Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen.

Die aktuelle Version des 6. Konzils von Karthago finden Sie hier

This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de

This page is no longer current. The current version of 6. Konzil von Karthago can be found here

6. Konzil von Karthago

O93, f.  53va;  V630, f.  106vb;  W411, f.  56r;  B132, f.  30vb[1]  V1341, f.  38ra

<V630, f.  107ra>  CONCILIUM[2]  [3]  CARTAGINENSE[4]  AFRICAE SEXTUM  GESTUM  ERA CCCCLVII  AB  EPISCOPIS CCXVII

In[5]  hoc concilio  actum  est, ut  Nicenum  concilium  ab episcopis  orientalibus  peteretur[6].  Cui synodo  interfuit  legatio ecclesiae  Romanae,  Faustinus scilicet  episcopus,  Philippus et  Asellus  presbyteri[7]  [8]

<V630, f.  106vb>  I[9]  Allocutio[10]  Aurelii episcopi  sancti  ad synodum.

II Responsio  Faustini  episcopi legati  Romanae  ecclesiae de  his,  quae in  ecclesia  partim canone,  partim[11]  consuetudine sunt  firmata.

<W411, f.  56v>  III De  commonitorio[12]  Romani papae  recitato[13].

IIII Alipii[14]  episcopi responsio  pro  veris exemplariis  Niceni  concilii perquirendis.

<V630, f.  107ra>  V Ubi  Faustinus  episcopus dixit,  ut  Romano papae  synodus  pro inquirenda[15]  Niceni[16]  synodi[17]  veritate[18] innotescat[19].

VI De  sententia  Sardicensis[20]  concilii recitata[21]  a[22]  postulante Novato  episcopo.

VII Ubi  Augustinus[23] episcopus  cum  synodo Nicenum  concilium  conservare promittit[24].

VIII Ubi  Faustinus  episcopus pro  dubietate  recitati capituli  Romano[25] papae  petit[26]  scribendum.

VIIII Ubi  synodus  exemplaria[27]  Niceni concilii  magis  ab orientalibus  episcopis  expetenda[28]  decrevit.

X Professio  fidei[29]  Niceni concilii.

XI Scripta  Africani  concilii ad  Bonifacium  urbis Romae  episcopum.

XII Rescriptum[30]  episcopi Romae,  Alexandrinae[31], Constantinopolitani,  cum  exemplaribus Niceni  concilii  Africano[32]  synodo destinatis.

XIII Scripta  Africani  concilii ad  Caelestinum  urbis Romae  episcopum.[33]

XIIII[34]  Post consulatum  gloriosissimorum  imperatorum Honorii[35]  XII et  Theodosii[36]  VIII augustorum[37],  VIII  Kal. Iun.  scripta[38]  haec[39]  sunt Carthagine  in  secretario basilicae  Fausti,  cum Aurelius[40]  papa una  cum  Valentino primae[41] sedis  Numidiae  et Faustino  ecclesie  Potentinae primae  sedis  provinciae Italiae  Piceni[42]  legato ecclesiae  Romanae,  sed et  legatis  diversarum provinciarum  Africarum,  id est  Numidiarum  duarum, Bizancenae[43],  Mauritaniae[44]  Sitifensis et  Mauritaniae[45] Caesariensis,  sed  et Tripoli[46]  et Vincentio  Culusitano[47],  Fortunatiano et  ceteris[48]  episcopis provinciae  proconsularis[49]  ducentis decem  et  septem, necnon  Philippo  et Asello  presbyteris[50]  [51]  legatis[52] Romanae  ecclesiae,  cum[53] consedisset[54],  adstantibus diaconibus  <O93,  f.  53vb> Aurelius  episcopus  dixit:

I Post  diem  praestitam[55]  concilii, ut  recordamini,  fratres beatissimi,  multa  flagitata sunt  exspectantes  fratres nostros,  qui[56]  nunc ad  praesentem  synodum legati  advenerunt[57],  quae gestis  necesse  est  consocientur[58],  qua[59]  de re  domino  nostro de  tantae  congregationis  coetu[60]  <V630, f.  107rb>  gratias referimus.  Superest,  ut tam  exemplaria  <V1341, f.  38rb>  Niceni concilii,  quae  nunc habemus  et  a patribus  constituta  sunt, quam  etiam  hic a  decessoribus  nostris eandem  synodum  firmantes, vel  secundum[61]  eam formam  per  omnes clericorum  gradus  a summo  in  ultimum salubriter  ordinata[62]  sunt in  medium  proferantur. Ab  universo concilio  dictum  est: Proferantur.  Daniel  notarius recitavit:  Niceni[63]  concilii fidei  professio[64] vel  statuta  ita se  habent.  Et cum  legisset[65]

II Faustinus  episcopus  plebis Potentinae  provinciae  Italiae Piceni  legatus[66]  Romanae ecclesiae  dixit:  Iniuncta[67]  nobis sunt  a  sede apostolica  aliqua[68]  per scripturam,  aliqua  etiam in  mandatis  cum vestra  beatitudine  retractanda, sicuti  et[69] gestis  superioribus  meminimus[70],  hoc est  de  Nicenis canonibus,  ut  conserventur et  constitutio  eorum et  consuetudo,  quia et  aliqua  ordine et  canone  tenentur, aliqua  consuetudine  firma[71] sunt.  De  his ergo,  si  placet beatitudini  vestrae  <W411, f.  57r>  tractemus et[72]  postea cetera,  quae  acta vel  inchoata  sunt incerta[73], firmabuntur,  et[74] ut  sedem  apostolicam[75]  rescriptis vestris  intimare  possitis[76],  atque vos[77]  nos admonuisse[78]  apud venerabilem  papam  evidenter pateat[79],  licet[80]  capitula actionum  iam  inserta sint  gestis.  De  his[81]  ergo, ut[82]  superius dixi,  quid  vestrae beatitudini[83]  placeat, agere  debemus.  Veniat ergo  commonitorium[84]  in medium,  ut  scire possit  vestra[85]  beatitudo, quid  in  eo contineatur[86],  ut ad  singula  respondeatur.

III Aurelius  episcopus  dixit: Proferatur  commonitorium[87],  quod fratres  et  consacerdotes[88] nostri[89]  actis nuper  allegaverunt,  et cetera,  quae  acta sunt  vel  quae agenda  sunt,  subsequantur[90].

Daniel notarius  recitavit  commonitorium[91].  Fratri Faustino  et[92]  filiis[93]  Philippo et  Asello  presbyteris Zosimus  episcopus[94]:  Vobis commissa  negotia  non latent  vos  ita,  ut[95]  nostra[96],  immo[97]  quia nostra  ibi  in vobis  praesentia  est, cuncta  peragite,  maxime cum  et  hoc nostrum[98]  possitis habere  mandatum  et verba  canonum,  quae[99]  in pleniorem  firmitatem  huic commonitorio[100]  inscripsimus. Ita  enim  dixerunt dilectissimi  fratres  in concilio  Niceno,  cum[101]  de episcoporum[102]  appellatione decernerent[103]:  Placuit autem,  ut,  si episcopus  <V630,  f. 107va>  accusatus  fuerit, et  iudicaverint  congregati episcopi  regionis  ipsius et  de  gradu[104]  suo deiecerint[105]  eum, et  appellasse  videatur[106]  et confugerit  ad  beatissimum ecclesiae  Romanae  episcopum, et  voluerit[107]  audiri[108] et  iustum  putaverit, ut  renovetur  examen[109],  scribere his[110]  episcopis dignetur,  qui  in finitima  et  propinqua provincia  sunt,  ut[111]  ipsi diligenter[112]  omnia requirant  et  iuxta fidem <V1341.  f.  38va> veritatis  definiant.  Quod, si  is[113],  qui rogat[114]  causam[115]  suam iterum  audiri,  deprecatione[116]  sua moverit[117]  episcopum[118]  Romanum, ut  e  latere suo[119]  presbyterum[120]  mittat[121],  erit in  potestate  episcopi Romani[122],  quid[123]  velit et  quid  existimet, et  si  decreverit mittendos  esse,  qui praesentes  cum  episcopis iudicent  habentes  auctoritatem eius,  a  quo destinati  sunt,  erit  in  suo arbitrio.  Si  vero[124]  crediderit sufficere[125]  episcopos, ut  negotio  terminum imponant[126], faciet[127],  quod sapientissimo  consilio  suo iudicaverit[128].

IIII Alipius[129]  episcopus Tagastensis[130]  legatus provinciae  Numidiae[131]  dixit: De  hoc  iam  superioribus  etiam litteris  concilii  nostri rescripsimus  et  id nos  servaturos[132]  profitemur, quod  in  Niceno concilio  constitutum  est. Adhuc[133]  tamen me  movet,  quoniam, cum  inspiceremus[134]  Graeca exemplaria[135]  huius synodi[136]  Niceni[137],  ista ibi,  nescio[138],  qua ratione,  minime  invenimus[139],  unde petimus[140]  venerationem tuam,  sancte  papa[141]  Aureli, ut,  quia[142]  hoc autenticum[143]  concilium Nicenum  in  urbe dicitur[144]  esse Constantinopolitana[145]  aliquos cum  scriptis  tuae sanctitatis  mittere  digneris, et  non  solum ad  ipsum  sanctum fratrem  nostrum  Constantinopolitanum  episcopum, sed  etiam[146]  ad Alexandrinum[147]  et Antiochenum  venerabiles  sacerdotes, qui[148]  hoc[149]  nobis concilium  sub  stipulatione litterarum  suarum  dirigant, ut[150]  omnis postmodum  ambiguitas  auferatur, quia[151]  nos ita,  <O93,  f. 54ra>  ut  frater[152]  Faustinus attulit,  minime  <W411, f.  57v>  invenimus ista.  Nos  tamen paulisper  servaturos[153],  ut antea  dixi,  donec integra  exemplaria  veniant, profitemur.  Petendus  est autem  litteris  nostris etiam  venerabilis  ecclesiae Romanae  episcopus  Bonifacius, ut  ipse  quoque dignetur  ad  memoratas ecclesias  aliquos  mittere, qui  eadem  exemplaria praedicti  Niceni  concilii secundum  eius  possint scripta  proferre.  Nunc autem  memorati  Niceni concilii,  qualia  exemplaria habeamus[154],  his gestis  sociemus[155].

V <V630,  f.  107vb> Faustinus  episcopus,  legatus ecclesiae  Romanae,  dixit: Nec  vestra  sanctitas praeiudicat[156]  ecclesiae Romanae  sive  de  hoc  capitulo sive  de  aliis[157],  quia dicere  dignatus  est frater  noster  et coepiscopus  Alipius  dubios[158]  esse canones,  sed  haec ipsa  ad  sanctum ac  beatissimum  papam nostrum  scribere  dignemini, ut  et  ipse integros  canones[159]  inquirens cum  vestra  sanctitate de  omnibus  constitutis[160]  tractare possit.  Sufficit  autem, ut  et[161]  ipse beatissimus  episcopus  urbis Romae  sicuti  et vestra  sanctitas  apud se  tractat,  ita et  ipse  inquirat, ne  contentio  inter ecclesias  <V1341,  f. 38vb>  nasci  videatur, sed[162]  magis caritate  fraterna  deliberare possitis  ipso  rescribente, quid  melius  observari debeat[163].  Aurelius episcopus  dixit:  Praeter ista[164],  quae promisimus[165],  actis necesse  est,  ut etiam  nostrae  parvitatis litteris  sancto[166]  fratri et  consacerdoti  nostro Bonifacio  singula,  quae tractamus,  plenissime  intimemus. Ergo  si  omnibus placet,  prosecutio  nostra ore  omnium  condiscamus. Universum  concilium dixit:  Placet.

