|
|
|
|
|
 |
|||
|
|
||||||||||
|
|
|
|
Diese Website ist nicht mehr aktuell. Sie ist nach http://www.pseudoisidor.mgh.de umgezogen. Die aktuelle Version des Konzils von Agde finden Sie hier This Website has moved to http://www.pseudoisidor.mgh.de This page is no longer current. The current version of Konzil von Agde can be found here Die Auflösung der Handschriftensiglen und Hinweise zur Edition finden Sie hier.
Konzil von Agde O93, f. 61va; V630, f. 119vb; W411, f. 78v; V1341, f. 51ra INCIPIT[1] CONCILIUM AGATENSE XXV EPISCOPORUM HABITUM ERA DXXIIII[2] TITULI[3] INCIPIUNT PRAEFATI[4] CONCILII <W411, f. 79r> I De digamis clericis, ut non ministrent. II De contumacibus clericis et ad officium tardis. III De episcopis, qui vel innocentes[5] vel pro minimis causis aliquos excommunicant. IIII De his, qui suas vel propinquorum[6] oblationes ecclesiae fraudant. V Si clericus furtum ecclesiae fecerit. VI Si episcopo a[7] quibuslibet quicquam fuerit derelictum. VII De rebus ecclesiae, quomodo ab episcopis habeantur, et de servis ecclesiae, qualiter ab episcopo manumittantur. VIII De clericis, qui[8] ad saeculares confugiunt. VIIII De presbyteris et diaconibus, qui ad coniugalem[9] coitum revertuntur. X Ut nullus clericorum cum extraneis feminis habitet. XI Ut nullus clericus in cellario vel secretario[10] feminam intromittat. XII Ut omni[11] quadragesimae[12] sabbato[13] ieiunetur. XIII Ut symbolum ante octo[14] dies paschae competentibus praedicetur. XIIII Ut altare et ungueatur[15] et benedicatur. XV Qualiter maiores, qualiter minores poenitentiam accipiant. XVI Qua aetate diacones ordinentur. XVII De qua aetate episcopi vel presbyteri[16] consecrentur[17]. XVIII De laicis, quibus temporibus communicare debeant. XVIIII De sanctimonialibus[18], qua aetate velentur. XX De clericis, qui comam nutriunt. XXI Ut sollemnitates maiores in civitatibus celebrentur. <V1341, f. 51rb> XXII Ut non liceat presbytero[19] aut clerico rem ecclesiae vendere aut donare. XXIII Ut clericus iunior seniori non proponatur[20]. XXIIII De expositis inventis. XXV De saecularibus, qui suas uxores[21] derelinquunt. XXVI Ut si clericus[22] voluntarie damnum ecclesiae fecerit et satisfaciat[23] et[24] excommunicetur. XXVII Ut monasterium inconsulto episcopo nullus construat de monachis[25]. XXVIII Ut monasterium puellarum procul a monachis construatur[26]. <V630, f. 120ra> XXVIIII De libertis, ut in necessitate ab ecclesia tueantur. XXX Ut post antiphonas[27] orationes dicantur. XXXI De his, qui propter[28] odium ad pacem non revertuntur. XXXII Ut clericus[29] inconsulto episcopo ad iudicem saecularem non pergat. XXXIII Si episcopus heredes non habens ecclesiam, cui praefuit, heredem non fecerit. XXXIIII De Iudaeis, qui converti cupiunt, qualiter suscipiantur. XXXV Si episcopus a[30] metropolitano admonitus pro synodo vel ordinatione[31] episcopali venire distulerit. XXXVI Ut stipendia clericorum iuxta meritum distribuantur. XXXVII De homicidis[32] vel falsis testibus. XXXVIII Ut sine epistola episcopi sui non liceat clericum vel monachum proficisci[33], et de monachis vel abbatibus. <O93, f. 61vb> XXXVIIII Ut clerici[34] nuptialia[35] vitent convivia[36]. XL Ut clericis[37] vetetur ebrietas. XLI De sortilegis[38] vel auguriatoribus[39], ut ab ecclesia separentur[40]. XLII Ne de poenitentibus clericus ordinetur, et ut presbyter altare non erigat. XLIII Ne presbyter benedictionem vel poenitentiam in ecclesia dare praesumat. XLIIII Ut episcopus exiguum aliquid sine clericorum[41] conhibentia[42] non[43] destruat[44]. <W411, f. 79v> XLV Ut servos ecclesiae fugitivos liceat vendere episcopo. XLVI Ut ante missam expletam egredi populus non praesumat. XLVII De rebus ecclesiae propriis vel acquisitis. XLVIII De non alienandis ab episcopo rebus ecclesiae et de libertis[45]. XLVIIII[46] De clericis, qui sine epistolis sui pontificis proficiscuntur. L[47] De presbyteris parrochitanis[48] res ecclesiae distrahentibus[49]. LI[50] De eisdem, ut, quicquid emerint[51], in nomine ecclesiae comparent. LII[52] Ut sacerdotes[53] et levitae canibus[54] ad venandum et accipitribus[55] non utantur. LIII[56] De venditionibus[57], quas abbates facere praesumunt. LIIII[58] Ne unus abba duobus cenobiis praeponatur. LV[59] Ne monasterium sine notitia[60] episcopi construatur. LVI[61] De rebus ecclesiae usui[62] collatis, ut praescriptionis[63] tempore non defendantur[64]. LVII[65] De lapsis, qui de catholica fide in heresim[66] transeunt. LVIII[67] De incestis coniugiis. LVIIII[68] De his, qui servos suos extra iudicem necant. LX[69] De laicis, qui in sollemnitatibus maioribus ad civitatem non concurrunt[70]. LXI[71] De clericis, qui ab ecclesiae officio diebus sollemnibus desunt. LXII[72] De levitis[73], ne[74] sine iussu presbyteri sedeant. <V1341, f. 51va> LXIII[75] De ministris, ne in secretarium[76] ingrediantur. LXIIII[77] De catholicis, ne hereticorum connubiis copulentur. LXV[78] De levitis et clericis, ne magi vel incantatores sint. LXVI[79] De seditionariis clericis. LXVII[80] De scurris[81] et iocularibus clericis. <V630, f. 120rb> LXVIII[82] De synodo annis singulis congreganda. INCIPIT[83] SYNODUS[84] AGATENSIS SYNODUS[85] HABITA IN CIVITATE AGATENSI SUB DIE III ID. SEPTEMBR. MESALA[86] CONSULE Cum in dei[87] nomine in civitate Agatensi convenissemus et[88] in sancti Andreae basilica consedissemus[89], de disciplina et ordinationibus clericorum atque pontificum vel de ecclesiarum utilitatibus tractaturi in primo id placuit, ut canones et statuta patrum per ordinem legerentur[90]. DE[91] DIGAMIS CLERICIS, UT NON MINISTRENT I Placuit[92] de digamis aut internuptiarum[93] maritis, quamquam aliud patrum statuta decreverunt[94], ut, qui hucusque ordinati sunt, habita miseratione presbyteri[95] vel diaconi[96] nomen tantum obtineant, officium vero consecrandi presbyteri[97] et ministrandi huiusmodi[98] diacones non praesumant. DE[99] CONTUMACIBUS CLERICIS ET AD OFFICIUM TARDIS II Contumaces vero clerici[100], prout dignitatis ordo permiserit ab episcopis corrigantur, et si qui prioris gradus elati superbia communionem fortasse contempserint aut ecclesiam frequentare vel officium suum implere neglexerint, peregrina eis communio[101] tribuatur ita, ut, cum eos <W411, f. 80ra> poenitentia[102] correxerit, rescripti in matricula gradum suum dignitatemque recipiant[103]. DE[104] [105] EPISCOPIS, QUI VEL INNOCENTES VEL PRO MINIMIS CAUSIS[106] ALIQUOS EXCOMMUNICANT III[107] Episcopi vero, si sacerdotali moderatione postposita innocentes aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint[108] aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vicinis episcopis cuiuslibet provinciae litteris moneantur et si parcere noluerint, communio[109] illis[110] usque[111] ad tempus synodi a reliquis episcopis