O93, f. 107ra; V63, f. 191ra; N442, f. 84rb; I83, f. 177vb; VD38, f. 169vb; P9629, f. 60va; SG670, p. 366b

INCIPIT^{1 2} EPISTOLA SYNODICA³ ATHANASII ALEXANDRINI ARCHIEPISCOPI ET OMNIUM AEGYPTIORUM PONTIFICUM DE VERAE FIDEI REGULA, PRO QUA PERSEQUEBANTUR⁴ LIBERIO PAPAE DIRECTA.

VIII⁵ <VD38, f. 170ra> Domino beatissimo et honorabili⁶ sancto patri Liberio papae Athanasius et universi Aegyptiorum episcopi in unum synodice apud Alexandriam congregati.

Vestrae beatissimae paternitatis iura⁷ penes⁸ deum⁹ sunt manifesta, dum praedicationibus scilicet apostolicis et doc<N442, f. 84va>trinis verae fidei cultura¹⁰ universa repleta sit terra. Per divinorum tamen eruditionem eloquiorum vestra instruente <V630, f. 191rb> admonitione exhortatorie¹¹ superaedificatur orthodoxa Christi ecclesia apos<SG670, p. 367a>tolica¹² institutione fundata et a fidelibus patribus firmis<I83, f. 178ra>sime roborata, ad quam omnes beatissimi apostoli pari honoris et potestatis consortio praediti¹³ populorum agmina convertentes¹⁴ pie sancteque¹⁵ de tenebris ad lumen de lapsu ad veram fidem¹⁶, de morte ad vitam homines divinae praedistinationis¹⁷ gratia praescitos¹⁸ salutaribus¹⁹ praeceptis ac monitis perduxerunt, quorum sanctorum apostolorum vestra fraternitas honoranda sequens²⁰ merita et perfectius²¹ implens exempla ecclesiam dei morum probitate et actuum sanctitate condecorat, et fide sacra christianis moribus vigens²², quae fieri deo placita praecipit^{23 24} studiis pontificalibus²⁵ indesinenter operatur <VD38, f. 170rb> et perficit servans legis divinae mandata, quia non legis auditores²⁶ iusti²⁷ sunt apud deum, sicut narrat apostolus, sed factores legis iustificabuntur. Nos enim haec meditari cupientes et ea, quae a sancta sede vestra apostolorum eorumque successorum <SG670, p. 367b> praedicatione percepimus, atque quae²⁸ in Nicena synodo roborata cognovimus, praedicare et Arrianorum blasphemias atque aliorum²⁹ hereticorum <P9629, f. 60vb> repellere cupientes cotidie ab his persequimur <I83, f. 178rb> et damnationi tradimur atque morti³⁰ destinamur. Qua de re precamur, ut³¹ vestris exhortationibus tam per vos quam et per³² apocrisiarios³³ vestros adiuvemur, ne³⁴, dum illi crescunt et nos minuimus³⁵, vera fides destruatur, et eorum heresis ultra nostram³⁶ fidem crescat, quoniam³⁷ timemus³⁸, ut³⁹, postquam abunda<N442, f. 84vb>verit iniquitas⁴⁰, refrigescat caritas multorum. Pro qua re multa vestrae sacrae doctrinae tam apud deum quam et⁴¹ apud cunctos fideles merces et laus reposita est, si vestra⁴² haec resecentur⁴³ auctoritate⁴⁴. Nostram⁴⁵ enim fidem, quam a sanctis patribus accepimus et tenemus atque docemus subter inseruimus, ut, si aliquis⁴⁶ vobis aliter⁴⁷ nos credere aut docere aut accusando aut mu<SG670, p. 368a>sitando⁴⁸ retulerit vel <O93, f. 197rb> detrahendo⁴⁹ scriptis mandaverit⁵⁰, per hanc manifeste, nos ita credere <VD38, f. 170va> et docere agnoscatis.

Credimus⁵¹ namque in unum deum patrem omnipotentem, omnium visibilium necnon et invisibilium factorem et in unum dominum nostrum⁵² Iesum Christum filium dei, natum ex patre unigenitum, hoc est ex substantia patris, deum ex deo, lumen ex lumine, deum verum ex deo vero, natum, non <I83, f. 178va> creatum, homousion, hoc est eiusdem⁵³ cum patre substantiae, per quem omnia facta sunt, caelestia et terrena, qui propter nos⁵⁴ homines et propter salutem⁵⁵ nostram descendit⁵⁶ et incarnatus est, et homo factus passus est et resurrexit tertia die, ascendit in caelum, venturus⁵⁷ inde iudicare vivos et mortuos et in spiritum sanctum. Eos autem, <V630, f. 191va> qui⁵⁸ dicunt: Erat tempus⁵⁹, quando non erat, et priusquam nasceretur, non erat, et quia ex⁶⁰ nullis subsistentibus factus est⁶¹, aut ex alia substan<SG670, p. 368b>tia vel essentia dicunt esse trepton, hoc est convertibilem aut⁶² mutabilem⁶³ filium dei, hos⁶⁴ anathematizat catholica⁶⁵ et apostolica ecclesia. Hanc venerabilem fidem trecenti quidem decem et octo et agnoverunt et amplexi sunt et consonantes et unanimes scriptis explanaverunt.