VI Novatus  episcopus  legatus Mauritaniae[167]  Sitifensis dixit:  Nunc  meminimus[168]  in hoc  praesenti  commonitorio[169]  lectum etiam  de  presbyteris sive  diaconibus  contineri, qualiter  audiri[170]  ab episcopis  suis  vel a  finitimis  debeant, quod  in  Niceno concilio  minime  legimus. Unde  hoc  ipsum iubeat  sanctitas  vestra nobis  recitari.  Aurelius episcopus  dixit:  Recitetur ad  locum  etiam hoc,  quod[171]  deposcitur. Daniel  notarius  recitavit: De  appellationibus  autem clericorum,  id  est minoris  loci,  restat[172]  ipsius synodi  certa  responsio, de  qua  re, quid  acturi  sitis, credimus[173]  inserenda, quod  taliter  dictum est,  ex  Sardicensi[174]  concilio. Osius  episcopus dixit:  Quid  adhuc[175]  moveat[176],  reticere non  debeo.  Si episcopus[177]  forte iracundus,  quod  esse non  debet,  cito aut  aspere  commoveatur adversus  presbyterum  sive diaconem[178]  suum et  exterminare  eum de  ecclesia  voluerit, providendum[179] est  ne  innocens damnetur  aut  perdat communionem,  habeat  potestatem eiectus,  ut  finitimos interpellet  episcopos,  ut causam[180]  suam audiant[181]  et diligenter[182]  tractent[183],  quia non  oportet[184]  negari audientiam[185]  roganti. Et  ille episcopus,  qui  aut[186]  iuste aut  iniuste  reiecit[187],  patienter accipiat,  ut  negotium discutiatur[188],  ut aut  probetur[189]  eius aut  reemen<W411,  f. 58r>detur[190] sententia[191]  et cetera.

VII <V630,  f.  108ra> Cumque  recitaretur,  Augustinus[192] episcopus  ecclesiae  Hipponi[193] regiensis  legatus  provinciae Numidiae[194]  dixit: Et  hoc  nos servaturos  profitemur,  salva diligentiore[195]  inquisitione concilii  Niceni.  Aurelius episcopus  dixit:  Si hoc  etiam  omnium[196]  vestri[197]  caritati placet,  responsione  firmate. Universum[198]  concilium dixit:  Omnia,  quae in  Niceno  concilio statuta  sunt,  nobis omnibus  placent.  Iucundus episcopus[199] ecclesiae  Suffitulae[200]  legatus provinciae  Byzacenae  dixit: Quod  statutum  est in  Niceno  concilio, violari  a  quoquam nullatenus  potest.

VIII Faustinus  episcopus  legatus ecclesiae  Romanae  dixit: Adhuc  secundum  professionem sanctitatis  vestrae  tam[201]  sancti Alipii  quam  etiam fratris  nostri  Iucundi aliqua  firmari  credo, aliqua  infirmari[202]  debeant[203],  cum iam  in  dubium ipsi  <V1341,  f. 39ra>  canones  venerint. Ergo  ut  placet et  nobis  et beatitudini[204]  vestrae ad  sanctum  et venerabilem  ecclesiae  Romanae Bonifacium[205]  episcopum vestra  scribere  dignetur[206]  sanctitas, ut  et  ipse, quod[207]  sanctus Augustinus[208]  statuere dignatus  est,  deliberare possit,  utrum[209]  et hoc  constituendum[210] sit  an  reticendum, hoc  est,  de appellationibus  inferioris  gradus. Si  ergo adhuc  in  dubium venit  de  hoc capitulo,  iustum  est, ut  beatissimae  Romanae sedis  episcopus  informari debeat[211],  si tamen  in[212]  approbatis canonibus  hoc  inveniri possit.

VIIII <O93,  f.  54rb> Aurelius  episcopus  dixit: Etiam[213]  quae dudum  vestrae  caritati intimavimus[214],  nunc patimini  exemplaria  statutorum[215]  Niceni concilii,  sed  et quae  hic  salubriter a  nostris  decessoribus secundum  eiusdem  concilii normam[216]  formata[217]  sunt, vel[218]  quae nunc  a  nobis ordinata  sunt,  recitari et  gestis  inseri. Omne  concilium  dixit: Exemplaria  fidei  et  statuta[219]  Niceni synodi,  quae  ad[220]  nostrum concilium[221]  per[222]  beatae recordationis  olim  praedecessorem  tuae sanctitatis,  qui  interfuit, Caecilianum[223]  episcopum allata  sunt,  sed  et  quae patres  exemplaria[224]  sequentes hic[225]  constituerunt vel  nunc  communi tractatu  statuimus,  his gestis  ecclesiasticis  inserta manebunt  ita,  ut superius  dictum  est, venerabilibus  viris  Antiochenae et  Alexandrinae,  sed[226]  et Constantinopolitanae ecclesiarum  episcopis[227]  scribere vestra  beatitudo  dignetur, ut  exemplaria  verissima concilii  Niceni  sub stipulatione[228]  litterarum suarum[229]  dirigant, quod[230]  clara veritas  ea  capitula, quae  in  commonitorio[231]  <V630, f.  108rb>  praesens frater  et  coepiscopus noster  Faustinus[232]  et  compresbyteri  Philippus et  Asellus  secum attulerunt  aut[233]  ibidem reperta  a  nobis firmabuntur,  aut  si non  inveniantur[234],  collecta synodo  de  hoc in  sequenti  tractabimus[235]. Daniel  notarius  Niceni concilii  professionem  fidei vel  eius  statuta recitavit  in  concilio Africano.

PROFESSIO[236]  FIDEI NICENI  CONCILII.

X Credimus  in  unum deum,  patrem  omnipotentem, omnium  visibilium[237]  et invisibilium  conditorem:  et  in  unum dominum  Iesum  Christum filium  dei,  natum de[238]  patre unigenitum,  hoc  est[239] de  substantia  patris, deum[240]  de deo,  lumen  de lumine,  deum  verum de  deo  vero, natum,  non  factum, unius  substantiae  <W411, f.  58v>  cum patre,  quod  Graeci dicunt  homousion,  per quem[241]  omnia facta  sunt,  sive quae  in  caelis sive  quae  in terris[242],  qui propter  nos  homines et  propter  nostram salutem  descendit[243]  et incarnatus  est[244]  [245]  et homo  factus  passus est[246]  et resurrexit  tertia  die, ascendit  in  caelos, sedet[247]  ad dexteram  patris,  inde[248]  venturus est  iudicare  vivos et  mortuos  et in  spiritum  sanctum. Eos  autem,  <V1341, f.  39rb>  qui dicunt:  Erat  quando non  erat,  et priusquam  nasceretur,  non erat,  et  quia ex  nullis  exsistentibus[249]  factus est  vel  ex[250]  alia[251]  substantia vel  natura,  dicentes mutabilem  et  convertibilem filium  dei,  hos[252] anathematizat  catholica  et apostolica  ecclesia.

XI[253]  EPISTOLA[254] AD  BONIFACIUM  URBIS ROMAE  EPISCOPUM  AB[255]  AURELIO[256]  ET[257] RELIQUIS  AFRICANAE  PROVINCIAE EPISCOPIS[258]  SUPERIUS[259] DENOMINATOS[260]  ROMANE ECCLESIE  LEGATOS[261]  PRO EODEM[262]  IPSO CONCILIO[263]  DIRECTA.

Domino beatissimo  et  honorabili fratri  Bonifacio  Aurelius, Valentinus  primae sedis  provinciae  Numidiae[264]  et ceteri,  qui  praesentes affuimus  numero  CCXVII ex  omni  concilio Africae.

Quoniam domino  placuit,  ut  de[265]  his, quae[266]  nobiscum egerunt  sancti  fratres nostri  coepiscopus[267]  Faustinus et  compresbyteri  Philippus et  Asellus,  non[268]  beatae memoriae[269]  episcopo Zosimo,  a  quo ad  nos  mandata et  litteras  attulerunt, sed  tuae[270]  venerationi, qui  in  eius[271]  loco[272]  es[273]  divinitus constitutus,  humilitas  nostra rescriberet,  ea  breviter insinuare  debemus,  quae utrorumque[274]  concordia terminata  sunt,  non  ea[275],  quae prolixis  gestorum  voluminibus continentur[276],  in quibus  salva[277]  quidem caritate,  non  tamen sine  parvo  altercationis labore  demorati  sumus ea  gestis  deliberantes, quae  nunc  ad causam  pertinent[278].  Quamquam  et ille,  si  adhuc <V630,  f.  108va> esset  in  corpore, hoc  acciperet  gratius[279], quod  videret  pacatius terminatum,  domine  frater. Apiarius[280] prebyter,  de  cuius[281]  et[282]  ordinatione[283] et  excommunicatione  ac[284]  vocatione fuerat  exortum[285]  non solum  Siticensi[286], verum  etiam  totius Africae[287]  ecclesiae non  leve[288]  scandalum de  omnibus  erroribus suis  veniam  petens, communioni[289]  est restitutus.  Prior  autem  coepiscopus noster  Siticensis[290] Urbanus,  quod  in eo  corrigendum  visum[291]  est, sine  ulla  dubitatione correxit,  quia  vero paci[292]  et quieti  ecclesiae  non tantum  ad  praesens, sed  etiam  in posterum  prospiciendum  <O93, f.  54va>  fuit, quoniam  talia  multa praecesserant[293],  ut vel  similia  vel etiam  graviora,  deinceps praecaveri  oporteret,  placuit nobis,  ut  de Siccensi[294]  ecclesia retento  scilicet  honore gradus  sui  presbyter[295]  removeretur Apiarius  et  accepto[296]  epistolio, ubicumque  alibi[297]  vellet et  posset[298],  presbyterii munere  fungeretur[299],  quod eidem  ipsi  per litteras  proprias  postulanti sine  difficultate  concessimus. Sane[300]  priusquam haec  causa  isto termino  clauderetur  inter alia,  quae  diuturnis[301] disceptationibus  <V1341,  f. 39va>  versabamus,  quia rogatio[302]  ipsa poscebat,  ut  apud acta[303]  ecclesiastica a[304]  fratribus nostris  Faustino  coepiscopo et  Philippo  atque Asello  compresbyteris  quaereremus, ut[305]  promerent, quicquid  <W411,  f. 59r>  eis[306]  nobiscum agendum  fuisset  iniunctum, nonnulla[307]  quidem sine  ullo  scripto prosecuti  sunt  verbis, sed  cum  id potius  flagitaremus,  quod[308]  in litteris  ferrent,  commonitorium[309]  protulerunt, quod  recitatum[310]  nobis[311]  etiam gestis,  quae  secum ad  vos  deferunt[312],  est[313]  allegatum. In  quo  eis quattuor  quaedam[314]  nobiscum gerenda[315]  mandata sunt,  unum[316]  de[317]  appellationibus  episcoporum ad  Romanae  ecclesiae sacerdotem,  alterum  ne ad  comitatum  episcopi importune  navigent,  tertium de[318]  tractandis[319] presbyterorum  et[320]  diaconorum causis  apud  finitimos[321]  episcopos, si  a  suis excommunicati  perperam[322] fuerunt[323], quartum[324] de  Urbano  episcopo excommunicando  vel  etiam Romam  evocando  nisi ea,  quae  videbantur[325]  corrigenda, corrigeret.  Quorum  omnium de  primo  et tertio,  id[326]  est, ut[327]  Romam liceat  episcopis[328]  provocare et  ut  clericorum[329]  [330]  causae apud  suarum[331]  provinciarum episcopos  finiantur[332],  iam priore[333]  anno etiam  litteris  nostris ad  eundem  venerabilis memoriae  Zosimum  episcopum[334]  datis <V630,  f.  108vb> insinuare[335]  curavimus, ut  ea  servare sine[336]  ulla eius  iniuria  paulisper sineremus  usque  ad inquisitionem  statutorum  concilii Niceni.  Et  nunc de  tua  poscimus[337]  sanctitate, ut  quemadmodum  ea apud  Nicaeam[338]  a patribus  acta  vel  constituta  sunt, sic[339]  eam[340]  a nobis  facias  custodiri[341],  et ibi  apud  vos ista[342], quae  in  commonitorio[343]  attulerunt, facias  exerceri,  id  est[344],  si episcopus  accusatus  fuerit et  iudicaverint  congregati episcopi  regionis  ipsius et  de  gradu suo  deiecerint[345]  eum, et[346]  appellasse videatur  et  confugerit ad  beatissimum  Romanae ecclesiae  episcopum,  et voluerit  audiri[347]  et iustum  putaverit,  ut renovetur  examen,  scribere his  episcopis  dignetur, qui  in  finitima[348] et  propinqua  provincia[349]  sunt, ut  ipsi  diligenter requirant  omnia  et[350]  iuxta fidem  veritatis  definiant. Quod[351]  si is,  qui  rogat causam  suam  iterum audiri,  deprecatione  sua moverit[352]  episcopum Romanum,  ut  e[353]  [354]  latere suo  presbyterum  mittat, erit[355]  in potestate[356]  episcopi, quid  velit  et quid  aestimet[357].  Et si  decreverit  mittendos esse,  qui  praesentes cum  episcopis  iudicent habentes  auctoritatem  eius, a  quo  destinati sunt,  erit  in  suo  arbitrio. Si  vero  crediderit sufficere  episcopos,  ut negotio  terminum  imponant, faciet,  quod  sapientissimo suo  consilio[358]  iudicaverit.