denegetur, ne fortasse propter[112] excommunicatoris <O93, f. 62r> peccatum excommunicati longo tempore morte praeveniantur. DE[113] HIS, QUI SUAS VEL PROPINQUORUM[114] OBLATIONES ECCLESIAE FRAUDANT IIII[115] Clerici etiam vel saeculares, qui oblationes parentum aut donatas aut testamento relictas[116] retinere perstiterint[117] aut id, quod ipsi donaverint[118], ecclesiis vel monasteriis credi>V1341, f. 51vb>derint auferendum, sicut synodus sancta[119] constituit, velut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis excludantur. SI[120] CLERICUS FURTUM ECCLESIAE FECERIT V[121] Si quis[122] clericus furtum ecclesiae fecerit, peregrina ei communio tribuatur. SI[123] EPISCOPO A[124] QUIBUSLIBET QUICQUAM FUERIT DERELICTUM VI[125] Pontifices vero, quibus in summo sacerdotio constitutis ab extraneis dumtaxat aliquid aut cum ecclesia aut sequestratim aut dimittitur aut donatur, quia[126] hoc ille, qui donat, pro redemptione animae suae, non pro commodo sacerdotis probatur offerre, non quasi suum proprium, sed quasi[127] dimissum ecclesiae inter facultates[128] ecclesiae computabunt, quia iustum est, ut, sicut sacerdos habet, quod ecclesiae dimissum[129] est, ita et[130] ecclesia[131] habeat, quod relin<V630, f. 120va>quitur[132] sacerdoti[133]. Sane[134] quicquid per fideicommissum aut sacerdoti aut ecclesiae fortasse dimittitur, cuicumque alii[135] postmodum profuturum, id inter facultates suas ecclesia computare aut retinere non poterit. DE[136] REBUS ECCLESIAE, QUOMODO AB[137] EPISCOPIS HABEANTUR, ET[138] DE SERVIS[139] ECCLESIAE; QUALITER AB EPISCOPO MANUMITTANTUR VII[140] Casellas[141] vero vel mancipiola ecclesiae episcopi, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, vel vasa ministerii quasi commendata fideli proposito in integro ecclesiae iure possideant, id est, ut neque vendere neque per quoscumque contractus[142] res, unde pauperes vivunt, alienare praesumant. Quod si necessitas[143] compulerit, ut pro ecclesiae[144] necessitate aut utilitate vel[145] usufructuum[146] vel indirecta venditione aliquid distrahatur, apud duos vel tres comprovinciales vel vicinos episcopos causa, qua[147] necesse sit vendendi, <W411, f. 80v> primitus comprobetur, ut[148] habita discussione sacerdotali eorum subscriptione, quae facta fuerit venditio, roboretur. Aliter facta venditio vel transactio non[149] valebit. Sane si quos de servis ecclesiae bene[150] meritos sibi episcopus libertati[151] donaverit, collatam libertatem a successoribus placuit custodiri cum hoc[152], quod eis manumissor in libertate contulerit, quod tamen iubemus viginti solidorum numeri modum in terrula, vineola vel hospitiolo[153] tenere. Quod amplius datum fuerit, post manumissoris mortem ecclesiae[154] revocetur[155]. Minus utiles peregrinis vel clericis[156] salvo iure ecclesiae in usum praestare permittimus. DE[157] CLERICIS, QUI AD SAECULARIUM[158] DEFENSIONE[159] CONFUGIUNT VIII[160] Id[161] etiam placuit, ut clericus, si relicto officio suo propter <V1341, f. 52ra> discriptionem[162] ad[163] saecularem fortasse confugerit et is[164], ad quem recurrit, solacium ei[165] defensionis[166] impenderit, cum eodem de ecclesiae communione pellatur. DE[167] PRESBYTERIS[168] ET DIACONIBUS, QUI AD CONIUGALEM[169] COITUM REVERTUNTUR VIIII[170] Placuit etiam[171], ut[172], si presbyteri[173] vel diaconi coniugati ad torum uxorum suarum[174] redire voluerint, papae Innocentii[175] ordinatio vel Siricii[176] episcopi auctoritas conservetur. Quod si[177] ad aliquos formula illa ecclesiasticae[178] vitae pariter et disciplinae, quae a Siricio episcopo ad provincias commeavit non probabitur pervenisse, eis[179] ignorationis venia[180] remittetur ita, ut de cetero penitus incipiant[181] abstinere et ita gradus[182] suos, in quibus inventi fuerint, sic retineant, ut ad potiora eis non liceat ascendere. Quibus in beneficio esse debet, quod[183] locum[184] ipsum, quem retinent, non amittunt. Si qui[185] autem scisse formam vivendi[186] missam[187] a sancto Siricio episcopo deteguntur neque statim cupiditates[188] libidinis[189] abiecisse, illi sunt modis omnibus submovendi, eo[190] quod post admonitionem cognitam proponendam[191] arbitrati sunt voluptatem[192]. UT[193] NULLUS CLERICORUM CUM EXTRANEIS FEMINIS HABITET[194] X[195] Id etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordi<V630, f. 120vb>natione praecipimus, ut nullus clericorum extraneae mulieri qualibet collatione aut[196] familiaritate iungatur, et non solum in domo <O93, f. 62rb> illius extranea mulier non accedat, sed nec ipse frequentandi ad extraneam mulierem habeat potestatem, sed cum matre tantum[197], sorore, filia et[198] nepte[199], si habuerit aut voluerit[200], vivendi liberam habeat potestatem. De quibus nominibus nefas est aliud, quam natura constituit, suspicari[201]. UT[202] NULLUS CLERICUS IN CELLARIO VEL SECRETO FEMINAM INTROMITTAT XI[203] Ancillas vel libertas a[204] cellario vel[205] secreto ministerio et ab eadem mansione, in qua clericus manet, placuit removeri. <W411, f. 81ra> UT[206] OMNI[207] QUADRAGESIMAE[208] SABBATO IEIUNETUR XII[209] Placuit etiam, ut omnes ecclesiae exceptis diebus dominicis in quadragesima[210], etiam die sabbato[211], sacerdotali oratione et discretionis[212] comminatione[213] ieiunent. UT[214] SYMBOLUM ANTE OCTO DIES PASCHAE COMPETENTIBUS PRAEDICETUR XIII[215] Symbolum etiam placuit ab omnibus ecclesiis una die, id est ante octo dies dominicae resurrectionis publice in ecclesia competentibus praedicare[216]. UT[217] ALTARE ET[218] UNGUATUR[219] ET BENEDICATUR XIIII[220] Altaria[221] placuit non solum unctione chrismatis, sed etiam sacerdotali benedictione sacrari. QUALITER[222] MAIORES POENITENTIAM[223] ACCIPI<V1341, f. 52rb>ANT, QUAE MINORIBUS NON FACILE COMMITTENDA EST XV[224] Poenitentes tempore, quo poenitentiam petunt, impositionem manuum[225] et cilicium super capita[226] a sacerdote, sicut ubique constitutum est, consequantur. Si[227] aut[228] [229] comas non deposuerint aut vestimenta non mutaverint, abiciantur, et nisi digne poenituerint, non recipiantur. Iuvenibus etiam poenitentia non facile committenda est propter aetatis fragilitatem, viaticum tamen omnibus in morte positis non negandum. QUA[230] AETATE DIACONES ORDINENTUR XVI[231] Episcopus[232] benedictionem[233] diaconatus minoribus quam[234] viginti et quinque annorum penitus non committat. Sane si[235] coniugati iuvenes consenserint ordinari, etiam uxorum voluntas ita requirenda est, ut sequestrato mansionis cubiculo religione praemissa[236], posteaquam pariter conversi fuerint, ordinentur. QUA[237] AETATE EPISCOPI VEL PRESBYTERI[238] CONSECRENTUR XVII[239] Presbyterum vero vel episcopum ante triginta annos, id est, antequam ad viri perfecti aetatem perveniat[240], nullus metropolitanorum ordinare praesumat, ne