Sed modo⁶⁶ quoniam contra haec, ut intimatis⁶⁷, talia exsurgant⁶⁸, qualia non debent, venite et nos⁶⁹, dilectissimi <N442, f. 85ra> fratres, cum deo descendamus⁷⁰ ad visitationem, <P9629, f. 61r> id est inquisitionem sermonum eorum, et confundamus⁷¹ per approbationem verissimam ibidem linguas eorum elevatas contra scientiam unigeniti <VD38, f. 170vb> filii dei. <I83, f. 178vb> Et iniquitatem in altitudinem humanitatis⁷² eius loquentes disrumpamus vincula eorum per gladium⁷³ spiritalem, quod est verbum dei, et proiciamus a nobis iugum ipsorum, per expurgationem⁷⁴ profani sensus illorum. Tunc etenim ipse quoque dominus irridebit eos et subsannabit, et tunc⁷⁵ loquetur ad eos in ira sua et in <SG670, p. 369a> furore suo conturbabit eos secundum beatum Ieremiam dicens: Falsae⁷⁶ prophetae isti vaticinantur in nomine meo. Non enim misi eos et non praecepi eis neque locutus sum ad eos, visionem mendacem et divinationem et fraudulentiam et seductionem⁷⁷ cordis sui prophetant vobis. Ideo haec dicit dominus de prophetis, qui prophetant in nomine meo mendacium. Erunt proiecti in viis Hierusalem, et conculcatio omnium pie confitentium me, et non erit, qui sepeliat eos. Nemo enim⁷⁸ abscondere potest quibusdam subreptionibus commentaticiis⁷⁹, sicuti nec foliis fici antiquus transgressor praecepti Adam potuit⁸⁰, qui⁸¹ per propriam linguam inverecunde⁸² nudatur⁸³. Laqueus enim fortis viro⁸⁴ labia eius et captus propriis sermonibus et⁸⁵ opera⁸⁶ <VD38, f. 171ra> manuum eius, retribu<I83, f. 179ra>tio⁸⁷ autem labiorum eius dabitur ei et impietatis repraehensio. Arguam enim⁸⁸ te, inquit, et statuam⁸⁹ ante⁹⁰ faciem tuam, existimasti iniquitate⁹¹, quod essem tibi similis. Propterea, sicut dicit dominus ad Gedeon: Deponamus eos ad aquam verae discretionis⁹², et probemus⁹³ eos ibi regulari examinatione in idipsum⁹⁴ pronos corruentes per ostensionem pravi intellectus eorum, utrumne sint apud se sapientes divini⁹⁵ verbi scientiam⁹⁶ ignorantes, quoniam dicentes⁹⁷ esse⁹⁸ sapientes stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam⁹⁹ catholicae¹⁰⁰ ecclesiae per¹⁰¹ propriam novitatem sive per ea¹⁰², quae illicite¹⁰³ in eius defensione gesta sunt, hereticam turbulentiam¹⁰⁴ introducentes, illud¹⁰⁵ competenter apud nos retinentes, quod bene ad¹⁰⁶ Iesum filium Sirach dictum¹⁰⁷ est: Usque ad mortem certa pro veritate, et¹⁰⁸ semper dominus deus¹⁰⁹ pugnabit pro te. Huius rei¹¹⁰ gratia universalis vobis a Christo Iesu commissa est <P9629, f. 61rb> <VD38, f. 171rb> ecclesia, ut pro om<V630, f. 191vb>nibus laboretis et cunctis opem ferre non neglegatis, quia, dum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia, quae possidet. Ideoque tanta urguente necessitate sum<I83, f. 179rb>mopere comprimite vestra summa auctoritate infestos¹¹¹, relevate¹¹² oppressos, ut absque gravi domino opitulante difficul<SG670, p. 370a>tate¹¹³ ipsi gratanter omni tempore sacrificare¹¹⁴ mereamur illaesi. Et subscriptio¹¹⁵: Aeterna te servet divinitas per multos annos, sanctissime patrum pater. Amen.

O93, f. 107rb; V630, f. 191vb; N442, f. 85rb; I83, f. 179rb; VD38, f. 171rb; P9629, f. 61rb; SG670, p. 370a