ITEM DE  PRESBYTERIS  ET DIACONIBUS

<V1341, f.  39vb>  Si episcopus  quis[359]  iracundus, quod  esse  non debet,  cito  aut  aspere  commoveatur adversus  presbyterum  sive[360]  diaconum suum  et  exterminare eum  de  ecclesia voluerit,  providendum  est, ne  innocens  damnetur aut  perdat  communionem, habeat  potestatem  eiectus[361],  ut finitimos[362]  interpellet et  causa  eius audiatur  et  diligentius tractetur,  quia  non oportet  ei  negari[363] audientiam[364]  roganti. Et  ille  episcopus, qui  aut  iuste aut  iniuste  reiecit, patienter  accipiat[365],  ut[366]  negotium discutiatur[367],  ut[368]  aut probetur[369]  eius aut  emendetur  sententia. Haec  utique  ad adventum  verissimorum  exemplariorum[370]  Niceni concilii  inserta  gestis[371]  sunt,  <W411,  f. 59v>  quae  si[372]  ibi quemadmodum  constituta[373] sunt  et[374]  quemadmodum ipso,  quod  apud nos  fratres  ex apostolica  sede  directi allegaverunt  commonitorio[375]  continerentur[376],  eoque[377]  ordine vel  apud  vos in  Italia  custodirentur[378],  nullo[379]  modo nos  talia,  qualia commemorare[380]  iam nolumus[381]  vel tolerare  cogeremur[382]  vel intolerabilia  pateremur[383].  Sed  credimus adiuvante  misericordia  domini dei[384]  nostri, quod[385]  tua sanctitate  Romanae  ecclesiae praesidente  <V630,  f. 109ra>  non  simus[386]  iam istum[387]  typum passuri,  et  servabuntur erga  nos  ea, quae  nobis  etiam non[388]  disserentibus custodiri[389]  debeant[390]  cum fraterna  caritate,  quae[391]  secundum sapientiam  atque  <O93, f.  54vb>  iustitiam, quam  tibi  donavit altissimus,  etiam[392]  ipse praespicis[393]  esse[394]  servanda, si[395]  forte aliter  se  habent[396]  canones concilii  Niceni.  Quamvis enim  plurimos  codices legeremus[397], sed  nusquam  in Niceno  concilio  latinis in[398]  codicibus legimus,  quemadmodum  in supradicto  commonitorio  inde[399]  directa sunt,  tamen[400]  quia hic  in[401]  nullo codice  Graeco[402]  ea potuimus  invenire,  ex orientalibus  ecclesiis,  ubi perhibentur  eadem  decreta[403]  posse etiam  autentica  reperire[404]  magis nobis  desideramus  afferri. Pro  qua[405]  re tuam  quoque  venerationem obsecramus,  ut  scribere etiam  ipse  digneris ad  illarum  partium sacerdotes,  hoc  est  ecclesiae Antiochiae[406],  Alexandrinae et  Constantinopolitanae  et  si  aliis etiam  tuae[407] placuerit  sanctitati,  ut inde  ad  nos idem  canones  apud Niceam  civitatem  a patribus  constituti  veniant, te  potissimum[408]  hoc beneficium  cunctis  occidentalibus  ecclesiis in  domini  adiutorio conferente.  Quis  enim dubitet  exemplaria  esse[409]  verissima concilii  in  Graecia Niceni  synodi  congregatae[410],  quae[411]  tam de  diversis  locis et  de[412]  nobilibus Graecis  ecclesiis  allata[413]  et  comparata  concordant? Quod  donec  fiat haec,  quae  in commonitorio[414]  supradicto[415]  <V1341, f.  40ra>  nobis allegata  sunt  de appellationibus  episcoporum  ad Romanae  ecclesiae  sacerdotem et  de  clericorum causis  apud  suarum provinciarum  episcopos  terminandis nos  usque  ad probationem  servaturos[416]  esse profitemur[417]  et beatitudinem  tuam  ad  hoc  nos adiuturam  in  dei voluntate[418]  confidimus. Cetera  vero,  quae[419]  in nostra[420]  synodo gesta  vel  firmata sunt,  quoniam  supradicti fratres  nostri  Faustinus coepiscopus[421],  Philippus et  Asellus  presbyteri secum  ferunt[422],  si dignatus  fueris[423],  tuae[424]  nota facient[425]  sanctitati. Et[426]  alia manu:  Dominus  noster te  nobis  annis plurimis  custodiat,  beatissime frater.  Amen.  Aurelius Carthaginis[427] episcopus,  Alipius,  Augustinus[428], Possidius[429],  Marinus[430]  et[431]  ceteri episcopi[432]  CCXIIII[433] subscripserunt[434].

INCIPIUNT[435]  RESCRIPTA AD  CONCILIUM  AFRICANUM CYRILLI  ALEXANDRINI[436]  EPISCOPI, UBI[437]  AUTENTICA NICENI  CONCILII  TRANSLATA DE  GRAECO  <V630, f.  109rb>  PER INNOCENTIUM  PRESBYTERUM  TRANSMISERUNT,  QUAE ETIAM  EPISTOLAE  CUM EODEM  CONCILIO  NICENO[438]  PER MEMO<W411,  f.  60r>RATUM PRESBYTERUM[439]  INNOCENTIUM ET  MARCELLUM  SUBDIACONUM ECCLESIAE[440]  CARTHAGINENSIS[441]  SANCTO BONIFACIO  EPISCOPO  ECCLESIAE ROMANAE[442],  DIE[443]  SEXTA[444]  KAL.  DECEMBR. SUNT[445]  DIRECTAE[446].

Dominis honorabilibus  sanctis  fratribus[447]  et coepiscopis  Aurelio,  Valentino, sed  et  omni sanctae  congregationi  in Carthaginensi  synodo  congregatae Cyrillus  salutans  in domino[448]  caritatem vestram.

Scripta venerationis  vestrae  multam habentia[449]  querimoniam cum  omni  laetitia per  filium  nostrum Innocentium  presbyterum  suscepi[450].  Quibus a  nobis  speratis[451],  ut  de[452]  scrinio nostrae  ecclesiae  verissima exemplaria  ex  autentica synodo  apud  Nicaeam civitatem  metropolim  Bithiniae a  sanctis  patribus constituta  atque  firmata sub[453]  nostrae fidei  professione  vestrae dilectioni  porrigamus[454]. Unde[455],  domini honorabiles[456]  fratres, salute  praeeunte  necesse habui  per  harum latorem  filium  nostrum Innocentium  presbyterum  fidelissima exemplaria  ex  autentica synodo  in  Nicena[457]  civitate Bithiniae  habita[458]  vestrae caritati  dirigere,  quod et[459]  in  ecclesiastica  historia[460]  requirentes invenietis.  De  pascha vero,  ut  scripsistis[461],  nuntiamus vobis,  XVII[462]  Kal. Maias  nos  futura indictione  celebrare.  Et alia  manu[463]:  Deus[464]  et dominus  noster  sanctam[465]  vestram congregationem  custodiat,  quod optamus,  carissimi  fratres.

INCIPIT[466] EPISTOLA  ATTICI  EPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI[467]  AD EOSDEM.

Dominis[468]  sanctis merito  beatissimis  fratribus et  coepiscopis  <V1341, f.  40rb>  Aurelio, Valentino  vel  ceteris carissimis  in  synodo apud  Carthaginem  habita[469]  constitutis Atticus  episcopus.

Per filium  nostrum  Marcellum subdiaconum  vestrum  scripta vestrae  dilectionis  cum omni  gratiarum[470]  actione suscepi  domino  gratias agens,  quod  merui tantorum  fratrum  benedictione[471]  perfrui, domini  beatissimi  fratres. Scripsistis[472]  sane, ut  verissimos  canones apud  Niceam  civitatem metropolim  Bithiniae  a patribus  constitutos  sub[473]  fidei adstipulatione  dirigam.  Et quis  est,  qui communem  fidem  <O93, f.  55ra>  vel statuta  a  patribus firmata  suis  fratribus deneget?  Qua  de re  per  eundem filium  meum  Marcellum subdiaconum  vestrum  nimium[474]  festinantem, sicut  statuti  sunt in  Nicea  <V630, f.  109va>  civitate a  patribus,  canones integros,  ut  iussistis[475],  direxi petens,  ut  pro me  plurimum  vestra sancta[476]  congregatio orare[477]  iubeat. Et  alia  manu[478]:  Deus noster  sanctitatem[479]  vestram custodiat,  quod  optamus, sanctissimi  fratres.

INCIPIUNT[480]  EXEMPLARIA CONCILII[481]  NICENI  DIRECTA SUB  DIE  VI[482]  KAL. DECEMBR.  POST  CONSULATUM GLORIOSISSIMORUM IMPERATORUM,  HONORII[483]  XII[484] ET  THEODOSII[485]  VIIII[486]  [487] AUGUSTORUM[488],  BONIFACIO URBIS  ROMAE  EPISCOPO. 

Credimus in  unum  deum patrem  omnipotentem[489],  visibilium necnon  et  invisibilium creatorem:  et  in unum  dominum  nostrum Iesum  Christum  filium dei,  natum  ex patre  unigenitum,  hoc est  ex  substantia patris,  deum  ex deo,  lumen  ex lumine,  deum  verum[490]  ex deo  vero,  natum, non  creatum,  eiusdem cum  patre  substantiae, <W411,  f.  60v> per  quem  omnia facta  sunt,  caelestia et  terrena,  qui propter  nos  homines et  propter  nostram salutem  descendit[491]  et incarnatus[492]  et homo  factus  passus est  et  resurrexit tertia  die,  ascendit in  caelum,  venturus inde  iudicare  vivos et  mortuos  et in  spiritum  sanctum. Eos  vero  qui dicunt:  Erat  tempus quando  non  erat et  quia  ex nihilo  factus  vel ex  alia  substantia vel  essentia  esse aut  mutabilem  aut convertibilem  filium  dei dicunt,  anathematizat  catholica et  apostolica  ecclesia.

<B132, f.  30vb>  Huic[493]  symbolo fidei  etiam  exemplaria statutorum[494]  eiusdem[495]  concilii Niceni  a  memoratis pontificibus  annexa  sunt, quae  in  magna et  sancta  synodo apud  Nicaeam[496]  civitatem metropolim  provintiae[497]  Bithiniae constituta  sunt  et  de  Graeco translata  sunt  a Philone  et  Efaristo Constantinopo<V1341.  f.  40va>litano[498].

DE[499] EUNUCHIS[500],  QUI SEMETIPSOS[501]  ABSCIDERUNT[502]

I Siquis  per[503]  languorem[504]  a medicis  sectus  est aut[505]  a barbaris  abscisus[506],  iste remaneat  in  clero. Si  quis  autem sanus  se  abscidit, istum  et[507]  in clero  positum  abstineri[508]  oportet et[509]  de cetero  nullum  talium debere[510]  promoveri[511].  Sicut autem  hoc  manifestum[512],  quia de  his,  qui hanc  rem  excogitant[513]  audentque[514]  se ipsos[515]  abscidere, dictum  sit[516],  sic[517]  eos, qui  a  barbaris aut  a  dominis castrati  sunt[518],  invenientur[519]  autem[520]  alias digni,  tales  ad clerum  applicat  canon.

DE[521]  HIS,  QUI EX  GENTILIBUS[522]  POST BAPTISMUM[523]  AD ECCLESIASTICUM[524]  [525]  ORDINEM PROMOVENTUR

II Quia  multa  aut necessitate  aut  aliter cogentibus[526]  hominibus facta  sunt  contra canonem  ecclesiasticum,  ut homines  ex  gentili vita  nuper[527]  accedentes ad  fidem  <B132, f.  31ra>  et in  parvo  tempore catecizati[528] statim  ad  spiritale lavacrum  ducantur  et simul,  cum  baptizati fuerint,  promoveantur  ad episcopatum  aut  ad presbyterium[529],  placuit[530]  de cetero  nihil  tale fieri.  Nam  et tempore  opus  est ei,  qui  catecizatur et  post  baptisma approbatio  amplior.  Manifesta enim[531]  est apostolica  scriptura  quae dicit:  Non  neophitum[532],  ne forte  in  superbiam elatus  in  iudicium incidat  et  laqueum diaboli.  Si  autem  procedente tempore  aliquod  animi peccatum  inveniatur  circa huiusmodi  personam  et convincatur  a  duobus[533]  aut tribus  testibus,  iste[534]  cesset a  clero.  Si  quis autem  praeter  haec facit  quasi[535]  adversus[536]  magnum[537]  concilium se[538]  efferens, ipse  periclitabitur  de[539]  clero.