per aetatem, quod aliquoties evenit, aliquo errore culpentur. DE[241] LAICIS, QUIBUS TEMPORIBUS COMMUNICARE DEBEANT XVIII[242] Saeculares[243], qui natale domini, pascha, pentecosten[244] non communicaverint, catholici[245] non credantur nec inter catholicos habeantur. DE[246] SANCTIMONIALIBUS, QUA AETATE VELENTUR XVIIII[247] Sanctimoniales, quamlibet vita earum[248] et mores probati sint[249], ante annum aetatis suae quadragesimum[250] non velentur. DE[251] CLERICIS, QUI COMAM NUTRIUNT XX[252] Clerici, qui comam nutriunt[253], ab archidiacono[254], etiamsi noluerint, inviti detondantur. Vestimenta vel calceamenta etiam eis, nisi, quae religionem[255] deceant, uti aut habere <V630, f. 121ra> non liceat. UT[256] SOLLEMNITATES MAIORES IN CIVITATIBUS CELEBRENTUR XXI[257] Si quis etiam extra parrochias, in quibus legitimus est ordinariusque conventus, oratorium[258] in agro habere voluerit, reliquis[259] festivitatibus, ut ibi[260] missas teneat propter fatigationem familiae iuxta ordinem[261] <W411, f. 81v> permittimus. Pascha vero, natale domini, epiphaniam, ascensionem domini, pentecosten et natale sancti Iohannis Baptistae, et si quae[262] maximae dies in festivitatibus habentur, non nisi in civitatibus aut in parrochiis teneant. Clerici vero, si qui in his[263] festivitatibus, quas[264] supradiximus, in oratoriis[265] nisi iubente aut permittente episcopo facere aut tenere voluerint, <V1341, f. 52va> a communione pellantur. UT[266] NON LICEAT PRESBYTERO VEL CLERICO REM ECCLESIAE VENDERE AUT[267] DONARE XXII[268] Et licet[269] superfluum sit de re nota et antiquis canonibus prohibita iterato[270] aliquid definire, tamen[271] ut[272] facilius cupiditas <O93, f. 62v> aut improbitas reprimatur, id statuimus, quod omnes iubent, ut[273] civitatenses[274] sive diocesani[275] presbyteri[276] vel clerici salvo iure ecclesiae, rem ecclesiae, sicut permiserint episcopi, teneant, vendere aut donare[277] penitus non praesumant. Quod si fecerint, et facta venditio non valebit et de facultatibus, si quas habent proprias, indemnem[278] ecclesiam reddant et communione priventur. UT[279] CLERICUS IUNIOR SENIORI NON PRAEPONATUR XXIII[280] Episcoporum[281] etiam, quorum[282] vita non repraehenditur, posteriorem priori nullus praeponat, nisi fortasse elatus superbia[283], quod pro necessitate ecclesiae episcopus iusserit, implere contemnat[284]. Sane si officium archidiaconatus[285] propter simpliciorem naturam implere aut expedire nequiverit, ille[286] loci sui nomen teneat et ordinationem[287] ecclesiae, quem elegerit episcopus, praeponendum. DE[288] EXPOSITIS INVENTIS XXIIII[289] De expositis inventis id observandum, quod iam dudum synodus sancta[290] constituit. DE[291] SAECULARIBUS, QUI SUAS UXORES[292] DERELINQUUNT XXV[293] Hi vero saeculares, qui coniugale consortium nulla[294] culpa graviore dimittunt vel etiam dimiserunt[295], et nullas causas discidii probabiliter proponentes propterea sua matrimonia dimittunt[296], ut aut illicita[297] aut aliena praesumant, si antequam apud episcopum comprovinciales[298] discidii[299] causas dixerint et prius uxores, quam iudicio damnentur, abiecerint, a communione ecclesiae et[300] sancto populi coetu pro eo, quod fidem et coniugia maculant, excludantur. UT[301] SI VOLUNTARIE CLERICUS DAMNUM ECCLESIAE FECERIT ET[302] SATISFACIAT ET[303] EXCOMMUNICETUR XXVI[304] Si quis[305] de clericis documenta, quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere aut negare aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit[306], quicquid per absentiam[307] documentorum damni ecclesiae illatum est, de propriis facultatibus reddant[308] et communione <W411, f. 82r> priventur[309]. Hi[310] etiam, qui in damno ecclesiae impie sollicitati a traditoribus aliquid[311] susceperint, superiori[312] sententia teneantur[313]. UT[314] MONASTERIUM INCONSULTO EPISCOPO NULLUS CONSTRUAT XXVII[315] <V630, f. 121ra> Et[316] de monachis monasterium[317] novum nisi episcopo aut permittente aut probante nullus <V1341, f. 52vb> incipere aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes[318] ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit nec in civitatibus nec in parrochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem nullus abba[319] suscipere aut retinere praesumat, sed ubicumque fuerint abbati suo auctoritate canonum revocetur[320]. Si enim[321] necesse fuerit clericum[322] de monachis ordinari, cum consensu et voluntate abbatis praesumat episcopus. UT[323] MONASTERIUM PUELLARUM PROCUL A MONACHIS CONSTRUATUR XXVIII[324] Monasteria puellarum longius a monasterio[325] monachorum aut propter insidias diaboli aut propter oblocutiones hominum collocentur. DE[326] LIBERTIS, UT IN NECESSITATE AB ECCLESIA TUEANTUR XXVIIII[327] Libertos legitime a dominis suis factos ecclesia, si necessitas exegerit, tueatur. Quod[328] si quis ante audientiam aut pervadere aut exspoliare praesumpserit[329], ab ecclesia repellatur[330]. UT[331] POST ANTIPHONAS[332] ORATIONES DICANTUR XXX[333] Et quia convenit ordinem ecclesiae ab omnibus aequaliter custodiri[334], studendum est, ut, sicut[335] ubique fit[336], post antiphonas[337] collectiones[338] per ordinem ab episcopis[339] vel presbyteris dici[340] et hymnos[341] matutinos vel vespertinos diebus omnibus decantari, et in conclusione[342] matutinarum vel vespertinarum[343] missarum post hymnos capitella de psalmis dici, et plebem collecta oratione ad vesperam ab episcopo cum benedictionc dimitti. DE[344] HIS, QUI PER ODIUM AD PACEM NON REVERTUNTUR XXXI[345] Placuit etiam[346], ut, sicut plerumque fit, quicumque odio aut longinqua <O93, f. 62vb> inter se lite dissenserint[347] et[348] ad pacem revocare[349] diutina vel[350] intentione nequiverint, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu iustissima excommunicatione[351] pellantur. UT[352] CLERICUS INCONSULTO EPISCOPO AD IUDICEM SAECULAREM NON PERGAT XXXII[353] Clericum[354] nullus praesumat apud saecularem iudicem episcopo non permittente pulsare, sed si pulsatus fuerit, non[355] respondeat nec[356] proponat[357] nec audeat criminale negotium in iudicio <W411, f. 82v> saeculari proponere[358]. Si quis vero saecularium per calumniam ecclesiam aut clericum fatigare temptaverit et victus fuerit[359], ab[360] ecclesiae liminibus et a[361] catholicorum communione, nisi digne poenituerit, coerceatur[362]. SI[363] EPISCOPUS HEREDES NON HABENS[364] ECCLESIAM, <V1341, f. 53ra> CUI PRAEFUIT, HEREDEM NON FECERIT XXXIII[365] Episcopus, qui filios aut nepotes non habens alium[366] quam ecclesiam reliquit[367] heredem, si quid de ecclesia, non in ecclesiae causa aut necessitate praesumpsit, quod distraxit aut donavit, irritum habeatur. Qui[368] vero filios habet, de bonis, quae relinquit[369], ab[370] heredibus eius indemnitatibus ecclesiae