630; V1341

464 confiteor V630; B132; V1341; E97

465 XLIII fehlt E97

466 Vor Circa] UT PLEBE SUA CONTENTI (CONTENTI korr. aus CONTEMPTI) AD CONCILIUM VENIRE DETRACTANT ET PLEBEM ET HONOREM AMITTANT (AMITTANT korr. aus ADMITTAT) W411

467 fuerunt B132

468 cartaginiensem V630

469 propriis quas korr. aus propriis W411

470 am Rande sollicitantes V630

471 aures korr. aus vires W411; aures] aures blandi E97

472 incubendum korr. aus incurvandum W411

473 non korr. aus no W411

474 verum korr. aus vere W411

475 de propria ecclesia] propriae ecclesiae W411

476 faverit korr. aus fuerit V630; W411

477 eiciantur E97

478 castris W411

479 integro korr. aus ingro W411

480 sibimet korr. aus bimet O93

481 amittant korr. aus admittant W411

482 propriis] propriis bonis korr. aus propriis W411

483 puplica korr. aus supplicare W411

484 careant auctoritate] auctoritate careant korr. aus auctoritate W411

485 prosequi] pro se quę B132

486 probanda V630; reprobanda] esse est probanda korr. aus reprobanda W411; roboranda E97

487 XLVIII E97

488 Vor Epigonius] UT CLERICUM ALIENUM NULLUS SIBI PRAESUMAT EPISCOPUS W411

489 confirmandum korr. aus confirmatum W411

490 est] est a E97

491 am Rande usurpet V630

492 ingratus korr. aus gratus W411

493 beneficiis] bene vitiis W411

494 temerarium korr. aus temerium W411

495 extitisse korr. aus extetisse V1341

496 et fehlt V630; W411

497 elegantissimus W411

498 commendatum V630; B132; V1341

499 hunc fehlt W411

500 baptizatus W411

501 manum parvitatis meae constat, id est] manum meam korr. aus manum apparuit baptismi constat W411

502 apaliensi W411; E97; Appalensi korr. aus Abbapensi V1341; appaliensi O93

503 nescio korr. aus nascio W411

504 humilitatis meae] inmanissimo korr. aus militatissime W411

505 dicat W411

506 civem korr. aus civium W411

507 loci Vazaritani] loca baptizare animo korr. aus baptizaret animi W411

508 inconsulto korr. aus inconsultu W411; inconsultu B132

509 usurpavit E97

510 hac scilicet] sed licet korr. aus hoc sed licet W411

511 si licet] scilicet W411; B132; V1341

512 hoc W411

513 nobis W411; E97

514 sin korr. aus si W411

515 inprudens W411; V1341

516 id videtur] videtur korr. aus invidetur W411

517 dicamus W411

518 omnes korr. aus omne V630

519 fuerat W411

520 constra B132

521 contumacia sua] contumaciae suae W411; E97

522 et fehlt W411

523 XLIX E97

524 Vor Aurelius] UT EPISCOPUS QUI PLURES HABET CLERICOS EIQUE EGET AD ORDINANDUM POSTULATUs (POSTULATUs korr. aus POSTULATU) LARGIATUR W411