DE[540] COMMANENTIBUS  CUM  MULIERIBUS

III Interdixit  omnimodo  sanctum concilium  neque  episcopum neque  presbyterum  neque diaconum  neque  ex toto  eum,  qui in  clero[541] est,  habere  secum subintroductam[542] mulierem, nisi  forte  matrem aut  sororem  aut eas  solas  personas, quae  refugiunt  omnes suspiciones.

DE[543] ORDINATIONE  EPISCOPORUM

IIII Episcopum  oportet  maxime quidem[544]  ab omnibus,  qui  sunt intra  provinciam,  episcopis[545]  ordinari. Si  autem  hoc[546]  difficile fuerit[547]  <W411, f.  61r>  aut propter  urguentem  necessitatem aut  propter  longitudinem <V630,  f.  110ra> itineris,  omnimodis[548]  tres in  unum  convenientes consentientibus  et  his, qui  absentes  sunt episcopis[549]  spondentibus per  scripta,  tunc manus  impositionem  fieri. Confirmatio  autem  eorum, <O93,  f.  55ra> quae[550]  fiunt, <V1341,  f.  40vb> danda  est[551]  unicuique a[552]  suae provinciae  metropolitano[553].

DE[554] EXCOMMUNICATIS[555]

V De  his,  qui excommunicantur,  sive  de clero  sint  sive de  laico  agmine, ab  episcopis  per singulas  provincias  obtineat sententia  iuxta  canones eos,  qui  ab aliis  abiciuntur,  ab aliis  non  recipiendos. Requiratur  autem,  ne pusillanimitate  aut  pertinacia aut  alia  aliqua episcopi  molestia  sint[556]  excommunicati.  Ut ergo  hoc  decentius requiratur,  bene[557]  placuit, singulis  annis  per singulas  provincias  bis in  anno  concilia fieri[558]  omnibus simul  episcopis  in unum  congregatis,  ut[559]  tales  quaestiones inquirantur[560] et  ita,  qui manifeste  offenderint[561]  episcopum, rationabiliter  excommunicati  apud omnes  esse  putentur, quamdiu  aut  in commune[562]  aut episcopum  placeat  humaniorem pro  his  ferre sententiam.  Concilia  autem fiant  unum  quidem ante  quadragesimam[563]  paschae[564],  ut omni  pusillanimitate[565] sublata[566]  munus mundum  offeratur  deo, secundum  autem  circa tempus  autumni.

DE[567] PRIVILEGIIS,  QUAE  QUIBUSDAM CIVITATIBUS  COMPETUNT

VI Antiqui[568] mores  obtineant,  qui apud  Aegyptum  sunt et  Libiam  et[569]  Pentapolim[570]  ita[571],  ut Alexandrinus  episcopus  horum[572]  omnium exhibeat  sollicitudinem,  quia et  urbis  Romae episcopo  similis  mos est.  Similiter autem  et  circa Antiochiam  et  in ceteris  provinciis  privilegia[573]  propria reserventur  metropolitanis  ecclesiis. Omnino  autem  manifestum est  illud,  quia[574],  si quis  praeter  consilium[575]  metropolitani factus[576]  fuerit episcopus,  hunc[577]  concilium magnum  definivit[578]  non debere  esse  episcopum.  Si vero  communi  omnium decreto  ratio<B132,  f. 31rb>nabili  et  secundum canonem  ecclesiasticum  comprobato[579]  duo aut  tres  propter proprias  inimicitias  contradixerint[580],  obtineat sententia  plurimorum.

DE[581] EPISCOPO  HELIAE  ID EST  HIEROSOLIMORUM[582]

VII Hierosolimitana[583]  consuetudo antiqua  servetur[584],  ut Aeliae[585]  episcopus honoretur  et[586]  habeat ordinem  honoris,  salva tamen  metropolitani  dignitate eiusdem  provinciae.

DE[587] HIS,  QUI  DICUNTUR[588]  CATHARI, ID  EST  MUNDI

VIII Si[589]  aliquando  venerint ad  catholicam  ecclesiam, placuit  sanctae  magnae synodo  eos[590]  ordinatos sic  manere  in clero.  Ante  omnia autem  haec[591]  profiteri ipsos  per  scripturam oportet,  quod  consentiant[592]  et sequantur  catholica  et apostolica  <V630,  f. 110rb>  dogmata:  hoc est  et  bigamis[593]  commu<V1341,  f. 41ra>nicare  et  his, qui  in  persequutione lapsi[594]  sunt, circa  quos  et tempus  constitutum[595]  est et  dies  definitus, et[596]  sequantur in  omnibus,  quae placuerint[597]  catholicae ecclesiae  episcopo  aut presbytero.  Ubicumque  autem omnes  sive  in castellis  sive  in civitatibus  ipsi  soli inventi  fuerint  ordinati, qui  inveniuntur  <W411, f.  61v>  in clero,  sint  in eodem  habitu.  Quotquot[598]  autem catholicae  ecclesiae  episcopo aut  presbytero  exstante[599]  accedunt, manifestum  est[600],  quod[601]  episcopus[602]  ecclesiae habebit  dignitatem  episcopi. Qui  autem  nominatur apud  eos  episcopus presbyteri  honorem  habebit, nisi  forte  placuerit episcopo  honoris  eum nomine  frui.  Sin vero  non  hoc ei  placuerit,  providebit ei  locum  aut chorepiscopatus  aut  presbyterii, ut  in  clero omnino  esse  videatur, quatenus[603]  non  in[604] civitate  duo  episcopi sint[605].

DE[606] HIS,  QUI  AD SACERDOTIUM  SINE  EXAMINATIONE PROMOTI  SUNT

VIIII Si  qui[607] sine  examinatione  promoti sunt  presbyteri  aut episcopi  vel[608],  cum discutiuntur,  confessi  sunt, quae  peccaverunt,  vel si  ab  aliis evincantur[609]  et[610]  confitentibus contra  canonem  homines[611]  commoti manus  eis  imposuerunt[612],  tales canon  non  suscipit, sed  abicit.  Hoc  enim,  quod irrepraehensibile  est  defendit[613]  catholica ecclesia[614].

DE[615] HIS,QUI  NEGAVERUNT  IN PERSECUTIONE  ET  POSTEA AD  CLERICATUM  PROMOTI SUNT

X Quicumque  de[616]  lapsis ordinati  sunt  per ignorantiam  aut  dissimulationem  ordinantium[617],  hoc non  praeiudicat  canon[618]  ecclesiasticus;  cogniti etenim  deponuntur.

DE[619] HIS,  QUI  NEGAVERUNT[620]  ET HABENTUR[621]  IN LOCIS

XI De  his  qui praevaricati  sunt  praeter necessitatem  aut  praeter ablationem  facultatum[622]  aut praeter  periculum,  vel tale  aliquid,  quod factum  est  sub tyrannide[623]  Licinii, placuit  sancto  concilio, licet  indigni  sint, humanitate  tamen  subvenire[624]  eis.  Quotquot[625]  igitur sincere  <O93,  f.  55va> poenitent,  tres  annos inter  audientes  sint, qui  lapsi  sunt fideles  et  septem[626]  annos succumbant,  duobus  vero annis  sine[627]  oblatione[628]  populo[629]  communicent in[630]  orationibus.

DE[631] HIS,  QUI  ABRENUNTIANT ET  ITERUM  AD SAECULUM  SUNT  REVERSI

XII Quicumque  vocati  sunt per[632]  gratiam et  primordia  demonstrantes bona  deposuerunt  cingulum militiae[633],  postea vero  ad  proprium vomitum  revoluti  sunt ita,  ut  aliqui et  pecuniam  conferant et  beneficiis  militiam repetant,  isti  decem annos  succumbant  post triennium  auditionis  tempus. Sed[634]  in his  omnibus  oportet discutere  voluntatem  <V1341, f.  41rb>  et speciem  poenitentiae.  Quotquot[635]  enim timore  et  lacrymis et  perseverantia  et bonis  operibus  <B132, f.  31va>  conversationem  non simulatione[636] demonstrant,  isti  adimplentes tempus  constitutum  <V630, f.  110va>  auditionis orationibus  merito[637]  communicabunt,  et postea  licebit[638]  episcopo humanius  de  his  aliquid  cogitare. Qui  autem  indiscrete tulerunt  et  ingressum ecclesiae  sibi[639]  sufficere arbitrati  sunt  ad conversionem[640],  definitum[641]  omne compleant  tempus.

DE[642] HIS,  QUI[643] EXITU  COMMUNIONEM  REQUIRUNT

XIII De  exeuntibus  de corpore  vetus  et canonica  lex  custodiatur[644]  et nunc,  ut  hi, qui  mori  sperantur <W411,  f.  62r> novissimo  iuvamine[645]  non priventur.  Si  vero desperatus[646]  communione sumpta  et  oblatione percepta  iterum  convalescat, sit  inter  eos, qui  orationibus  tantum communicant.  Generaliter[647]  autem homini  morituro  petenti[648]  sibi communionis[649]  gratiam episcopus  probabiliter  oblationem ei  contradat.

DE CATICUMINIS  LAPSIS

XIIII Placuit  sanctae[650]  et magnae  synodo,  ut triennio[651]  audiant tantum,  postea[652]  orent cum  caticuminis.

DE[653]  CLERICIS,  NE DE  CIVITATE  AD ALIAM  TRANSEANT

XV Propter  grandem  tumultum et  seditiones[654],  quae fiunt[655],  placuit omnimodis[656]  auferri consuetudinem,  quae  est contra  canonem[657]  in aliquibus  partibus  admissa[658]  [659]  ita, ut  de  civitate[660]  in civitatem  nec  episcopum nec[661]  presbyterum neque  diaconum  transferri[662]  liceat. Si  quis  autem post  sancti  et magni  concilii  definitonem tale  aliquid  agere[663]  temptaverit[664]  aut se  dederit[665]  huiuscemodi[666]  negotio, cassabitur[667]  omnimodo[668]  huiusmodi[669]  machinatio, et[670]  restituatur ecclesiae,  in  qua aut  episcopus  aut presbyter  aut  diaconus fuerit[671]  ordinatus.

DE[672] HIS;  QUI  IN ECCLESIIS,  IN  QUIBUS PROVECTI[673]  SUNT, MINIME[674]  PERDURAVERUNT[675]

XVI Si  qui[676]  facile[677]  se periculis  ingerentes  neque timorem  dei  ante oculos  habentes  neque ecclesiasticum  canonem  scientes discedunt  ab  ecclesia[678]  presbyteri aut  diaconi  aut quicumque  sunt  in canone  constituti,  isti nullo[679]  modo suscipi  debent  ab alia  ecclesia,  sed omnem  eis  necessitatem imponi  oportere[680],  ut ad  proprias  parrochias revertantur[681].  Pertinaces autem  excommunicatos  esse oportet.  Si  autem  aliquis usu  temerario[682]  subripuerit ad  alterum  pertinentem et  ordinaverit  in sua  ecclesia  non consentiente[683]  episcopo, a  quo  discesserat clericus,  qui  in canone  constituitur[684],  <V1341, f.  41va>  infirma sit  huiusmodi  manus impositio.

DE[685] CLERICIS,  QUI  USURAS ACCIPIUNT

XVII Quoniam  plures  in canone  constituti  cupiditatem et  lucra  turpia sectantur  oblitique  sanctae scripturae  dicentis:  Qui pecuniam  suam  non dedit  ad  usuram, cum  fenerantur  aliis[686]  centesimas[687]  exigunt, iuste  statuit  sanctum et  magnum  concilium, ut  si  quis inventus  fuerit  post hanc  definitionem[688]  usuram accipiens  aut[689]  aliud aliquid[690]  excogitans turpis  lucri  gratia, abiciatur  a  clero et  alienus  a canone  sit.