consulatur. DE[371] IUDAEIS, QUI CONVERTI CUPIUNT, QUALITER SUSCIPIANTUR XXXIIII[372] Iudaei, quorum perfidia frequenter ad vomitum redit, si ad legem catholicam venire[373] voluerint, octo menses inter caticuminos ecclesiae limen introeant, <V630, f. 121va> et si pura fide[374] venire noscuntur, tunc demum baptismatis gratiam mereantur. Quod si[375] casu aliquo[376] periculum infirmitatis intra praescriptum tempus incurrerint[377] et desperati[378] fuerint[379], baptizentur[380]. SI[381] EPISCOPUS A METROPOLITANO ADMONITUS[382] PRO SYNODO VEL ORDINATIONE EPISCOPALI[383] VENIRE DISTULERIT XXXV[384] Si episcopus[385] metropolitanus ad comprovinciales episcopos epistolas[386] direxerit, in quibus eos[387] ad[388] ordinationem summi pontificis aut[389] ad synodum invitet, postpositis omnibus excepta gravi infirmitate corporis ac[390] [391] praeceptione regia ad constitutum[392] diem adesse non differant. Quod[393] si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctoritas, usque ad proximum[394] synodum a caritate fratrum[395] et[396] ecclesiae communione priventur[397]. UT[398] STIPENDIA CLERICORUM IUXTA MERITUM DISTRIBUANTUR XXXVI[399] Clerici etiam omnes, qui ecclesiae fideliter vigilanterque deserviunt, stipendia sanctis laboribus debita secundum servitii sui meritum vel ordinationem canonum[400] a sacerdotibus consequantur. DE[401] HOMICIDIS[402] ET[403] FALSIS TESTIBUS XXXVII[404] Itaque censuimus homicidas et falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa[405] diluerint. UT[406] SINE EPISTOLA EPISCOPI SUI NON LICEAT CLERICUM VEL[407] MONACHUM PROFICISCI, ET DE MONACHIS VEL ABBATIBUS XXXVIII[408] Clericis sine commendatitiis epistolis episcopi sui licentia[409] non pateat evagandi, in monachis quoque praesentis[410] sententiae forma servetur. Quod[411] si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis, ne eis ad solitarias cellulas liceat a[412] congre<W411, f. 83r>gatione discedere, nisi forte probatis post emeritos[413] labores aut propter infirmitatis[414] necessitatem <V1341, f. 53rb> asperior[415] abbatis regula remittatur. Quod[416] ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate, separatas habere cellulas permittant[417]. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hostilitatis[418] intra muros receptacula[419] collocare. UT[420] CLERICI NUPTIALIA[421] VITENT CONIUBA[422], NE[423] SACER VISUS AUT OBTUTUS POLLUI POSSIT[424] XXXVIIII[425] Presbyteri, diacones, subdiacones vel deinceps, quibus ducendi uxores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent <O93, f. 63ra> convivia, nec[426] his coetibus misceantur, ubi amatoria cantantur et turpia aut obsceni[427] motus[428] corporum, choris et saltationibus efferuntur[429], ne auditus[430] et obtutus[431] sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum[432] atque verborum[433] contagione polluantur[434]. UT[435] CHRISTIANI IUDAEORUM VETENT[436] CONVIVIA XL[437] Omnes deinceps clerici sive[438] laici Iudaeorum convivia[439] evitent, nec eos ad convivium quisquis excipiat, quia cum apud christianos cibis communibus non utantur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos[440] a christianis sumi, cum ea, quae apostolo permittente nos su<V630, f. 121vb>mimus, ab illis iudicentur immunda, ac sic inferiores incipiant[441] esse christiani quam Iudaei, si nos, quae ab illis apponuntur, utamur, illi vero a nobis oblata contemnant. XLI[442] Ante[443] [444] omnia clericis[445] vetetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque eum, quem[446] ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut XXX dierum spatio a[447] communione statuimus submovendum aut corporali subdendum supplicio. XLII[448] Ac[449] ne[450] id fortasse videatur omissum, quod maxime fidem catholicae religionis infestat, quod aliquanti clerici sive[451] laici student auguriis et sub nomine fictae religionis[452] per[453] eas, quas sanctorum sortes vocant[454], divinationis scientiam profitentur[455] aut quarumcumque scripturarum inspectione futura[456] promittunt. Hoc quicumque clericus vel laicus detectus[457] fuerit vel consulere vel docere, ab ecclesia habeatur extraneus. NE[458] DE POENITENTIBUS CLERICUS ORDINETUR, ET UT PRESBYTER ALTARE[459] NON ERIGAT XLIII[460] De poenitentibus id placuit observari[461], quod sancti patres nostri[462] synodali[463] sententia statuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur et, qui iam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut <V1341, f. 53va> bigami aut internuptiarum[464] maritos[465] locum teneant. Ministrare diaconis[466] aut consecrare altare presbyter non praesumat. NE[467] PRESBYTER BENEDICTIONEM[468] VEL POENITENTIAM IN ECCLESIA DARE PRAESUMAT XLIIII[469] Benedictionem super plebem in ecclesia fundere aut poenitentem <W411, f. 83v> in ecclesia benedicere[470] presbytero penitus non licebit. UT[471] EPISCOPUS EXIGUUM ALIQUID SINE CLERICORUM[472] CONHIBENTIA[473] DISTRAHAT XLV[474] Terrulas aut vineolas exiguas[475] ecclesiae minus utiles aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum, si necessitas fuerit, distrahendi habeat potestatem. UT[476] [477] SERVOS ECCLESIAE FUGITIVOS LICEAT VENDERE EPISCOPO XLVI[478] Fugitivos[479] domos suas aut familias deserentes, qui, etiamsi revocati[480] fuerint, teneri[481] non possunt, simili ratione ab episcopis, si voluerint aut si ita illi meruerint, distrahantur. UT[482] ANTE MISSAM EXPLETAM EGREDI POPULUS NON PRAESUMAT XLVII[483] Missas die dominica[484] saecularibus totas tenere speciali ordine praecipimus ita, ut ante[485] benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat. Qui si fecerint, ab episcopo publice confundantur. XLVIII[486] Ut de rebus episcopi propriis vel acquisitis vel[487] quicquid episcopus de suo proprio habet, heredibus[488] suis, si voluerit, derelinquat. Quicquid[489] vero de provisione ecclesiae suae fuerit[490] sive[491] de agris sive de frugibus sive de oblationibus, omnia in iure ecclesiae reservare[492] censuimus. DE[493] NON ALIENANDIS AB EPISCOPO REBUS ECCLESIAE ET[494] DE LIBERTIS XLVIIII[495] Diaconi[496] vel presbyteri in parrochia constituti de rebus ecclesiae sibi creditis nihil audeant commutare, vendere vel donare, quia res sacratae deo esse noscuntur. Similiter et sacerdotes nihil de rebus ecclesiae sibi commissae[497], ut superius compraehensum est, alienare[498] praesumant. Quod si fecerint[499], convicti[500] in concilio et ab honore depositi, de suo proprio[501] aliud[502] tantum restituant, quantum visi sunt praesumpsisse. Sane si quis pro qualibet[503] condicione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumpserit, si de suo proprio tantum ecclesiae contulerit, quantum visus <V630, f. 122ra> est abstulisse, tunc demum istud[504] stare licebit. Libertos[505] tamen, quos sacerdotes