525 Sermonem meum fehlt W411

526 contigit W411

527 praepositis V630

528 presbyteris vel episcopis] presbyteri vel episcopi E97

529 statuorum E97

530 etiam W411

531 in fehlt B132

532 novistis korr. aus istis W411

533 interlinear da E97

534 e korr. aus et V630; e fehlt W411

535 ingratus korr. aus indevetus W411

536 quod censet] quę dicet et korr. aus quidi censet W411

537 censet korr. aus censat V1341

538 facienda W411

539 frater E97

540 unde vellet korr. aus cum debellet W411

541 cuiusquam W411; V1341; E97

542 ordinare W411

543 hoc in] in hoc O93

544 Satis est] istud W411; Satis est fehlt E97

545 satisfiat korr. aus satisfaciat V630; satisfacias E97

546 quod licet] quodlibet V630; B132; V1341

547 vindandum B132

548 fuerit sibi] sibi fuerit W411

549 tibi E97

550 sed tuam] sed korr. aus sed tuae W411

551 quod W411

552 plebilis V630; plebius B132

553 possint W411

554 consitutendus korr. aus constituendos W411

555 episcopus W411

556 alius korr. aus alios V630; alius E97

557 tuae W411

558 altaris W411

559 largiendum V630

560 L E97

561 Vor Honoratus] UT EPISCOPUS IN DIOCESI FACTUS SOLAM EAM TENEAT PLEBEM IN QUA EXTITIT ORDINATUS W411

562 Honorandus W411

563 dixerunt korr. aus dixerint B132

564 Audiamus W411

565 ut fehlt W411

566 episcopos korr. aus episcopis W411; episcopos E97

567 cum korr. aus cdm V1341

568 constituti W411

569 dioceses E97

570 haec W411

571 fuerant constitutae fehlt W411

572 sibi korr. aus sib V1341

573 vindicare W411

574 et fehlt W411

575 caritatis korr. aus caritas V630; caritati W411

576 et fehlt W411

577 debet korr. aus debent W411

578 missa W411

579 episcopum korr. aus episcopom W411

580 consensum] e consensu W411

581 advidisset W411; habuisset E97

582 concedentis E97

583 consenserit korr. aus conserit V1341

584 proprium tantum] tantum proprium V1341; E97

585 et fehlt W411

586 vindicet W411; vendicet E97

587 qui W411; que korr. aus quia V1341

588 fasce] fasce mulce W411

589 erit W411

590 dubito] dubito tuae W411

591 vestrae omnium korr. aus vestrae O93

592 qui fehlt V1341

593 diocese W411

594 tenuit] tenuit ordinatus est E97

595 eadem W411

596 plebm] plebem debere E97

597 fuerat V630

598 Item] Ut preter scripturas catholicas nichil in ęcclesia legatur Item E97

599 Item placuit, ut praeter scripturas canonicas nihil in ecclesia legatur fehlt W411

600 Vor sub] UT PRETER SCRIPTURAS CANONICAS (CATHOLICAS V1341) NIHIL IN ECCLESIA LEGANTUR (LEGATUR V1341) W411; V1341

601 est] est I fehlt W411; V630

602 Deuteronomium V1341

603 iesus V630; iesu korr. aus iesus V1341

604 Regum V630; B132; V1341; E97

605 IIII] IIII X W411

606 Paralippemenon korr. aus Paralippomenon V630; Paraliphymenon B132; V1341

607 II] III XI W41I

608 Iob] Iob I V630; Iob] Iob XII W411

609 Davidicum fehlt E97

610 Salomon fehlt O93; B132; V1341; Salomon libri V libri fehlt W411; Salomonis E97

611 prophetarum] prophetarum quindecim W411

612 Esaias] esaiae XVI W411

613 Hieremias] hieremiae XVII W411; Hieremias fehlt E97

614 Ezechiel] ezechiel XVIII W411

615 Daniel] danihel XVIIII W411

616 Tobias] tobias XX W411

617 Iudith] iudith XXI

618 Esther] ester XXII

619 XXIIII O93; XXIII W411

620 Evangelii W411

621 apostoli fehlt V1341

622 XIIII B132

623 apostoli fehlt W411; E97

624 apostoli fehlt W411

625 apostoli fehlt W411

626 Apocalipsis B132

627 Qui E97

628 XXXII B132

629 Hoc etiam fratri et consacerdoti nostro Bonifacio vel aliis earum partium episcopis pro confirmando isto canone innotescat, quia a patribus ista accepimus in ecclesia legenda] Ita ut de confirmatione transmarinę eccelesiae consolatur W411

630 earum korr. aus eorum E97

631 qua O93

632 dieos B132

633 XLVIII fehlt E97

634 Vor Placuit] DE BAPTIZATIS A DONATISTIS W411

635 lacuit E97

636 fecerunt W411

637 fuerant W411

638 Nec W411

639 promoveantur W411

640 legatio W411

641 dixerunt fehlt W411

642 allegaremus] alligaremus si W411

643 dilatati B132

644 dilati sumus] latissimus W411

645 oporteat W411

646 vestram W411

647 enim fehlt W411

648 tractatum W411

649 verium W411

650 de] de ęcclesię E97

651 inhibendi W411

652 ieiuniis W411

653 firmatum W411

654 est] est Quoniam igitur universa arbitror fuisse tractata korr. aus est E97

655 XLVIIII fehlt E97

656 Vor Placuit] DE HIS QUI NIHIL HABENTES IN ECCLESIIS ORDINANTUR W411

657 episcopi] episcopi aut W411

658 diacones W411

659 qui fehlt W411

660 episcopos W411

661 quamcumque W411

662 teneatur W411

663 nisi korr. aus nsi V630

664 admoniti] admoniti in W411; V1341

665 liberalitate E97

666 cognationis korr. aus cognationes E97

667 venerint W411

668 proposito V1341; E97

669 proposito korr. aus pręposito V630; proposito W411; V1341; E97

670 L fehlt B132; E97

671 Vor Aurelius] UT GESTA CONCILII EPISCOPORUM SUSSCRIPTIONIBUS CONFIRMETUR W411

672 Aurelius episcopus dixit fehlt E97

673 si fehlt W411

674 sermone vestro] sermones vestros W411

675 roborare B132

676 episcopus] episcopus dixit sepe W411

677 cartaginiensis V630

678 relecto korr. aus relicto O93; V630; relicto W411

679 Agutinus W411; Agustinus O93

680 ypponinsium B132; epunensium orr. aus epuginensium W411

681 subscripsit W411

682 subscripserunt] subscripserunt explicit V630

683 folgen L, LI, LII, LIII, LIIII, LV, LVI, LVII, LVIII, LVIIII, LX, LXI (c. 51-57 des Konzils von Afrika der Dionysio-Hadriana als c. 51-57, c. 58 = c. 33 desselben Konzils, c. 59 = Einleitung des des Konzils von von Karthago von 397; c. 60 und c. 61 = c. c. 34 und c. 52 des Konzils von Afrika der Dionysio-Hadriana B132

© 2004, 2005 Karl-Georg Schon
Dieser Text ist urheberrechtlich geschützt. Er steht unter der GNU Free Documentation License.
Demnach dürfen Sie ihn frei weiter verbreiten und bearbeiten, vorausgesetzt Sie nennen den Namen des ursprünglichen Autors und Sie geben auch anderen das Recht den von Ihnen bearbeiteten oder verbreiteten Text unter den gleichen Bedingungen weiter zu verbreiten. Im einzelnen finden Sie Bestimmungen der GNU Free Documentation License unter dem Menüpunkt Lizenz.

Zuletzt geändert am 5.10.2005