DE[691] PRIVILEGIIS  PRESBYTERORUM

XVIII <V630,  f.  110vb> Pervenit  ad  sanctum[692]  et magnum  concilium,  quod in  quibusdam  locis aut  civitatibus  presbyteris gratiam  sacrae[693]  communionis diaconi  porrigant,  quod neque  canon[694]  neque consuetudo  tradidit,  <B132, f.  31vb>  ut, qui  potestatem  offerendi non  habent  his, qui  offerunt,  porrigant corpus  Christi.  Sed etiam  hoc  quoque innotuit,  quod[695]  <W411, f.  62v>  quidam[696]  diaconi[697]  ante episcopos  contingant  eucharistiam. Omnia  igitur  haec amputentur  et  maneant diaconi[698]  in proprio  ordine  scientes, quod  episcoporum  quidem ministri  sint[699], presbyteris  autem  inferiores[700] exsistunt,  accipiant  autem ex  ordine  eucharistiam[701]  post presbyteros  eis  dante[702]  aut episcopo  aut  presbytero. <O93,  f.  55vb> Sed  nec  sedere eis  in  medio presbyterorum  liceat.  Quod[703]  si hoc  fiat,  praeter canonem[704]  et praeter  ordinem  probatur[705]  [706]  exsistere. Si  quis autem  obtemperare  noluerit post  hanc  definitionem[707],  cesset a[708]  diaconio.

DE[709] HIS,  QUI  A PAULO  SAMOSATENO[710]  AD ECCLESIAM  VENIUNT

XVIIII De  Paulianistis  refugientibus ad  ecclesiam  catholicam definitio  prolata  est rebaptizari  eos  omnino. Si  qui[711]  vero ex  eis  praeterito tempore  fuerint  in clero,  si  quidem sine  querela  et[712]  in[713]  repraehensione  fuerint, post  baptismum  ordinentur ab  episcopo  ecclesiae catholicae[714].  Si vero  discussio[715] eos  minus  idoneos invenerit,  deponi  eos convenit.  Similiter  autem[716]  et de  diaconissis[717]  et omnino  de  his, qui  sub[718]  canone conversantur,  eadem  forma servabitur.  Meminimus[719]  autem de  diaconissis[720],  quae in  eadem  specie sunt,  quia  manus impositionem  aliquam  non habent,  ut  omnino inter  laicas  computentur.

DE[721] FLECTENDO  GENUA[722]

XX Quoniam  sunt  quidam, qui  die  dominico[723]  flectant genua  et  diebus pentecostes[724],  placuit de  hoc  sanctae et  magnae  synodo cunctos[725]  [726]  in omnibus  locis  consonanter et  consentienter  stantes dominum  orare  debere.

EXPLICIUNT[727]  CONSTI<V141,  f. 41vb>TUTA  NICENI  CONCILII, SED[728]  ET[729]  OBSERVATIONE EIUS[730].

Ut nulla  de  reliquo varietas  oriatur[731]  in[732]  ecclesiis sanctum[733]  concilium traditis[734]  omnibus et[735]  rite dispositis  ut[736]  ecclesiarum pax  et  fides in  orientis  atque occidentis  partibus  una eademque  servetur[737],  haec[738]  ecclesiastica statuta[739]  necessario[740]  credidimus[741]  inserenda.

INCIPIT[742]  EPISTOLA CONCILII  AFRICANI[743] AD  PAPAM  CAELESTINUM URBIS  ROMAE  EPISCOPUM[744].

<V630, f.  111ra>  Domino dilectissimo  et  honorabili[745]  patri Caelestino  Aurelius,  Palestinus[746],  Antonius, Tutus[747],  Servusdei, Terentius[748],  Fortunatus, Martinus[749],  Ianuarius, Optatus,  Celticius[750],  Donatus, Theasius,  Vincentius,  Fortunatianus[751]  et ceteri,  qui  in universali  Africano  concilio Cartaginis[752]  affuimus.

Optaremus si,  quemadmodum[753]  sanctitas tua  de[754]  adventu Apiarii  laetatos[755]  vos fuisse  missis  per compresbyterum  nostrum  Leonem litteris  intimavit[756],  ita nos  quoque  de eius  purgatione  haec scripta  cum  laetitia mitteremus.  Esset[757]  profecto et  nostra  et vestra  modo  alacritas certior  nec  praepropera[758] viderentur[759]  [760],  quae adhuc[761]  tam[762]  de audiendo  quam[763]  de audito[764]  praecesserant.  Adveniente[765] sane  ad  nos sancto  fratre  et coepiscopo  nostro  Faustino concilium  congregavimus  et credidimus[766]  ideo cum  illo  missum, quoniam  sicut  per eius  operam  presbyterio[767]  ante[768]  redditus[769]  fuerat, ita  nunc  posset[770]  de tantis  <W411,  f. 63r>  criminibus  a[771]  Rabacenis[772] obiectis  eo  laborante[773] purgari.  Cuius  tanta ac[774] tam  immania  flagitia decursum  nostri  concilii examen[775]  invenit, ut[776]  memorati patrocinium[777]  potius quam  iudicium  ac defensoris  magis  operam quam  disceptatoris  iustitiam superarent[778].  Nam primum,  quantum  obstiterit[779]  omnino[780]  congregationi diversas  iniurias  ingerendo quasi  ecclesiae  Romanae asserens  privilegia[781]  et volens  eum  a nobis  in  communionem[782]  suscipi[783],  quem tua  sanctitas  credens appellasse,  quod  probare non  potuit,  communioni[784]  reddiderat[785],  quod minime  tamen  licuit, quod  etiam  gestorum melius  ex[786]  lectione[787]  cognosces[788], triduano  tamen  laboriosissimo  agitato iudicio,  cum  diversa eidem  obiecta  afflictissimi[789] quaereremus  vel  moras coepiscopi  nostri  Faustini vel  tergiversationes[790]  ipsius Apiarii,  quibus[791]  nefandas turpitudines  occulere[792]  conabatur, deus  iudex  iustus et[793]  fortis et  longanimis  magno compendio  resecavit.  Tetriore[794]  quippe ac  putridiore[795]  obstinatione compressa[796],  quae[797]  tantum lividum  caenum  impudentia negationis  volebat[798]  obruere, deo  nostro  eius conscientiam  coartante[799] et  occulta,  quae in  illius  <V1341, f.  42ra>  corde tamquam  in  volutabro criminum  iam  damnabat etiam  hominibus  publicante[800],  repente in  confessione[801]  cunctorum obiectorum  flagitiorum[802]  dolosus negator  erupit  et tandem[803]  de omnibus  incredibilibus  opprobriis ultroneus[804] se  ipse[805]  convicit[806],  atque <O93,  f.  56ra>  ipsam quoque  nostram  spem, qua[807]  eum  et[808]  credebamus et[809]  optabamus de  tam  pudendis maculis[810]  posse purgari,  <V630,  f. 111rb>  convertit[811]  in gemitus[812],  nisi quoniam  istam[813]  nostram mestitiam  uno  tantum solacio  mitigavit,  quod et  nos  labore[814]  diuturnioris quaestionis  absolvit[815]  et suis  vulneribus  qualemcumque  medelam[816],  et si  in  vita hac  suae[817] conscientiae  reluctante  confessione providit,  domine  frater. Praefato  itaque  debitae[818]  salutationis officio  impendio[819]  [820]  deprecamur, ut  deinceps  ad vestras  aures  hinc[821]  venientes non  facilius  admittatis nec  a  nobis excommunicatos  in  communionem ultra  velitis  excipere, quia[822]  hoc[823]  etiam Niceno  concilio  definitum facile  advertit[824]  venerabilitas tua.  Nam  etsi  de inferioribus  clericis  vel[825]  laicis videtur  ibi[826] praecaveri[827],  quanto  magis hoc  de  episcopis voluit  observari,  ne in  sua  provincia a  communione  suspensi a  tua  sanctitate praepropere[828] vel  indebite  videantur communioni[829]  restitui. Presbyterorum[830]  quoque et  sequentium[831]  clericorum improba  refugia,  sicut te  dignum  est, repellat  sanctitas  tua, quia  et  nulla patrum  definitione[832]  hoc ecclesiae  derogatum  est Africanae  et  decreta Nicena[833]  sive inferioris  gradus[834]  clericos, sive  ipsos  episcopos suis  metropolitanis  apertissime  commiserunt[835].  Prudentissime <W411,  f.  63v> enim  iustissimeque  viderunt, quaecumque  negotia  in suis  locis,  ubi orta  sunt,  finienda nec  unicuique  providentiae gratiam  sancti  spiritus defuturam,  qua[836]  aequitas a[837]  Christi sacerdotibus  et  prudenter videatur  et  constantissime  teneatur, maxime  quia  unicuique concessum  est,  si[838]  iudicio offensus  fuerit  cognitorum, ad  concilia[839]  suae[840]  provinciae vel  etiam  universale provocare,  nisi  forte quisquam  est,  qui credat  unicuilibet  posse deum[841]  nostrum examinis  inspirare[842]  iustitiam et  innumerabilibus  congregatis in  concilium  sacerdotibus denegare.  Aut  quomodo ipsum  transmarinum  iudicium ratum[843]  erit, ad  quod  testium necessariae[844]  personae[845]  vel  propter  sexus vel[846] propter  senectutis[847]  infirmitatem vel  multis  aliis[848]  intercurrentibus  impedimentis adduci  non  poterunt[849]?  Nam  ut[850]  aliqui tamquam  a  tuae sanctitatis  latere  mittantur, nulla[851]  invenimus patrum  synodo  constitutum, quia  illud,  <V1341, f.  42rb>  quod pridem  per  eundem coepiscopum  nostrum  Faustinum tamquam  ex  parte Niceni  concilii  exinde transmisistis  in  conciliis verioribus,  quae[852]  accipiuntur Niceni  a  sancto Cyrillo  coepiscopo[853]  nostro Alexandrinae  ecclesiae  et a  venerabili[854]  Attico Constantinopolitano antistite  ex  autentico missis,  quae  etiam ante  hoc  per Innocentium  presbyterum  et Marcellum  subdiaconum,  per quos  ad  nos ab  eis  directa sunt,  vene<V630,  f. 111va>rabilis  memoriae  Bonifacio episcopo  decessori  vestro[855]  a nobis[856]  transmissa sunt,  in  quibus tale  aliquid  non potuimus  reperire.  Exsecutores etiam  clericos[857]  vestros[858]  quibusque[859]  petentibus nolite  mittere,  nolite concedere,  ne  famosum typum  saeculi  in ecclesiam  Christi,  quae lucem  simplicitatis  et humilitatis  diem  domini videre  cupientibus[860]  praefert, videamur[861]  inducere[862].  Nam de  fratre  nostro Faustino  amoto[863]  iam[864]  pro suis  nefandis  nequitiis de  Christi  ecclesia dolendo  Apiario[865]  securi sumus,  quod  eum[866]  probitate[867]  ac[868]  moderatione tuae  sanctitatis  salva fraterna  caritate  ulterius in[869]  Africa minime[870]  patiatur[871]. Et  alia  manu: Dominus[872]  noster sanctitatem  vestram  aevo longiore  orantem  pro nobis  custodiat,  domine frater[873].

O93, f. 56ra;  V630, f. 111va; W411,  f.  63v;  B132, f. 32va;  V1341, f. 42rb

[1]  B132  enthält lediglich  die  Kanones von  Nikäa  sowie den  Beginn  des Schreibens  des  afrikanischen Konzils  an  Caelestinus I.