vel[506] diaconos de ecclesia sibi commissa facere voluerint, actus ecclesiae prosequi iubemus. Quod si facere contempserint, placuit eos ad proprium reverti servitium. DE[507] CLERICIS, QUI CRIMEN CAPITALE COMMISERINT L[508] Si episcopus, presbyter aut diaconus capitale[509] crimen commiserint aut <O93, f. 63rb> cartam falsaverint aut testimonium falsum dixerint, ab officii[510] honore depositi in monasterium retrudantur et ibi tantum<V1341, f. 53vb>modo, quamdiu vixerint, laicam communionem accipiant. DE[511] EPISCOPIS, QUI PER TESTAMENTUM DE REBUS ECCLESIIS[512] ALIQUID CONTULERINT LI[513] Si episcopus condito[514] testamento aliquid de ecclesiastici iuris proprietate legaverit[515], aliter non valebit, nisi tantum de iuris proprii facultate suppleverit. <W411, f. 84r> DE[516] CLERICIS, QUI SINE EPISTOLA[517] SUI PONTIFICIS PROFICISCUNTUR[518] LII[519] Presbyter aut diaconus vel clericus sine antistitis[520] sui epistolis ambulans communionem ei[521] nullus impendat. DE[522] PRESBYTERIS PARROCHITANIS[523] RES ECCLESIAE DISTRAHENTIBUS[524] LIII[525] Quicquid parrochiarum presbyter de ecclesiastici iuris possessione distraxerit, inane habeatur et vacuum venditore[526] comparantis et[527] actione vendentis[528]. DE[529] EISDEM, UT, QUICQUID EMERINT, IN NOMINE ECCLESIAE COMPARETUR LIIII[530] Presbyter dum diocesim[531] tenet, de his, quae emerit ad ecclesiae nomen[532], scripturam[533] faciat aut ab eius, quam tenet[534], ecclesiae[535] ordinatione discedat. UT[536] SACERDOTES ET LEVITAE CANES AD VENANDUM ET ACCIPITRES NON HABEANT[537] LV[538] Episcopis[539], presbyteris, diaconibus[540] canes ad venandum aut accipitres habere non liceat. Quod si quis talium personarum in hac voluntate detectus fuerit[541], si episcopus est, tribus mensibus se[542] a communione suspendat, presbyter[543] duobus mensibus se[544] abstineat, diaconus[545] uno ab omni officio vel communione cessabit. DE[546] VENDITIONIBUS, QUAS ABBATES FACERE PRAESUMUNT LVI[547] In[548] venditionibus, quas abbates facere praesumunt[549], haec forma servetur, ut quicquid sine episcopi notitia venditum fuerit, ad potestatem episcopi revocetur. Mancipia vero monachis donata ab[550] abbate[551] non licet[552] manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cotidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio[553] potiantur. LVII[554] Unum[555] abbatem duobus monasteriis interdicimus praesidere[556]. LVIII[557] Cellulas[558] novas aut congregatiunculas monachorum absque episcopi notitia prohibemus institui. LVIIII[559] Clerici[560] quilibet[561] quaecumque[562] diuturnitate temporis de ecclesiae remuneratione possederint[563], in ius proprium praescriptione temporis non vocetur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes[564] prolixas[565] aut precatorias[566], cum ordinati sunt, facere debuisse aut diu retentas facultates in[567] ius proprietatis suae posse transcribere. LX[568] Lapsis[569], id est, qui in catholica fide baptizati sunt[570], si[571] <V630, f. 122rb> praevaricatione damnabili post in heresim[572] transierint[573], grandem redeundi difficultatem sanxit antiquitas, quibus nos <V1341, f. 54ra> annorum multitudinem[574] breviatam poenitentiam biennii[575] condicione infrascriptae observationis <W411, f. 84v> imponimus, ut praescripto biennio tertio[576] sine relaxatione ieiunent et ecclesiam studeant frequentare, in poenitentum[577] loco standi et orandi humilitatem[578] noverint observandam, ut etiam ipsi[579], cum caticumini egredi commonentur, abscedant. Hoc si observare voluerint constituto tempore admittendis ad altarium[580] observatio relaxetur. Quod si ardua vel dura forte[581] putaverint[582], statuta praeteritorum canonum implere debebunt. DE[583] INCESTIS CONIUGIIS LXI[584] De incestis coniunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestos vero nullo coniugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est. Hos enim esse censemus, si quis relictam fratris, quae[585] pene prius soror exstiterat, carnali coniunctione polluerit[586], si quis frater[587] germanam uxorem acceperit[588] [589], si quis novercam duxerit, <O93, f. 63va> si quis consobrinae[590] [591] se sociaverit, si[592] quis relictae vel filiae avunculi misceatur aut patrui filiae vel privignae suae aut, qui ex propria consanguinitate aliquam aut, quam consanguineus habuit, concubitu polluat aut duxerit uxorem. Quas omnes et olim atque sub hac constitutione incestos[593] esse non dubitamus et inter caticuminos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus, quod ita praesenti tempore prohibemus, ut[594] ea, quae sunt hactenus[595] instituta, non dissolvamus[596]. Sane quibus coniunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris coniugii libertatem. DE[597] HIS, QUI SERVOS SUOS EXTRA IUDICEM NECANT LXII[598] Si quis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione vel poenitentia biennii[599] reatum sanguinis emundabit. LXIII[600] Ut[601] cives, qui[602] superiorum sollemnitatum, id[603] est, paschae ac natalis domini vel[604] pentecostes festivitatibus[605] episcopis interesse neglexerint, in quibus civitatibus positos[606] se[607] accipiendae communionis vel benedictionis desiderio noverint, qui hoc facere neglexerint, triennio a communione priventur ecclesiae. LXIIII[608] Si[609] quis in clero constitutus ab ecclesia[610] sua diebus sollemnibus defuerit, id est nativitate domini[611], epiphania, pascha vel pentecoste[612], dum potius singularis[613] lucri studeant[614] quam servitio suo parere[615], convenit[616], ut triennio a communione suspendatur[617]. Similiter diaconus <V630, f. 122va> vel presbyter, si tres ebdomadas ab ecclesia sua defuerint[618], huic[619] damnationi succumbant[620]. DE[621] LEVITIS[622] <V1341, f. 54rb> SINE IUSSU PRESBYTERI NON[623] SEDEANT LXV[624] Quoniam non oportet diaconem sedere praesente[625] presbytero, sed ex iussione presbyteri sedeat[626]. Similiter autem honorificetur diaconus a ministris inferioribus <W411, f. 85r> et omnibus clericis. LXVI[627] Quoniam[628] non oportet in[629] sacratos ministros licentiam habere in secretarium, quod Graeci diaconicon[630] appellant, ingredi et contingere[631] vasa dominica. LXVII[632] Quoniam[633] non oportet cum omnibus[634] hereticis miscere connubia et vel filios vel filias dare, sed potius accipere, si tamen se profitentur christianos[635] futuros esse[636] catholicos. LXVIII[637] Quoniam[638] non oportet ministros altaris[639] aut clericos magos et[640] incantatores esse aut facere, quae dicuntur filacteria, quae sunt magna obligamenta animarum. Hos autem, qui talibus utuntur, proici ab ecclesia iussimus. LXVIIII[641] Seditionarios[642] numquam ordinandos clericos, sicut nec usurarios vel iniuriarum suarum ultores. LXX[643] Clericum[644] scurrilem et verbis turpibus