[2]  Überschrift  und Vorspruch  nach  der Capitulatio  V630

[3]  CONCILIUM] INCIPIT  CONCILIUM V630

[4]  CARTAGINIS  V630;  W411

[5]  In hoc  concilio  fehlt  W411

[6]  peteretur korr.  aus  preteretur  W411

[7]  presbiteres W411

[8]  Statt  Rubrik und  erstem  Absatz: INCIPIUNT  CAPITULA  V630

[9]  Vor  I] INCIPIUNT  CAPITULA V630

[10]  Allocutio] UT locutio  W411

[11]  partes W411

[12]  conmunitorio W411

[13]  retato W411

[14]  Alii  W411; Alippii  korr.  aus  Alii  V1341

[15]  inquirendam W411

[16]  nicenae W411

[17]  concilii W411

[18] veritatem  O93

[19]  notescat W411

[20]  sardocensis W411

[21] recitata  a  korr.  aus  recitata  O93;  recitati V630: V1341;  tata  W411

[22]  a  fehlt

[23] agustinus  O93;  W411

[24] permittit  O93

[25]  romano korr.  aus  romanae  V630

[26]  repeti W411

[27]  explaria W411

[28]  expetanda W411

[29]  fidei] fidei  in  W411

[30]  Rescripta W411

[31]  alexandrię  V630;  Alexandrie  V1341

[32]  africanae V630

[33]  folgt  Rubrik: INCIPIT  CONCILIUM  CARTAGINIS AFRICĘ  VI  GESTUM ERA  CCCCLVII  AB EPISCOPIS  CCXVII;  danach  erster Absatz  V630

[34]  XIIII  fehlt V630

[35]  Honorii XII]  XII  honori W411

[36]  tesdosii W411;  Theudosii  V1341

[37]  agustorum O93;  W411

[38]  scripta hec  sunt  korr.  aus  scripta  O93

[39]  haec sunt  fehlt  W411

[40]  arelius W411

[41]  primae  sedis  Numidiae et  Faustino  ecclesie Potentinae  primae]  primae O93;  W411;  V1341;  korr.  aus  primae  V630

[42]  nicen  W411

[43]  vizacenae  W411;  Bizacenae V1341

[44]  auritanie  W411

[45]  mauritanię  korr.  aus  maritanię  V630;  V1341; maritanie W411

[46]  Tripolis  V1341

[47]  Culisitano  V1341

[48]  ceteris episcopis]  ceteri  episcopi  W411

[49]  proconsolaris  W411;  proconsularis]  proconsularis resd  korr.  aus  proconsularis  V1341

[50]  presbyteris atque  legatis]  presbiteri acque  legati  W411

[51]  presbyteris] presbyteris  atque  V1341

[52]  legatis fehlt  V630

[53] cum  fehlt  W411

[54]  consedissent  W411

[55]  prestitutam  W411;  prefutam V1341

[56]  que  W411

[57]  audierunt  W411

[58]  socientur W411

[59]  qua de  re]  quando  W411

[60]  coetu] quo  et  W411

[61]  secundum korr.  aus  secundam  W411

[62]  ordinata korr.  aus  ordinati  W411

[63]  niceno  W411

[64]  professio vel  korr.  aus  professio V630

[65]  dixisset  W411

[66]  licitus  W411

[67]  iniunc  W411

[68]  qua  W411

[69]  et gestis  korr.  aus  egistis V630

[70]  meminemus  W411

[71]  firmata korr.  aus  firma  V630;  firmata  V1341

[72]  et  postea  cetera, quae  acta  vel inchoata  sunt  incerta, firmabuntur  fehlt  W411

[73]  inserta V630;  V1341

[74] et  ut]  et  ut  ad  V630; ut  et  ad  W411;  ut  ad V1341

[75]  de  W411

[76]  possetis  W411

[77]  vos  fehlt  W411

[78]  ammonuisse korr.  aus  monuisse V1341

[79]  careat  W411

[80]  licet] licet  et  V1341

[81]  ipsis  V630; W411;  V1341

[82]  ut  fehlt W411

[83]  beatitudine  W411

[84]  communitorium  W411

[85]  vestrae  V1341

[86]  contineatur korr.  aus  contineantur  W411

[87]  conmunitorium  W411

[88]  consacerdotes korr.  aus  sacerdotes  V630;  sacerdotes  W411

[89]  nostris  W411

[90]  subsequenter  W411

[91]  communitorium  W411;  commonitorum V1341

[92]  et  fehlt  W411

[93]  filii  W411

[94]  episcopus korr.  aus  episcopis V1341

[95]  hac  W411

[96]  vestra  V1341

[97]  immo quia  nostra  ibi] ibi  immo  quia nostra W411

[98]  nostrorum  W411

[99]  qui  W411

[100]  communitorio  W411

[101]  cum  fehlt  W411

[102]  episcopi  W411

[103]  decernere W411

[104]  gradu suo]  gradus  W411

[105]  deiecerint] quod  egerint  W411

[106]  videntur  W411

[107]  voluerint korr.  aus  voluerit V1341

[108] audiri  korr.  aus  audire  O93;  audire  W411

[109]  examini  W411

[110]  his episcopis]  episcopus  W411

[111]  ut ipsi  fehlt W411

[112]  delegentur  W411

[113]  is  fehlt V1341

[114]  rogant  W411

[115]  regulam  W411

[116]  deprecatione] et  precatione  W411

[117]  morit  W411

[118]  episcopus  W411

[119]  suos  W411

[120]  presbiteres  W411;  presbyterem V1341

[121]  mittat] mittat  et  W411

[122]  Romani fehlt  W411;  Romani  korr.  aus  Romani  episcopi  V1341

[123]  qui  W411

[124]  vero crediderit]  recredide  W411

[125]  sufficet  W411

[126] imponant  korr.  aus  imponant et  cum  recitaret V630; V1341

[127]  faciet] facto  et  W411

[128] iudicaverit]  iudicaverit  et cum  recitaret  korr.  aus  iudicaverit  V630;  iudicaverit  et convocare  W411

[129]  AGAPIUS  W411;  Alipius]  Et cum  recitaret  Alipius korr.  aus  Alipius V1341

[130]  AGATHENIENSIS W411

[131]  numedie  W411

[132]  servituros  W411

[133]  ad  W411

[134]  spiceremus  W411

[135]  exemplari  W411

[136]  sinodus  W411

[137]  nicene  W411

[138]  nescio] ne  suo  W411

[139]  inveniamus  W411

[140]  penitemus  W411

[141]  pape  W411

[142]  quia  korr. aus  qui  V1341

[143]  auctonticum W411

[144]  dicitur esse  korr. aus  dicitur V1341

[145]  constantinopolitana  korr.  aus  constantinopolitane  W411

[146]  tuam  W411

[147]  alexandrinem  W411

[148]  que  W411

[149]  hoc  fehlt  W411

[150]  ut  fehlt  W411

[151]  quia] que  a  W411

[152]  frater fehlt  W411

[153]  servaturo  W411

[154]  habeamus] habemus  V630;  ab  ipsius  W411

[155]  siciamus  W411

[156]  predicta  W411

[157]  aliis quia]  aliisque  aut  W411

[158]  dubius  W411

[159]  nones  W411

[160]  constitutus  W411

[161]  et  fehlt  W411

[162]  et  W411

[163]  debet  W411

[164]  sta  W411

[165]  possimus  W411

[166]  sancti  W411

[167]  MARITANIE  W411

[168]  meminemus  W411

[169]  communitorio  W411

[170]  audire  W411

[171]  quo  W411

[172]  restat] est  et  W411

[173]  credidimus  W411

[174]  ardicensi O93;  W411

[175]  adhuc] adhuc  me  V1341

[176]  moveat] moveat  me  V1341

[177]  episcopus] episcopus  quis  V630

[178]  daconum  V630;  V1341

[179] providendum  est  korr.  aus  providendum  O93

[180]  causam suam] causandum W411

[181]  audiatur  W411

[182]  diligentium  W411

[183]  tractetur  W411

[184]  oportet] oportet  ei  W411

[185]  audientia  W411

[186]  ad  W411

[187]  reiecit korr.  aus  reicit V1341

[188]  discutiantur  W411

[189]  promovetur  W411

[190] remendetur  W411

[191]  sententiam W411

[192] Agustinus  O93; W411

[193]  hypponensis regionis  korr.  aus  hypponi regiensis  V630

[194]  numedie  W411

[195]  diligentiori  V1341

[196]  omnibus  W411

[197]  vestrae  V630;  V1341

[198]  universus  W411

[199] episcopus  ecclesiae  korr.  aus  episcopus  O93

[200]  suffetule  W411

[201]  etiam  W411

[202]  infirmari] firmari  non  W411

[203]  debeat  W411

[204]  beatitudine  W411

[205]  Bonifacium fehlt  W411

[206]  dignetur] dignetur  ut  W411

[207]  quod] quod  et  W411; V1341

[208]  agustinus O93;  W411

[209]  utrum] utrum  nam  W411

[210] concedendum  V630;  V1341

[211]  beati  W411

[212]  in  fehlt  W411

[213]  etiam que  korr.  aus  etiam  W411

[214]  intimabimus  W411

[215]  istutorum  W411

[216]  normam fehlt  W411

[217]  formata sunt  vel]  formaverit  W411

[218]  vel  fehlt W411

[219]  istatuta  W411

[220]  a  W411

[221]  concilium korr.  aus  synodum V1341

[222]  per beatae]  prebeat  ex  W411

[223]  Caecilianum episcopum]  cecilianus  episcopus  W411

[224]  exempla  W411

[225]  hi  korr. aus  hic  V1341

[226]  sed et]  sedes  W411

[227]  episcopos  W411

[228]  adstipulatione  W411

[229]  suarum fehlt  W411

[230]  quo  V630;  V1341

[231]  communitorio  W411

[232]  Faustinus] Faustinus  sed  V1341

[233]  aut  ibidem  reperta a  nobis  firmabuntur, aut  si  non inveniantur  collecta  synodo de  hoc  in sequenti  tractabimus.  Daniel notarius  Niceni  concilii professionem  fidei  vel eius  statuta  recitavit fehlt  W411