iocularem ab officio retrahendum. DE[645] SYNODO ANNIS SINGULIS CONGREGANDA[646] LXXI[647] Synodum etiam secundum constituta patrum annis singulis placuit congregari, quoniam[648] cum pace dimittimur[649], gratias deo agimus orantes eius clementiam, ut haec eadem facere in honorem[650] domini per multos annos possimus. Ego Caesarius in Christi nomine episcopus iuxta id[651], quod universis sanctis coepiscopis meis, qui mecum scripserunt[652], placuit instituta patrum secutus, his definitionibus annuens[653] sub die V Kal. Septembr. subscripsi. Similiter et alii[654] subscripserunt numero[655] triginta tres. O93, f. 63va.; V630, f. 122va; W411, f. 85r; V1341, f. 54rb [1] INCIPIT fehlt W411 [2] D W411 [3] TITULI INCIPIUNT PRAEFATI CONCILII fehlt V630; TITULI INCIPIUNT PRAEFATI CONCILII] TITULI W411 [4] PRĘFATI korr. aus PRĘFATIO V1341 [5] innocentes vel korr. aus innocentes V1341 [6] propincorum W411 [7] a fehlt W411 [8] qui ad korr. aus qui W411 [9] coniugalem coitum] coniugale coitu W411 [10] secreto V630; W411; V1341 [11] omnibus W411 [12] quadragensime W411 [13] sapato W411 [14] ta W411 [15] ungatur V1341 [16] presbiteres W411 [17] consecrentur korr. aus consecretur V630 [18] sanctismonialibus V630 [19] presbytero aut clerico] presbyterum aut clericum V630; presbyter aut clericus V1341 [20] praeponatur V630; W411; V1341 [21] coniuges V1341 [22] clericus voluntarie] voluntarie clericus V630; W411; V1341 [23] satisfecerit W411 [24] et fehlt V1341 [25] mundis W411 [26] constituatur V630; construuntur W411 [27] antifanas W411 [28] praeter O93; per W411 [29] clericum W411 [30] a fehlt W411 [31] ordinationem W411 [32] homicidiis W411 [33] profisci korr. aus proficiscere O93; proficiscere V630; W411; V1341 [34] cleric W411 [35] nuptiali W411; nuptialia korr. aus nuptiali V1341 [36] coniugia O93; convivia korr. aus conviva V1341 [37] clerici W411 [38] sortilegis korr. aus sortislegis V1341 [39] aguriatoribus W411 [40] separantur V630 [41] clericorum] clericorum etiam W411 [42] convenientia W411 [43] non fehlt W411 [44] distruat W411; distrahat V1341 [45] libertis] libertis. XLVIIII De clericis qui crimen capitale commiserint. L De episcopis qui per testamentum de rebus ecclesie aliquibus contulerint W411 [46] LI W411 [47] LII W411 [48] parrocianis W411 [49] distruentibus W411 [50] LIII W411 [51] demerint W411 [52] LIIII W411 [53] sacerdotibus O93 [54] canes W411 [55] accipitres W411 [56] LV W411 [57] venditionibus korr. aus benedictionibus O93; vindictionibus W411; benedictionibus V630; V1341 [58] LVI W411 [59] LVII W411 [60] nutiva W411 [61] LVIII W411 [62] usui korr. aus usu O93; usu V630; W411; V1341 [63] praescriptionis tempore] prescriptionem temporis W411 [64] devendantur W411 [65] LVIIII W411 [66] heresem W411 [67] LX W411 [68] LXI W411 [69] LXII W411 [70] occurrunt V630; V1341 [71] LXIII W411 [72] LXIIII W411 [73] levitis ut korr. aus levitis V630 [74] ne] ut non V630; W411; ne fehlt V1341 [75] LXV W411 [76] secretario W411 [77] LXVI W411 [78] LXVII W411 [79] LXVIII W411 [80] LXVIIII W411 [81] scurrilibus V630 [82] LXX W411 [83] INCIPIT SYNODUS AGATENSIS fehlt W411 [84] SYNODO V1341 [85] SYNODUS HABITA IN CIVITATE AGATENSI] ANNO VINCENSIMO SECUNDO ALARICI REGIS W411; SYNODUS AGATENSIS HABITA IN CIVITATE V1341 [86] MESALA V. C. CONSULE fehlt W411 [87] dei nomine] nomine dei W411 [88] et fehlt W411 [89] consedimus W411 [90] legerentur] legerentur quibus lectis W411 [91] Rubrik fehlt V630 [92] Placuit] Placuit ut W411; V630 [93] internuptarum W411; V1341 [94] decreverint W411; V1341 [95] presbiterii W411 [96] diaconus W411; diaconis V1341 [97] presbiteris W411 [98] huiusmodis W411 [99] Rubrik fehlt V630 [100] clerici korr. aus cleri V630 [101] communione O93 [102] paenitentia korr. aus paenitentiae V1341 [103] recipiat W411 [104] DE] III DE korr. aus DE O93 [105] Rubrik fehlt V630 [106] CAUSIS fehlt W411 [107] IIII O93 [108] praesumpserint korr. aus praesumpserit O93 [109] communioni W411 [110] illius W411; illius korr. aus illis O93 [111] qui W411 [112] in W411 [113] Rubrik fehlt V630 [114] PROPINCORUM W411 [115] V O93 [116] relictos V1341 [117] prestiterint W411 [118] donaverunt W411 [119] nostra W411 [120] Rubrik fehlt V630 [121] VI O93 [122] quis fehlt W411 [123] Rubrik fehlt V630 [124] A fehlt W411 [125] VII O93 [126] qua W411 [127] quasi korr. aus quasi suum V630 [128] facultates korr. aus facultatis V1341 [129] dimissum korr. aus dimissus V1341 [130] et fehlt V1341 [131] ecclesiae V630 [132] relinquunt W411 [133] sacerdotes W411 [134] Sane quicquid per fideicommissum aut sacerdoti fehlt W411 [135] alii fehlt W411 [136] Rubrik fehlt V630 [137] AB korr. aus AD V1341 [138] ET DE fehlt W411 [139] urbis W411 [140] VIII O93 [141] am Rande rem aeclesię O93 [142] contractos W411 [143] necessitas] necessitas certa V1341 [144] ecclesiae] ecclesię aut W411 [145] vel] vel in W411; V1341 [146] usufrctum W411 [147] quae W411; V1341 [148] et W411 [149] non valebit] convalebit W411 [150] mene W411 [151] libertate V1341 [152] id W411 [153] hospiciola W411 [154] ecclesia V1341 [155] revocentur W411 [156] clericis fehlt W411 [157] Rubrik fehlt V630 [158] SAECULARIUM DEFENSIONE] SECULARES W411 [159] DEFENSIONEM V1341 [160] VIIII O93 [161] Idem W411 [162] districtionem V1341 [163] a W411 [164] is korr. aus s O93 [165] ei fehlt W411; V1341 [166] offensionis W411 [167] Rubrik fehlt V630 [168] PRBIS O93 [169] CONIUGALEM COITUM] CONIUGALE COITU W411 [170] X O93 [171] etiam ut si fehlt W411 [172] aut O93 [173] presbyteri vel diaconi] diaconi aut presbiteri W411 [174] suorum V630 [175] innocenti W411 [176] syri W411 [177] si ad korr. aus si O93; V630 [178] ecclesiastica W411 [179] his W411 [180] venia korr. aus veni V1341 [181] incipiatur W411 [182] grados W411 [183] quod] quod hunc W411 [184] locum ipsum] ipsum locum W411 [185] qua W411 [186] veniendi W411 [187] dimissam W411 [188] cupiditates libidinis] cupiditatis libidines W411 [189] libidines V1341 [190] eo quod] qui W411 [191] pręponendam V630; W411; V1341 [192] voluntatem W411 [193] Rubrik fehlt V630 [194] HABITAT W411 [195] XI O93 [196] ut O93 [197] tantum] tantum et W411 [198] aut V630 [199] nepote W411 [200] noluerit W411 [201] suspicare W411 [202] Rubrik fehlt V630 [203] XII O93 [204] a korr. aus ad V630; ad W411 [205] vel] vel ad W411 [206] Rubrik fehlt V630 [207] OMNI] OMNIBUS DIEBUS W411 [208] QUADRAGESIMAE] QUADRAGENSIMA DIE W411 [209] XIII O93 [210] quadragensima W411 [211] sabbati korr. aus sabbato V630; sabbati W411; V1341 [212] districtionis V1341 [213] comminatione korr. aus commotione O93 [214] Rubrik fehlt V630 [215] XIIII O93 [216] tradi W411 [217] Rubrik fehlt V630 [218] ET fehlt W411 [219] UNGUEATUR V630, W411; UNGATUR V1341 [220] XV O93 [221] Altaria] Altaria vero W411 [222] Rubrik fehlt V630 [223] POENITENTIAM ACCIPIANT, QUAE MINORIBUS NON FACILE COMMITTENDA EST] QUALITER minores pęnitentiam accipiunt W411 [224] XVI O93 [225] manum W411 [226] caput V630; W411; V1341 [227] Si aut] et sicut W411 [228] interlinear vel autem V630 [229] autem korr. aus aut V1341 [230] Rubrik fehlt V630 [231] XVII O93 [232] Episcopus] Episcopus vero W411 [233] benedictione V630 [234] a W411 [235] si fehlt W411 [236] praemissum W411 [237] Rubrik fehlt V630 [238] PRESBYTERIS O93; PRESBITERES W411; V1341 [239] XVIII O93 [240] perveniant V1341 [241] Rubrik fehlt V630 [242] XVIIII O93 [243] Saeculares] Saeculares vero W411; V1341 [244] pentecosten] pentecosten qui W411 [245] catholice W411 [246] Rubrik fehlt V630 [247] XX O93 [248] eorum O93; earum korr. aus eorum V630; eorum V1341 [249] sunt W411 [250] quadragensimum W411 [251] Rubrik fehlt V630 [252] XXI O93 [253] nutriunt fehlt W411 [254] arcediacono W411 [255] relegione W411 [256] Rubrik fehlt V630 [257] XXII O93 [258] oratorum W411 [259] reliquibus W411 [260] ibi korr. aus ubi V630 [261] ordinationem W411; ordine V1341 [262] qua W411 [263] his fehlt V630 [264] qua W411 [265] oratoriis] oratoriis his W411 [266] Rubrik fehlt V630 [267] VEL V1341 [268] XXIII O93 [269] liceat W411 [270] iterato korr. aus itera co V1341 [271] tam V1341 [272] quod W411 [273] aut V1341 [274] civitanenses V630; V1341; civitenses W411 [275] deocesani korr. aus diocesiani O93; deocesani V630 [276] presbiteris W411 [277] dare W411 [278] indemnem] in damnum W411 [279] Rubrik fehlt V630 [280] XXIIII O93 [281] Episcopus W411 [282] quorum vita] vita quorum V1341 [283] superbiae korr. aus superbia V630 [284] contemnit W411 [285] arcediaconatus W411 [286] illius V630; ille korr. aus illi V1341 [287] ordinationi W411 [288] Rubrik fehlt V630; V1341 [289] XXV O93 [290] nostra W411 [291] Rubrik fehlt V630 [292] coniuges W411 [293] XXVI O93 [294] nulla fehlt V630; W411; V1341 [295] admiserunt V630 [296] admittunt V630 [297] illicitę O93 [298] conprovintiales discidii korr. aus conprovintiales V1341 [299] discidii causas] causas discidii W411 [300] et] et a fehlt V630; V1341 [301] Rubrik fehlt V630 [302] ET korr. aus UT V1341 [303] ET fehlt O93 [304] XXVII O93 [305] quis] quis vero W411 [306] praesumpserunt W411 [307] abstinentiam V630 [308] reddat korr. aus reddant V1341 [309] privetur korr. aus priventur V1341 [310] Hi fehlt W411 [311] aliquid fehlt [312] superiori sententia teneantur fehlt W411 [313] tenantur V1341 [314] Rubrik fehlt V630 [315] XXVIII O93 [316] Et fehlt W411 [317] masterium V1341 [318] vacantes W411 [319] abbas V1341 [320] revocentur W411 [321] enim fehlt W411 [322] clericus W411 [323] Rubrik fehlt V630 [324] XXVIIII O93 [325] monasterium W411 [326] Rubrik fehlt V630 [327] XXX O93 [328] Quos V1341 [329] praesumpserint V1341 [330] repellantur W411 [331] Rubrik fehlt V630 [332] ANTIFANAS W411 [333] XXXI O93 [334] custodire W411 [335] sicut ubique] ubique sicut V630 [336] fit] fit et V630; W411; V1341 [337] antifanas W411 [338] collectionis W411 [339] episcopos W411 [340] dicantur W411 [341] hymnos matutinos vel vespertinos] hymnus matutinus vel vespertinus W411 [342] conclusionem W411 [343] vespertinarium W411 [344] Rubrik fehlt V630 [345] XXXII O93 [346] etiam ut korr. aus etiam V1341 [347] dissenserrit V630 [348] aut W411 [349] revocari korr. aus revocare V630 [350] vel fehlt V630; W411; V1341 [351] intentione W411 [352] Rubrik fehlt V630 [353] XXXIII O93 [354] Clericum nullus] Clericus nec quemquam V630; V1341; Clericum nullus korr. aus Clericus nec quemquam O93; Clericus nequaquam W411 [355] non fehlt W411 [356] nec proponat fehlt W411 [357] praeponat V1341 [358] proponere. Ut nullus ecclesiam aut clericum fatigare praesumat korr. aus proponere O93 [359] fuerit ab korr. aus fuerit O93 [360] ab fehlt W411; V1341 [361] ad W411 [362] arceantur W411 [363] Rubrik fehlt V630 [364] HABUERIT W411 [365] XXXIIII O93 [366] alium quam] aliquam W411 [367] relinquit W411 [368] Qui vero filios habet, de bonis, quae reliquit, ab heredibus eius indemnitatibus ecclesiae consulatur fehlt V630 [369] reliquit V630; W411 [370] ab heredibus] habere diebus W411 [371] Rubrik fehlt V630 [372] XXXV O93 [373] redire W411 [374] fide venire korr. aus devenire V630 [375] si casu] causa W411 [376] aliquo] aliquo quis W411 [377] incurrerit W411 [378] disperatus W411 [379] fuerit W411 [380] baptizetur W411 [381] Rubrik fehlt V630 [382] AMONITUS W411 [383] EPISCOPUS W411 [384] XXXV korr. aus XXXVI O93 [385] episcopus metropolitanus] metropolitanus episcopus W411; V1341 [386] epistolam W411 [387] eos ad] eos aut ad korr. aus eos aut V1341 [388] aut V630; W411 [389] aut ad korr. aus aut V1341 [390] aut V630; W411; V1341 [391] ac korr. aus ad O93 [392] constitutam O93; W411 [393] qui W411 [394] proximam korr. aus proximum V1341 [395] fratrum et korr. aus fratrum V1341 [396] et fehlt V630 [397] privetur W411 [398] Rubrik fehlt V630 [399] XXXVII O93 [400] canonum fehlt V630 [401] Rubrik fehlt V630 [402] HOMICIDIIS W411 [403] VEL [404] XXXVIII O93 [405] admissa fehlt V630 [406] Rubrik fehlt V630 [407] VEL MONACHUM W411 [408] XXXVIIII O93 [409] licentiam V1341 [410] praesenti W411 [411] Quos V630; V1341 [412] a fehlt W411 [413] meritos W411; emeritos korr. aus meritos V1341 [414] infirmitatis necessitatem] infirmitate W411 [415] asperior] asperior ab korr. aus asperior a W411; asperior ab V1341 [416] Quod] Quod si V630; V1341 [417] permittantur V630; W411; V1341 [418] hospitalitatis W411 [419] receptaculo V630 [420] Rubrik fehlt V630 [421] NUPTIALIA korr. aus NUPTIALI V1341 [422] CONVIVIA W411 [423] NE SACER VISUS AUT OBTUTUS POLLUI POSSIT fehlt W411 [424] POSSET V1341 [425] XL O93 [426] nec his coetibus] neque scientibus W411 [427] osceni W411; obsceni korr. aus osceni V1341 [428] motus] motos et W411 [429] effruantur W411 [430] aditus W411 [431] obtatus W411 [432] expectaculorum W411 [433] verborum korr. aus verberum V630 [434] pulluantur W411 [435] Rubrik fehlt V630 [436] VITENT W411; V1341 [437] XLI O93 [438] vel W411 [439] convivia korr. aus convia W411 [440] cibus W411 [441] incipiant korr. aus accipiant O93; incipient W411 [442] XLII Inter omnia clericis vetetur ebrietas, quae omnium vitiorum fomes ac nutrix est. Itaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut XXX dierum spatio a communione statuimus submovendum aut corporali subdendum supplicio. XLIII korr. aus XLII O93 [443] Inter O93 [444] Ante omnia] UT W411 [445] CLERICI W411 [446] quem fehlt W411 [447] a fehlt V630 [448] XLIII O93 [449] Vor AC] DE SORTILEGIS vel aguriam servantibus ut ab ecclesia separentur W411; DE SORTILEGIS VEL AUGURIATORIBUS UT AB ECCLESIA SEPARENTUR V1341 [450] ne id] dei W411 [451] vel V1341 [452] religionis per eas korr. aus religionis O93 [453] per eas fehlt V630; W411; V1341 [454] vocant fehlt W411 [455] profitetur W411 [456] futura fehlt V630 [457] detectus fuerit korr. aus detectus V1341 [458] Rubrik fehlt V630 [459] ALTARE korr. aus ALTARE ALTARE V1341 [460] XLIIII O93 [461] observare W411 [462] nostri] nostri in W411 [463] synodali sententia korr. aus synodali V1341 [464] internuptorum V630; V1341 [465] mariti W411 [466] diaconus W411; diaconus korr. aus diaconis V1341 [467] Rubrik fehlt V630 [468] BENEDITIONEM V1341 [469] XLV O93 [470] benedicere fehlt W411 [471] Rubrik fehlt V630 [472] CLERICORUM] clericorum etiam W411 [473] convenientia non W411; CONIBENTIA NON V1341 [474] XLVI O93, XLV korr: aus XV V1341 [475] exiguas] exiguas et W411 [476] Rubrik fehlt V630 [477] UT] UT SI W411 [478] XLVII O93; XLVI korr. aus XVI V1341 [479] Fugitivos] Fugitivos etiam W411 [480] revocantes W411 [481] teneri non possunt, simili ratione ab episcopis, si voluerint fehlt V630; V1341 [482] Rubrik fehlt V630 [483] XLVIII O93; XLVII korr. aus XVII V1341 [484] dominica] dominico a W411; V1341 [485] ante fehlt W411 [486] XLVIIII O93 [487] vel fehlt W411 [488] hededibus suis] ad heredes suos W411 [489] quid W411 [490] fuit W411 [491] sive fehlt W411 [492] reservari korr. aus reservare W411 [493] Rubrik fehlt V630 [494] ET DE LIBERTIS fehlt W411 [495] L O93 [496] Diaconi vel presbyteri] Diaconus presbyter W411 [497] commissis W411; V1341 [498] emulare W411 [499] fecerint] facere voluerint W411 [500] convincti O93; convicti korr. aus convincti V630 [501] proprio fehlt V630 [502] aliud tantum korr. aus aliud V1341 [503] quolibet W411 [504] illut W411 [505] Libertos tamen] Ita tamen libertos W411 [506] vel diaconos] presbiter diaconus W411; presbiteres diacones V1341 [507] Rubrik fehlt V630 [508] LI O93 [509] capitale crimen] crimen capitale W411 [510] officio W411 [511] Rubrik fehlt V630 [512] eclesie W411; ECCLESIAE V1341 [513] LII O93 [514] condito korr. aus condicto V1341 [515] ligaverit W411 [516] Rubrik fehlt V630 [517] EPISTOLIS W411 [518] PROFICISCUNT W411 [519] LIII O93 [520] antistis O93; antistitis korr. aus antistis V630 [521] eis V630 [522] Rubrik fehlt V630 [523] PARROCIANIS W411 [524] distruentibus W411 [525] LIIII O93 [526] venditori V1341 [527] et fehlt W411 [528] vertente W411 [529] Rubrik fehlt V630 [530] LV O93 [531] diocesem W411 [532] nomine W411 [533] scripturam faciat korr. aus scripturam V630 [534] tenuit W411 [535] ecclesiae fehlt W411 [536] Rubrik fehlt V630 [537] utantur W411 [538] LVI O93 [539] Episcopis, presbyteris, diaconibus] Episcopus presbiter diaconus W411 [540] diaconis V1341 [541] fuerit fehlt W411; V1341 [542] se a communione suspendat] abstineat W411 [543] presbyter duobus mensibus se abstineat fehlt W411 [544] se fehlt V1341 [545] diaconus uno] una diaconus W411 [546] Rubrik fehlt V630 [547] LVII O93 [548] In venditionibus] Venditiones W411 [549] praesumserint W411 [550] ab fehlt W411 [551] abbates W411 [552] liceat V630; W411; V1341 [553] otium W411 [554] LVIII O93 [555] Vor Unum] NE UNUS ABBA duobus cenobiis preferatur W411 [556] praesidere korr. aus praesididere O93 [557] LVIIII O93 [558] Vor Cellulas] NE MONASTERIUM SINE conscientia episcopi construatur W411 [559] LX O93 [560] Vor Clerici] DE REBUS ECLESIE etsi conlatis ut prescriptione temporis non vendantur W411 [561] quilibet] quolibet etiam W411 [562] quantacumque W411 [563] possiderint W411 [564] administrationis W411 [565] prolixe W411 [566] praevaricatorias V630 [567] in ius fehlt W411 [568] LXI O93 [569] Lapsis, davor] DE LAPSIS qui de catholica fide in heresem transeunt W411 [570] sunt si fehlt W411 [571] si fehlt V1341 [572] heresem W411 [573] transierunt W411 [574] multitudinem breviatam] multitudine breviata W411 [575] bienni W411 [576] tertia W411 [577] penitendum W411 [578] humilitatem] humilitatem ita V630 [579] ipsi cum] episcopum W411 [580] latario W411 [581] ferte W411 [582] putaverint korr. aus putaverit W411 [583] Rubrik fehlt V630 [584] LXII O93 [585] quae fehlt W411 [586] voluerit W411 [587] fratris W411 [588] accipiat W411 [589] acceperit, si quis novercam duxerit, si quis consobrinę se sociaverit korr. aus acceperit W411; V1341 [590] consobrinae korr. aus consobrinae sobrinę O93 [591] consobrinae] consobrine que W411 [592] si quis relictae vel filiae avunculi misceatur aut patrui filiae vel privignae suae aut, qui ex propria consanguinitate aliquam aut, quam consanguineus habuit, concubitu polluat aut duxerit uxorem. Quas omnes et olim atque sub hac constitutione incestos esse non dubitamus et inter caticuminos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus fehlt W411 [593] incertos V1341 [594] ut] ut ita W411 [595] hactenus] ante nos W411 [596] dissolvamus] disolvamus si quis relicte vel filie avunculi misceatur aut patris filię vel pro virgine sue concubitu polluatur [597] Rubrik fehlt V630 [598] LXIII O93 [599] bienni W411 [600] LXIIII O93 [601] Vor Ut] DE LAICIS QUI DE SOLEMNITATIBUS MAIORIBUS AD CIVITATEM NON CONCURRUNT W411 [602] qui fehlt W411 [603] id est] noti W411 [604] vel pentecostes fehlt W411 [605] festivitate W411 [606] positus W411 [607] se fehlt W411; V1341 [608] LXV O93; LXIIII korr. aus LXVIIII W411 [609] Vor Si] DE CLERICIS QUI AB ECLESIE OFFICIO DIEBUS SOLEMNIBUS DESUNT W411 [610] ecclesia sua korr. aus ecclesia O93 [611] domini] domini sanctum W411 [612] pentecostes V1341 [613] saecularis W411 [614] student W411 [615] parare W411 [616] convenit ut korr. aus convenit V630 [617] suspendantur V630; W411 [618] defuerit V630; W411 [619] huic damnationi] huius damnationis W411 [620] subcombant W411 [621] Rubrik fehlt V630 [622] LEVITIS] LEVITIS NE W411; LEVITIS UT V1341 [623] NON fehlt W411; V1341 [624] LXV fehlt O93; LXV kor.. aus LXIIII W411 [625] presentem W411 [626] seat W411 [627] LXVII O93 [628] Vor Quoniam] DE MINISTRIS NE IN SECRETARIO INGREDIANTUR W411 [629] in sacratos ministros licentiam habere in secretarium] ministros licentiam habere in secretario W411 [630] diaconecon W411 [631] contingere] contingeredi et contingere W411 [632] LXVIII O93 [633] Vor Quoniam] DE CATHOLICIS NE HERETICORUM CONUBIIS COPULETUR W411 [634] hominibus W411 [635] christianos] christianos fieri W411 [636] esse] esse et V630 [637] LXVIIII O93 [638] Vor Quoniam] DE LEVITIS ET CLERICIS NE MAGI VEL INCANTATORES SINT W411 [639] altaris korr. aus alteris V1341 [640] aut W411 [641] LXX O93 [642] Vor Seditionarios] DE SEDICIONARIIS CLERICIS W411 [643] LXXI O93 [644] Vor Clericum] DE SCURRIBUS et iocularibus clericis W411 [645] Rubrik fehlt V630 [646] CONGREGANDA] congregando W411 [647] LXXII O93 [648] quoniam fehlt W411 [649] dimittitur W411 [650] honore W411 [651] id fehlt W411 [652] subscripserunt W411; V1341 [653] annues W411 [654] aliis V1341 [655] numero fehlt V630 © 2004
Karl-Georg Schon Zuletzt geändert am 21.10.2004 |