[234]  inveniuntur  V630

[235] tractavimus  O93

[236]  Überschrift  fehlt  V630;  V1341

[237]  visibilium et  invisibilium  korr.  aus  visibilium V1341

[238]  de patre]  per  W411

[239]  est  de  korr. aus  est O93

[240]  deum de  korr.  aus  deum  V1341

[241] quem  fehlt  W411

[242]  terra  W411

[243]  discendit  W411

[244]  est] est  de  spiritu sancto  V630

[245]  est et  fehlt W411

[246]  est  fehlt  W411

[247]  sedit  W411

[248]  Unde  W411

[249]  extantibus  W411

[250]  ex  fehlt V630;  V1341

[251]  alia] alia  qua  W411;  aliqua V1341

[252]  quos  O93

[253]  XI  fehlt O93

[254]  Überschrift  fehlt V630

[255]  AB  fehlt  W411

[256]  AURELIO korr.  aus  AU  O93

[257]  ET  fehlt O93

[258]  EPISCOPORUM  W411;  EPISCOPIS]  EPISCOPIS PER  V1341

[259]  SUPERIUS korr.  aus DERSUPERIUS  O93

[260]  DENOMINATOS korr.  aus  DENATOS V1341

[261]  LEGATO  W411

[262]  EODEM IPSO  CONCILIO]  IDIPSUM CONCILIUM W411

[263]  CONCILIUM W411

[264]  numedie  W411

[265]  de  fehlt  W411

[266]  qui  W411

[267]  coepiscopi  W411

[268]  necnon O93;  nam  W411

[269]  merie  W411

[270]  tua  W411

[271]  eius  korr. aus  eos  V1341

[272]  locum  W411

[273]  es  fehlt  W411

[274]  utrumque  W411

[275]  nea  W411

[276]  continetur  W411

[277]  sava  W411

[278]  continent  W411

[279] gratias  O93;  agritius  W411

[280]  Apiarius korr.  aus  Apiarius  frater O93

[281]  eius  W411

[282]  et ordinatione]  exordinatione  W411

[283] ordinatione  et  korr.  aus  ordinatione  O93

[284]  ac vocatione]  provocatione  W411

[285]  exortum  fehlt  W411

[286] siccensi  V630;  sicsensi  W411

[287]  africanę  V630; africane W411

[288]  lebe  W411

[289]  communicacioni  W411

[290] siccensis  V630;  V1341;  sensis  W411

[291]  visum est]  est  visam ei  W411

[292]  paci et  quieti]  faciet  W411

[293]  praecesserunt  W411

[294]  Siccensi ecclesia]  siccensia  W411

[295]  presbyterum  W411

[296]  accepto episolio]  acepta  epistolia  V630

[297]  abe  W411

[298]  possit  W411

[299]  pungeretur  W411

[300]  Sane  fehlt  W411

[301] diuturius  V630

[302]  ratio  W411

[303]  tecta  W411

[304]  a  fehlt  W411

[305]  ut  fehlt  W411

[306]  eis] de  his  W411

[307]  nulla  W411

[308]  quid  V1341

[309]  communitorium  W411

[310]  reatum  W411

[311]  nobis etiam]  etiam  nobis  W411

[312]  defuerunt korr.  aus  fuerunt  W411

[313]  est allegatum]  ea  diligatum  W411

[314]  quaedam] que  de  W411

[315]  gerenda korr.  aus   generanda  V1341

[316]  unus  W411

[317]  de appellationibus]  appellationum  W411

[318]  tractandis] retractandum  his  W411

[319] retractandis  korr.  aus  tractandis  V630

[320]  et  fehlt  W411

[321]  finitimos episcopos]  finitimo  episcopo  W411

[322] perperam]  leviter  vel culpabiliter  V630;  V1341

[323]  fuerint  V630;  W411; V1341

[324] Quartam  O93;  V1341

[325]  debantur  W411

[326]   id est]  idem  W411

[327]  ut Romam]  utro  nam  W411

[328]  episcopo  W411

[329]  clericum  W411

[330]  clericorum causae]  clericorum  quęrele korr.  aus  clericorum  V630

[331]  suorum  W411

[332]  finiatur korr.  aus  finietur  W411

[333]  priori  W411

[334]  episcopum] episcopum  episcopum O93

[335]  insinuar  W411

[336]  si  W411

[337]  possimus  W411

[338]  niceneam  W411

[339]  si  W411

[340]  eam a]  ea  W411

[341]  custodire  W411

[342]  ista  fehlt  V630

[343]  communitorium  W411

[344]  est] est  reum  W411

[345]  degerint  W411

[346]  et  fehlt

[347]  audire  W411

[348]  finitima korr.  aus  finitimę  V630

[349]  provintiae  W411

[350]  et  fehlt  W411

[351]  Quod si  is  fehlt  W411

[352]  moveri W411

[353] a  V630

[354]  e latere]  clero  W411

[355]  erit  W411

[356]  potestatem  W411

[357]  extimet  W411

[358]  concilio W411

[359]  quis  fehlt  W411

[360]  vel  W411

[361]  eius  W411

[362]  finitimo  W411

[363] negare  V630

[364]  audientia  W411

[365]  accipiat ut  korr.  aus  accipiat  V630

[366]  ut  fehlt W411

[367]  discutiatur korr.  aus  disciat V1341

[368]  ut aut  korr.  aus  ut  V1341

[369]  approbetur  V1341

[370]  exemplariorum  fehlt W411

[371]  gestis korr.  aus  gesti V1341

[372]  si ibi]  sibi  W411; V1341

[373]  constituta  sunt  et quemadmodum  fehlt  V630; V1341

[374]  et  fehlt  W411

[375]  communitorio W411

[376]  continetur  W411

[377]  eo  W411;  que  korr.  aus  quae V1341

[378]  custodiretur  W411

[379]  non  W411

[380]  commerare  W411

[381]  moramus  W411

[382]  cogeremus  W411

[383]  pateremus  W411

[384]  dei nostri fehlt  W411

[385]  quod tua]  quaestua  W411

[386]  sumus  W411

[387]  istum typum]  tue  ipsum  W411

[388]  non diserentibus]  nudis  sedentibus  W411

[389]  custodire  W411

[390]  debant W411

[391]  quae  fehlt W411

[392]  etiam ipse  korr.  aus  etiam  V1341

[393]  perspicis korr.  aus  prespicis V630

[394]  ses  W411

[395]  ne  W411

[396]  habeant  W411

[397]  legerimus korr.  aus legeremus  V630

[398]  in  fehlt  W411

[399]  in  W411

[400]  tamen  fehlt  W411

[401]  in  fehlt  W411

[402]  Graeco fehlt  W411

[403]  creta  W411

[404]  repperiri  W411; V1341

[405]  qua re  fehlt W411

[406]  anthiocene  W411

[407]  tuae  placuerit] placuerit  tuę  V630; V1341

[408]  possimus W411

[409]  esse verissima]  verissima  esse  korr. aus  verissima V1341

[410]  congregati  W411

[411]  quem  W411

[412]  de  fehlt  W411

[413]  ablata  W411

[414]  conmonitoris  W411

[415]  supradicto] supradicto  a  W411

[416]  servaturos esse]  servatur  obesse  W411

[417]  promittetur  W411

[418]  veritate  W411

[419]  quae  fehlt  W411

[420]  nostro  V1341

[421]  episcopus  W411

[422]  tulerent  W411

[423]  fuerit  W411

[424]  tua  W411

[425]  faciant  V1341

[426]  Et] Et  suscripta  W411

[427] Carthaginis  episcopus]  episcopus cartaginis  V630;  V1341

[428] agustinus  O93;  V1341;  agustinum W411

[429]  possedius  W411

[430]  marinum  W411

[431]  hęc  W411

[432]  episcopi  fehlt V1341

[433] CCXIIII  korr.  aus  CXIIII O93

[434]  scripserunt  W411

[435]  INCIPIUNT  fehlt W411

[436]  ALEXANDRINE  W411

[437]  UBI  fehlt W411

[438]  nicendo  W411

[439]  presbiterem  W411

[440]  ECCLESIAE] ecclesiae  ad  W411

[441]  cartaginis  W411

[442]  ROMANAE] romane  sub  W411; V1341

[443]  DIE VI  korr.  aus  DIE  V1341

[444]  V  W411

[445]  SUNT DIRECTAE]  directe  sunt  W411

[446]  DIRECTA  V630

[447]  patribus  W411

[448]  deo  V630; W411;  V1341

[449]  habentiam  W411

[450]  suscepimus  W411

[451]  sperebatis  W411

[452]  de  scrinio]  descriptioni  W411

[453]  sunt  W411

[454] corrigamus  V630

[455]  Unde] ut  de  W411

[456]  interlinear bono  V1341

[457]  nicea  W411

[458]  habite  W411

[459]  et  fehlt  W411

[460]  storia  W411

[461]  scriptis  W411

[462]  XVIII  W411

[463]  magnus  W411

[464]  Deus et  dominus]  dominus deus W411

[465]  sanctam fehlt  W411

[466] INCIPIT  fehlt  V630;  ITEM  W411

[467]  CONSTANTINOPOLITANI  AD  EOSDEM fehlt  W411

[468]  Dominis sanctis  fehlt  fehlt  W411

[469]  habita fehlt W411

[470]  gratiarum actione]  gratulatione  W411

[471]  benedictione  perfrui,  domini beatissimi  fratres  fehlt  W411

[472]  scriptis  W411

[473]  sub fidei]  suffidei  W411

[474]  nimium korr.  aus  nimum  W411

[475]  iussitis  W411

[476]  sancta fehlt  W411

[477]  orare  fehlt  W411

[478]  magnus  W411

[479]  sanctitatem  vestram  custodiat, quod  optamus  fehlt  W411

[480]  INCIPIUNT fehlt  W411

[481]  CONCILII NICENI]  NICENI  CONCILII  W411

[482]  VII  W411

[483]  honorio  W411

[484]  interlinear duodecies

[485]  theodosio  W411

[486]  interlinear octies  V630

[487]  VIII  V630

[488]  agustorum  W411

[489]  omnipotentem] omnipotentem  omnium  W411

[490]  verum  korr. aus  vero  V1341

[491]  descendit fehlt  W411

[492]  incarnatus] incarnatus  est V630;  W411;  V1341

[493]  CUI  W411

[494]  STATUTORUM korr.  aus  STATORUM  O93

[495]  eiusdem  concilii  Niceni a  memoratis  pontificibus fehlt  W411

[496]  NICEM  V1341

[497]  provintiae fehlt  W411

[498]  folgt  Capitulatio V630:

I  De  eunuchis, qui  seipsos  absciderunt.

II  De  his, qui  ex  gentilibus post  baptismum  ad clericatus  ordinem  promoventur.

III  De  commanentibus cum  mulieribus.

IIII  De  ordinatione episcoporum.

V  De  excommunicatis.

VI  De  privilegiis, quae  quibusdam  civitatibus competunt.

VII  De  episcopo Heliae,  id  est Hierusolimorum.

VIII  De  his, qui  dicuntur  cathari, id  est  mundi.

VIIII  De  his, qui  ad  sacerdotium sine  examinatione  promoti sunt.

X  De  his, qui  negaverunt  in persecutione  et  postea ad  clericatum  promoti sunt.

XI  De  his, qui  negaverunt  et habentur  in  locis.

XII  De  his, qui  abrenuntiant  et iterum  ad  saeculum sunt  reversi.

XIII  De  his, qui  in  exitu communionem  requirunt.

XIIII  De  caticuminis lapsis.

XV  De  clericis, ne  de  civitate ad  aliam  transeant.

<V630,  f.  109vb> XVI  De  his, qui  in  ecclesiis, in  quibus  provecti sunt,  minime  perduraverint.

XVII  De  clericis, qui  usuras  accipiunt.

XVIII  De  privilegiis presbyterorum.

XVIIII  De  his, qui  a  Paulo Samosateno  ad  ecclesiam veniunt.

XX  De  flectendo genu.

XXI  De  observatione Niceni  concilii,  ut nulla  de  reliquo varietas  oriatur  in ecclesiis.

EXPLICIUNT  CAPITULA

[499]  Rubrik  fehlt V630

[500]  HIS  W411, V1341

[501]  SE  W411; SEIPSOS  B132; V1341

[502]  absciderunt] absciderunt  vel  castraverint W411

[503]  per languorem] languore  W411

[504]  langorem B132

[505]  et  B132

[506]  abscis B132

[507]  et  fehlt  W411

[508]  abstinere  W411; B132

[509]  et  fehlt W411

[510]  deberi O93;  V1341

[511]  prohibere  W411

[512]  manifestum] manifestum  est  W411

[513]  excogitent B132

[514]  audent  W411

[515]  ipsos  fehlt W411

[516]  est  W411

[517]  si  W411

[518]  sunt] sunt  et  V1341

[519]  inveniuntur V630;  W411

[520]  autem alias  fehlt W411

[521]  Rubrik  fehlt V630

[522]  EUNUCHIS  W411

[523]  BAPTISMA W411

[524]  CLERICATUS  B132; V1341

[525]  ECCLESIASTICUM  ORDINEM  PROMOVENTUR] CLERUM  ADPLICANTUR W411

[526]  festinantes W411

[527]  per W411

[528] catacizati  O93; V1341

[529]  presbyterium] presbiterium  bene  haberi W411

[530]  placu W411

[531]  etenim W411

[532]  neopitum W411

[533]  vobis W411

[534]  iste cesset]  decesset W411

[535]  qui W411

[536]  adversum W411

[537]  magnum concilium]  magno  concilio W411

[538]  se efferens]  superveniens W411

[539]  a  B132

[540]  Rubrik fehlt  V630

[541]  clero est  korr.  aus  clero V630

[542]  subintroductam  korr.  aus  subintrodictam  O93

[543]  Rubrik  fehlt V630

[544]  quidem] quidem  qui W411

[545]  episcopus W411

[546]  hoc  fehlt W411

[547]  erit W411

[548]  omnimodis] omnis  modis W411

[549]  episcopis] episcopis  et  W411

[550]  qui  W411

[551]  est  fehlt W411

[552]  a  fehlt W411

[553]  metropolitano]  metropolitano episcopo  V1341

[554]  Rubrik  fehlt V630

[555]  EXCOMMUNICATIS  korr.  aus  COMMUNICATIS V1341

[556]  sint  fehlt W411

[557]  bene] bene  habere  DE CONCILIO  CELEBRANDO  W411

[558]  fierit W411

[559]  ut  fehlt W411

[560]  requirantur V630;  inquiratur  W411

[561]  offenderint korr.  aus  offenderunt V1341

[562]  communione W411;  communi  V1341

[563]  quadragensima W411

[564]  paschae fehlt  W411;  V1341

[565]  interlinear animi  motione  V630

[566]  subla  W411

[567]  Rubrik fehlt  V630;  W411

[568] Antiqui  mores]  Antiquiores V630

[569]  et  fehlt W411

[570]  pentapoli W411

[571]  ita  fehlt W411

[572]  horum  fehlt W411

[573]  privilegia korr.  aus  privilegi V1341

[574]  quia  korr. aus  qua  W411

[575]  concilium W411

[576]  factus fehlt B132

[577]  hunc  fehlt W411

[578]  divinivit W411

[579]  comprobato fehlt  W411

[580]  contradixerunt  W411

[581]  Rubrik  fehlt V630

[582]  hierusolimitano  W411

[583]  Hierosolimitana  consuetudo fehlt  W411

[584]  servetur W411

[585]  Theliae  V1341

[586]  et  fehlt W411

[587]  Rubrik  fehlt V630

[588]  CATHARI ID  EST  MUNDI] NON  ORDINANT  SECATORES W411

[589]  Si aliquando  venerint]  Aliquando vero  accedentibus  W411

[590]  eo  W411

[591]  haec  fehlt W411

[592]  sentiant W411

[593]  bigamus B132

[594]  dilapsi W411

[595]  constitum W411

[596]  ut  W411

[597]  placuerunt W411

[598]  Quodquod W411;  B132

[599]  extate W411

[600]  est  fehlt W411;  V1341

[601]  quia  W411

[602]  episcopus] episcopus  quidem  W411

[603] quatenus  non in  civitate  duo episcopi  sint  fehlt  B132

[604]  in] in  una  korr.  aus  in  V630;  V1341

[605]  sint  korr. aus  sunt  V630

[606]  Rubrik  fehlt V630

[607]  quis  korr. aus  qui  O93;  quis  W411

[608]  et  W411

[609]  vincantur W411

[610]  et] et  preterera  W411;  V1341

[611]  homines commoti]  moti  homines W411

[612]  inposuerint W411

[613]  defendet W411

[614]  eclesiae W411

[615]  Rubrik  fehlt V630

[616]  de lapsis  fehlt  W411

[617]  ordinantium] ordinantium  hii  qui lapsi  sunt  W411

[618]  canon ecclesiasticus]  canone  eclesiastico W411

[619]  Rubrik  fehlt V630

[620]  NEGAVERUNT korr.  aus  NAVIGAVERUNT V1341

[621]  HABEANTUR  B132

[622]  facultatum korr.  aus  facultatem V1341

[623]  tyrannide Licinii]  tyranni  decii  W411

[624]  subveniri V630

[625]  Quodquod W411;  B132

[626]  interlinear sex O93

[627]  sine  fehlt W411

[628]  oblationem W411

[629]  populo fehlt  W411

[630]  in  fehlt W411

[631]  Rubrik  fehlt V630

[632]  ad  W411

[633]  miliae W411

[634]  Sed in  his  omnibus] autem  his  W411

[635]  Quodquod W411;  B132

[636]  dissimulatione  V630;  simulationem  W411

[637]  merito fehlt  B132

[638]  licet  W411

[639]  sibi  fehlt W411

[640]  conversationem W411

[641]  definitum fehlt  W411

[642]  Rubrik  fehlt V630

[643]  QUI] QUI  IN  W411;  V1341

[644]  custodentur W411

[645]  iubamine W411;  iuvamine korr.  aus  iubamine V1341

[646]  disperatus O93;  W411

[647]  Omnino W411

[648]  petenti sibi  korr.  aus  petenti W411

[649]  communionis fehlt  W411

[650]  sanctae fehlt  W411

[651]  tricennio W411

[652]  postea] post  hec  W411

[653]  Rubrik  fehlt V630

[654]  seditionem W411

[655]  fiunt] facita  sunt  W411

[656]  omnimodis] omnis  modis  W411

[657]  canonem] canonem  si  inventi fuerint  W411

[658]  amissa O93;  admissa korr.  aus  amissa  V630

[659]  admissa ut  de  fehlt  W411

[660]  civitate in  civitatem]  civitate ad  civitatem  migrantes korr.  aus  civitate  W411

[661]  nec  korr. aus  ne  W411

[662]  transferri fehlt  W411;  transferii  V1341

[663]  agere  fehlt W411

[664]  adtemptaverit W411

[665]  sederit W411

[666]  huiuscemodi fehlt  W411

[667]  cessabitur  V630; B132;  V1341

[668]  omnimodo fehlt V630

[669]  huiuscemodi  V630

[670]  et restituatur  fehlt  W411

[671]  fuerat W411;  V1341

[672]  Rubrik  fehlt V630

[673]  PROMOTI W411

[674]  NON  W411

[675]  DURANTUR W411

[676]  quis  W411

[677]  faciles W411

[678]  ecclesię  B132

[679]  nullo  korr. aus  nulli  V1341

[680]  oportet  V1341

[681]  revertatur W411

[682]  temeratorio W411

[683]  consente W411

[684]  constituetur W411

[685]  Rubrik  fehlt V630

[686]  alis  W411

[687]  centesimos  B132

[688]  difinitionem O93

[689]  aut  korr. aus  ut  V1341

[690]  quid  W411; V1341

[691]  Rubrik  fehlt V630

[692]  sanctum et  korr.  aus  sanctum  V1341

[693]  sacrae communionis  fehlt  W411

[694]  canones W411

[695]  quodquod W411

[696]  quidem W411

[697]  diaconi] diaconi  et  W411

[698]  diaconi in  korr.  aus  diaconi  V1341

[699]  sunt  V630; V1341

[700]  inferiores existunt  korr. aus  inferiores  V630

[701]  eucharistum W411;  B132

[702]  dande  W411

[703]  Quod si  hoc  fiat  fehlt W411

[704]  canonem] canonem  enim  W411

[705]  praebatur  V1341

[706]  probatur exsistere]  est  si fiat  W411

[707]  difinitionem W411

[708]  a  fehlt W411

[709]  Rubrik  fehlt V630

[710]  SAMOSATANO  V1341

[711]  quis  W411

[712]  et in]  et  korr.  aus  et  in  V630

[713]  in  fehlt W411

[714]  catholicae fehlt  W411

[715] discussio  korr.  aus  discussi O93

[716]  autem  fehlt W411

[717]  diaconibus W411

[718]  in  eodem  W411

[719]  Meminemus W411

[720]  diaconises W411

[721]  Rubrik fehlt  V630

[722]  GENU  V1341;  B132

[723]  dominica W411

[724]  pentecosten W411

[725]  tos  W411

[726]  cunctos korr.  aus  cunctos  qui  V630

[727]  EXPLICIT W411;  XXI EXPLICIUNT  CANONES V1341

[728]  SED  ET  OBSERVATIONE EIUS  Ut  nulla de  reliquo  varietas oriatur  in  ecclesiis fehlt  V630

[729]  ET] ET  DE  W411;  B132;  V1341

[730]  PASCHE W411

[731]  ORIRETUR W411

[732]  in  fehlt W411

[733]  am  Rande  XXI  V630

[734]  TRADIDISSET W411

[735]  et  fehlt W411

[736]  ut  fehlt W411

[737]  servetur] SENTENTIA  EST  W411

[738]  haec] HAEC  DE  W411

[739]  TUTA  W411

[740]  NECESSARIA W411

[741]  CREDIMUS  V630;  W411; credidimus  korr. aus  credimus  V1341

[742]  Überschrift  fehlt W411

[743]  AFRICANI korr.  aus  AFRICANENSIS  V630

[744]  EPISCOPUM] EPISCOPUM  XIII V1341

[745]  HONORANDO W411

[746]  palastinus W411

[747]  Tutus Servusdei]  servusdei  tertius W411

[748]  Terentius fehlt  W411

[749]  martianus  V630; matinus  W411

[750]  ceticius W411

[751]  fortunatus W411

[752]  cartagine W411

[753]  quemadmodum korr.  aus  quidem  ad modum  V630;  quidem ad  modum  W411;  quidem  ammodum  B132

[754]  de bis Ende  fehlt  B132

[755]  letato W411

[756]  intimabit W411

[757]  esse  W411

[758]  praepropera  korr.  aus propria  O93;  prępropera  korr.  aus  prępope,  am  Rande  festinata  V630;  pre pro  opera  W411

[759]  viderentur] videretur  W411

[760]  viderentur korr.  aus  viderentur  tam  V1341

[761]  adhuc tam  korr.  aus  adhuc  V1341

[762]  tam  fehlt W411

[763]  quam] quam  quę  V1341

[764]  auditu V1341

[765]  Adveniente korr.  aus  Advenientes  O93

[766]  credimus W411

[767]  presbiterio korr.  aus  presbytero  V630;  presbytero  V1341

[768]  antea  W411

[769]  reditus korr.  aus  rediturus V1341

[770]  possit W411;  V1341

[771]  a  Rabacenis]  ad habracenis  W411

[772] habracenis  W411;  Thabracenis  V630;  V1341

[773] laborente  O93

[774]  a  O93

[775]  examen  invenit,  ut  et  memorati patrocinium  potius  quam iudicium  korr.  aus  examen V1341

[776]  ut] ut  et V630;  W411;  V1341

[777]  patrocinii W411

[778]  superare W411

[779]  obstinerit W411

[780]  omni  V630; V1341

[781]  prebilegia W411

[782]  conmunione W411

[783]  suscepi W411

[784]  conmunione W411

[785]  redderat W411

[786]  ex  fehlt W411

[787]  lectioni W411

[788] cognosces  korr.  aus  recognosces  O93;  cognoscens  W411;  cognosceris  V630; V1341

[789] afflictissime  korr. aus  afflictissima  V630;  afflictissima  V1341

[790]  terguversationes  W411

[791]  qui  W411

[792]  occulere] hoc  colore  W411

[793]  et  fehlt  V1341

[794]  Teriore W411

[795]  putidiore W411

[796]  conprehensa W411

[797]  qua  V630

[798]  volvebat W411

[799]  cohortante V630

[800]  publicanter W411

[801]  confessionem  V1341

[802]  flagitionum W411

[803]  tantum W411

[804]  am  Rande  spontaneus  V630

[805]  ipsum  W411

[806]  convincit W411

[807]  qua eum]  quem  W411

[808]  ut  V630

[809]  et optabamus fehlt  W411

[810]  maculis posse  purgari]  posse purgari  malis  W411

[811]  convenerit W411

[812]  gemitus korr.  aus  gemitos  V1341

[813]  stam  W411

[814]  laboris W411

[815]  adsolvit W411

[816]  medillam W411

[817]  suae  conscientiae] sua  conscientia  V630

[818]  debito W411

[819]  am Rande  plurimum  V630

[820]  impendio] inpendio  suis  W411;  inpendiosius V1341

[821]  hinc venientes]  invenientes  W411

[822]  qui  O93

[823]  hac  W411

[824]  advertat W411

[825]  vel] vel  de  V1341

[826]  ibi  korr. aus  tibi  V630

[827] pręcaveri  korr. aus  pręgravari  V630;  praecaverit  W411

[828] propere  O93;  am  Rande  temere  vel festinate  V630;  preponere  W411;  praepropere  korr.  aus  praepropre  V1341

[829]  communione  V1341

[830]  Presbiterum W411

[831]  consequentium W411; V1341

[832]  difinitione O93

[833]  Nicena korr.  aus  Nicene  V1341

[834]  gradu  W411

[835]  conmiserint W411

[836]  quia  V630

[837]  a  fehlt W411

[838]  qui  W411

[839]  concilia korr.  aus  conclia  W411

[840]  sua  W411

[841]  deum  korr. aus  dominum V1341

[842]  inspicere W411

[843]  gratum W411

[844]  necessariae] necessarie  vel  W411

[845]  persona W411

[846]  vel propter  fehlt  V630

[847]  senectutis infirmitatem]  senectutem  W411

[848]  aliis  fehlt W411

[849]  potuerunt W411

[850]  et  W411

[851]  Nullo  W411

[852]  quia  W411

[853]  coepiscopo] episcopo  constantinopoli  W411

[854]  venerabile W411

[855]  nostro W411

[856]  nobis] nobis  per  eosdem W411; V1341

[857]  clericos] celeri  quos  W411

[858]  usos  W411

[859]  aliquibus W411

[860]  cupientibus praefert]  cupimus  reverem W411

[861]  videamus  V1341

[862]  adducere W411

[863]  moto  W411

[864]  iamdeco W411

[865]  apiarium W411

[866]  eum] eum  in  W411;  V1341

[867]  parvitate W411

[868]  a  W411

[869]  in Africa] apricam  W411

[870]  minime] in  me  W411

[871]  am  Rande  sustineat  V630

[872]  Dominus] dominus  deus V1341

[873] frater]  frater  EXPLICIT EPISTOLA  V630

© 2004 Karl-Georg Schon
Dieser Text ist urheberrechtlich geschützt. Er steht unter der GNU Free Documentation License.
Demnach dürfen Sie ihn frei weiter verbreiten und bearbeiten, vorausgesetzt Sie nennen den Namen des ursprünglichen Autors und Sie geben auch anderen das Recht den von Ihnen bearbeiteten oder verbreiteten Text unter den gleichen Bedingungen weiter zu verbreiten. Im einzelnen finden Sie Bestimmungen der GNU Free Documentation License unter dem Menüpunkt Lizenz.

Zuletzt geändert am 09.10.2004